IV KO 82/16

Sygn. akt IV KO 82/16

POSTANOWIENIE

Dnia 22 listopada 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Klugiewicz

po rozpoznaniu w Izbie Karnej,

na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2016 r.,
‎wniosku Sądu Rejonowego w B.,
‎z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt IX Kp (…),

w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

na podstawie art. 37 k.p.k. - a contrario,

p o s t a n o w i ł:

wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt IX Kp (…), Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy w przedmiocie rozpoznania zażalenia A. J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 18 maja 2015 r. (sygn. akt Ds. (…)) o odmowie wszczęcia śledztwa, innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek został umotywowany tym, że przedmiotem postępowania są domniemane nieprawidłowości w zakresie działalności administracji, ale także prokuratury i wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, skarżący wywodzi, że prokurator, który wydał merytoryczną decyzję, powinien być wyłączony od udziału w sprawie.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, nie zasługuje na uwzględnienie.

Zważyć bowiem należy, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Sam fakt formułowania zarzutów pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, nie powinien być traktowany jako okoliczność rzeczywiście uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia (zob. np. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 78/12, LEX nr 1277828).

Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Takiej zaś przesłanki w omawianym przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. To, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem funkcjonariuszy publicznych nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. Nie ma bowiem podstaw do korzystania z możliwości przewidzianych w art. 37 k.p.k. w każdej sytuacji, gdy sądowej kontroli podlegają decyzje prokuratora podejmowane po przeprowadzeniu czynności weryfikujących zasadność doniesienia uczestnika innego postępowania, niezadowolonego z jego przebiegu lub wyniku o rzekomym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków. Zaznaczyć także należy, że również wnioskujący Sąd wskazuje we wniosku, że podlegające rozpoznaniu zażalenie w istocie nie dotyka szczegółowo i ściśle organów wymiaru sprawiedliwości.

Mając z kolei na względzie inne przypadki, w których Sąd Najwyższy uwzględniał złożone w trybie art. 37 k.p.k. wnioski, a które wyeksponowane zostały w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, stwierdzić należy, że nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w każdym przypadku, gdy sprawa w jakiś sposób dotyczy funkcjonariusza publicznego, czy też danej jednostki prokuratury i wymiaru sprawiedliwości, konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi. Takie postąpienie zaś prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku, a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.