IV KO 79/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
Dnia 2 lipca 2026 r.
w sprawie X. Y.
po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2026 r.,
z wniosku Sądu Rejonowego w Gliwicach
zawartego w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2026 r., sygn. akt III K 410/25,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w
Gliwicach, sygn. akt III K 410/25, do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Strzelcach Opolskich.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2026 r., sygn. akt III K 410/25, Sąd
Rejonowy w Gliwicach zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W
uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej
sprawie jest prywatny akt oskarżenia o czyn z art. 212 § 1 k.k. wniesiony przez P.
M. przeciwko X. Y., która jest prokuratorem Prokuratury Okręgowej w Gliwicach i z
racji pełnionej funkcji występuje wielokrotnie przez Sądem Rejonowym w Gliwicach.
Sąd wnioskujący podkreślił, że intensywność praktyki oskarżonej w tej sprawie
prokurator przed Sądem Rejonowym w Gliwicach, a więc kontaktów zawodowych
IV KO 79/26
2
sędziów z prokuratorem jest znaczna, zatem rozpoznanie jej sprawy w tym sądzie
może w opinii stron postępowania oraz w opinii środowiska i opinii publicznej
budzić wątpliwości czy przekonanie o niezdolności sądu właściwego do
bezstronnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Rejonowego w Gliwicach jest uzasadniony, a tym samym
zasługuje na uwzględnienie.
Wprawdzie instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1
k.p.k., ma charakter wyjątkowy i stosowana może być w sytuacjach, gdy
szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości
mogą przemawiać za taką koniecznością. Jednak zgodzić należy się z Sądem
Rejonowym w Gliwicach, że okoliczności wskazane w jego postanowieniu
przekonują o zasadności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
albowiem mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej
sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8
marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia
2021 r., III KO 92/21). Skoro przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest
prywatny akt oskarżenia o czyn mający stanowić zniesławienie w rozumieniu art.
212 §1 k.k., wiążący się najczęściej z intensywnym konfliktem między stronami
postępowania, a jedną z nich – występującą w roli oskarżonego jest prokurator,
który występuje jako oskarżyciel publiczny przed tym samym sądem i zgodnie z
treścią wniosku jest to praktyka częsta to celem uniknięcia potencjalnych choćby
zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów
tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd.
W konsekwencji uznać należało, że celem eliminacji ryzyka pojawienia się
w opinii publicznej osądu o stronniczym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez
sędziów Sądu Rejonowego w Gliwicach, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego
autorytetu sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi
Rejonowemu w Strzelcach Opolskich, a zatem Sądowi w miejscowości położonej
stosunkowo niedaleko, jednak należącemu do obszaru właściwości innego sądu
IV KO 79/26
3
okręgowego i do innej apelacji, co nie powinno łączyć się z nadmiernym
utrudnieniem udziału zainteresowanych stron w tym postępowaniu, a jednocześnie
eliminuje nieuzasadnione choćby, lecz możliwe podejrzenia o braku bezstronnego
rozpoznania sprawy.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[J.J.]
[r.g.]
