POSTANOWIENIE
Dnia 6 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie zażalenia E. M.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej […]
z dnia 28 września 2023 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w […]
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
zawartego w postanowieniu z dnia 27 października 2023 r., II Kp 1201/23,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Giżycku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 października 2023 r. Sąd Rejonowy w […] wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia na powyżej wskazane postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej […] z dnia 28 września 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., którego – według autora zażalenia - miał dopuścić się Prezes Sądu Rejonowego w […].
Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu Sąd Rejonowy w […] stwierdził, że okoliczności występujące w niniejszej sprawie, tj. konieczność wydania decyzji przez sędziego Sądu Rejonowego w […] w sprawie, gdzie zarzuty skierowano pod adresem Prezesa tego Sądu, mogłaby po stronie opinii publicznej rodzić przekonanie o braku bezstronności osób biorących udział w wydaniu orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w […] zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Tytułem uwagi o charakterze wstępnym należy przypomnieć, że judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, Lex nr 282245). W podobnym duchu, choć w nieco inny sposób, wypowiedziała się najwyższa instancja sądowa choćby w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, Lex nr 186944).
Każdorazowo wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie, a decyzja podjęta przez najwyższą instancję sądową o przekazaniu sprawy, wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, musi zważać na własny układ w danej sprawie. To właśnie konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Zgodzić się należy z sądem wnioskującym, że na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. Do takiego wniosku należało dojść biorąc pod uwagę tą okoliczność, że sprawa, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, którego dotyczy złożone przez E. M. zażalenie, dotyczyła rzekomego przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w […]. To powoduje, że w odbiorze społecznym może rzeczywiście powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten Sąd, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Ten zatem jedynie wzgląd na konieczność wykluczenia potencjalnego, nawet zupełnie nieuzasadnionego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy, przesądził o uwzględnieniu wniosku.
Z tych to względów postanowiono jak wyżej.
[A.B.]
[ał]