IV KO 62/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
Dnia 27 maja 2025 r.
w sprawie W. B.
oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 231a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 27 maja 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Mikołowie.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej wpłynął akt oskarżenia przeciwko W.
B., któremu zarzucono, że w dniu 6 grudnia 2024 r. w Komisariacie […] Policji w R.,
składając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego
Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej X. Y., używając słów powszechnie uznanych
za obelżywe, znieważył go z powodu zajmowanego stanowiska, tj. o czyn z art. 226
§ 1 k.k. w zw. z art. 231a k.k.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2025 r.,
sygn. akt II K 263/25, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego
o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi
IV KO 62/25
2
równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że powołany przepis przewiduje
możliwość takiego postąpienia, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a
cyt. „przez dobro wymiaru sprawiedliwości rozumie się potrzebę doprowadzenia do
przeprowadzenia procesu, który okazuje się być mało realny bez odejścia od
zasady właściwości miejscowej sądu”. Taka sytuacja zachodzi w sprawie
oskarżonego W. B, któremu zarzucono popełnienie przestępstwa na szkodę
sędziego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, bowiem wydanie orzeczenia przez
ten Sąd mogłoby budzić w odbiorze społecznym podejrzenia o braku
sprawiedliwego i obiektywnego rozpoznania sprawy. W celu wsparcia swojego
wystąpienia Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej powołał stosowne orzeczenia Sądu
Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek jego uzasadnienie nasuwa
uwagę krytyczną, gdy chodzi o rozumienie pojęcia „dobro wymiaru sprawiedliwości”.
Zostało ono sprowadzone jedynie do zapewnienia możliwości przeprowadzenia
procesu, który okazuje się być mało realny bez odejścia od zasady właściwości
miejscowej sądu. Jest to tylko jeden z przypadków uzasadniających zastosowanie
instytucji, o której mowa w art. 37 § 1 k.p.k. i wtedy zazwyczaj chodzi o sytuację,
gdy z uwagi na stan zdrowia oskarżony nie może wziąć udziału w procesie
prowadzonym w sądzie odległym od miejsca jego zamieszkania, natomiast jest to
możliwe w sądzie, w którym może się stawić bez podejmowania długotrwałej i
uciążliwej podróży. Przypadek taki nie występuje w przedmiotowej sprawie, w
szczególności nie jest tak, że przeprowadzenie procesu w sprawie W. B. byłoby
mało realne bez odejścia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo
właściwy. Zatem Sąd Rejonowy, mając w polu widzenia realia sprawy, dobro
wymiaru sprawiedliwości powinien upatrywać w zapobieżeniu pojawienia się w
odbiorze społecznym podejrzenia o braku sprawiedliwego i obiektywnego
rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, co zresztą sam zaakcentował.
Możliwość pojawienia się takiego podejrzenia, w pierwszej kolejności u
oskarżonego, jest wysoce prawdopodobna, skoro w sprawie jako pokrzywdzony
występuje sędzia tego sądu. Sąd Najwyższy niejednokrotnie wskazywał, że
zasadne jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z
IV KO 62/25
3
uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy wynikiem procesu jest
zainteresowany sędzia sądu właściwego miejscowo lub sądu nad nim nadrzędnego
(zob. powołane przez Sąd, który wystąpił z przedmiotową inicjatywą postanowienia:
z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18; z dnia 30 stycznia 2025 r., IV KO 14/25, a
także z dnia 28 czerwca 2002 r., II KO 21/02; z dnia 4 sierpnia 2005 r., II KO 42/05;
z dnia 18 marca 2023 r., III KO 1/23; z dnia 14 marca 2024 r., I KO 7/24 i inne).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, że wzgląd na dobro
wymiaru sprawiedliwości przemawia za odstąpieniem od zasady rozpoznania
sprawy przez sąd miejscowo właściwy i przekazał ją do rozpoznania sądowi
równorzędnemu – należącemu do innego okręgu Sądowi Rejonowemu w Mikołowie.
[PŁ]
[r.g.]
