IV KO 115/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
Dnia 30 lipca 2025 r.
w sprawie Ł. K.
oskarżonego z art. 212 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 30 lipca 2025 r.,
wystąpienia Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej
z dnia 20 czerwca 2025 r. w sprawie IX K 352/25,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Rybniku.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej wpłynął prywatny akt oskarżenia, w
którym pełnomocnik oskarżyciela prywatnego X.Y. zarzucił Ł. K. popełnienie
dwóch przestępstw na szkodę oskarżyciela, kwalifikowanych z art. 212 § 1 k.k.
(sprawę zarejestrowano pod sygnaturą IX K 352/25). Postanowieniem z dnia 20
czerwca 2025 r. Sąd ten wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania
sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że oskarżyciel prywatny
jest prokuratorem Prokuratury Rejonowej Bielsko – Biała Południe w Bielsku –
IV KO 115/25
2
Białej, a więc jednostki ściśle współpracującej z Sądem właściwym do rozpoznania
sprawy. Nadto, oskarżyciel, jako uczestnik rozpraw i posiedzeń „jest osobiście
znany wszystkim sędziom orzekającym” w IX Wydziale Karnym Sądu właściwego.
Według Sądu, okoliczność ta może w odbiorze zewnętrznym osłabiać zaufanie do
bezstronności sądu i uzasadniać wątpliwości co do istnienia warunków do
bezstronnego obiektywnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Odstąpienie od gwarancyjnej zasady nakazującej rozpoznanie sprawy przez
sąd właściwy miejscowo jest wyjątkiem, zatem przepisy umożliwiające takie
odstępstwo winny być wykładane ściśle oraz stosowane z należytą
powściągliwością. W świetle tej uwagi okoliczności przywołane w wystąpieniu Sądu
Rejonowego w Bielsku – Białej nie byłyby wystarczające do uwzględnienia wniosku.
Po pierwsze, uznanie, iż rola procesowa spełniana przez oskarżyciela, jako
prokuratora w innych sprawach, przemawia za sięgnięciem po instytucję z art. 37 §
1 k.p.k., oznaczałoby w istocie, iż w Sądzie właściwym brak jest warunków do
rozstrzygania spraw, w których jedną ze stron byliby występujący przed tym Sądem
m.in. profesjonalni pełnomocnicy, obrońcy, biegli sądowi, czy policjanci. Po drugie,
przywoływane relacje służbowe mogłyby pociągnąć za sobą wątpliwości co do
udziału w sprawie sędziów orzekających w sprawach karnych, a nie dotyczyłyby
sędziów orzekających w innych wydziałach Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej.
Powody uzasadniające uwzględnienie wystąpienia tkwią w rzeczywistości w treści
stawianych oskarżonemu zarzutów oraz okolicznościach popełnienia zarzucanych
czynów, w szczególności z pkt. 2 aktu oskarżenia. Z zarzutów wynika, że
oskarżony pomawiał nie tylko oskarżyciela, ale także sędziów, których nie wskazał
z imienia i nazwiska, o utrzymywanie intymnych kontaktów z jego byłą partnerką.
Zważywszy, że wypowiedzi te miały paść w związku z postępowaniem karnym
prowadzonym w Bielsku – Białej, sądzić należy, iż owi sędziowie orzekają we
wskazanym mieście. Równie istotne jest także to, że do drugiego z czynów miało
dojść w trakcie rozprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Bielsku –
Białej w sprawie karnej o sygnaturze akt IX K 639/22. To te okoliczności, łączące
się z funkcjonowaniem Sądu właściwego do rozpoznania sprawy i mogące odnosić
IV KO 115/25
3
się do sędziów tego Sądu, uzasadniają tezę, iż w perspektywie bezstronnego,
zewnętrznego obserwatora rodzić się mogą wątpliwości związane ze zdolnością
tego Sądu do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Z powyższych względów, zastrzegając, że brak faktycznych powodów,
by twierdzić, iż poszczególni sędziowie Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej nie są
zdolni do rzetelnego i obiektywnego orzekania, omawianą sprawę należało
przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
[J.J.]
[a.ł]
