IV KO 113/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 stycznia 2026 r.
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie O. P. (poprzednio A. G. )
skazanego z art. 148 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2026 r.
wniosku obrońcy o zwolnienie skazanego od opłaty od wniosku o wznowienie
postępowania sądowego zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. II AKa 91/04 na
podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach
karnych (Dz. U. z 2023 r. Nr 123 t.j.) w zw. z art. 623 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
W złożonym przez obrońcę skazanego O. P. (poprzednio A. G. ) wniosku o
wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. II AKa 91/04, jego
autor w pkt. 4 sformułował wniosek o „zwolnienie skazanego z ponoszenia kosztów
w niniejszym postępowaniu”, w tym opłaty od wniosku o wznowienie postępowania.
Oprócz ww. postulatu, obrońca nie załączył do wniosku dokumentów wykazujących
sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów skazanego zgodnie z art. 623
k.p.k. (k. 2-6 akt).
IV KO 113/25
2
Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2025 r., sędzia sprawozdawca wezwał
obrońcę skazanego do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o
wznowienie postępowania poprzez uiszczenie opłaty w kwocie 150 zł, pod rygorem
odmowy przyjęcia wniosku (k. 20 akt).
Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone obrońcy skazanego w
dniu 17 grudnia 2025 r. (elektroniczne potwierdzenie odbioru k. 21 akt).
W zakreślonym we wskazanym powyżej zarządzeniu z dnia 9 grudnia 2025 r.
siedmiodniowym terminie, obrońca skazanego nie usunął braku formalnego w
postaci uiszczenia opłaty w kwocie 150 zł. Do chwili rozpoznania przedmiotowego
wniosku zaniechał dołączenia do wniosku składanego w trybie art. 623 k.p.k.
dokumentów wykazujących sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów
skazanego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego O. P. (poprzednio A. G. ) nie zasługiwał na
uwzględnienie.
Przypomnieć należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973
r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. Nr 123 t.j.) w zw. z art. 623 k.p.k.
nakłada na osobę ubiegającą się o zwolnienie od uiszczenia opłaty obowiązek
wykazania, że ze względu na jej sytuację rodzinną, majątkową i wysokość
dochodów wyłożenie opłaty byłoby zbyt uciążliwe.
Obrońca skazanego z wyboru, jako podmiot fachowy, tak w dacie złożenia
wniosku o zwolnienie skazanego od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania
sądowego, jak i w dacie odebrania wezwania do usunięcia w terminie 7 dni braku
formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez uiszczenie opłaty w
kwocie 150 zł, znał regulację prawną wynikającą z art. 623 k.p.k. Mimo to nawet nie
podjął próby uprawdopodobnienia (czy to we wniosku o wznowienie postępowania
czy w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku), że
skazany nie jest w stanie wywiązać się z powinności uiszczenia opłaty od wniosku
o wznowienie postępowania w kwocie 150 zł. Nie wykazał w żaden sposób, jak
wymaga ww. przepis, iż ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość
IV KO 113/25
3
dochodów skazanego, wyłożenie przez skazanego wskazanej opłaty byłoby dla
niego zbyt uciążliwe ⎯ chociaż ciężar dowodu co do istnienia okoliczności
uzasadniających ewentualne zwolnienie od opłaty zawsze obciąża ubiegającego
się o to zwolnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 21 czerwca 1996
r., V KZ 10/96, OSNKW 1996, z. 7-8, poz. 46; z dnia 26 lutego 2007 r., IV KZ 7/07,
LEX nr 568635). Sam fakt pobytu skazanego w zakładzie karnym nie jest zaś
wystarczającą przesłanką, aby zrezygnować z domagania się od niego zapłacenia
stosownej, dość niskiej, należności.
Na marginesie jedynie wypada wskazać na to, że zaniechanie w zakresie
wykazania okoliczności uzasadniających ewentualne zwolnienie od zapłaty kosztów
podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego nie stanowi braku
formalnego wniosku i ⎯ w konsekwencji ⎯ nie znajduje tu zastosowania tryb
usuwania braków przewidziany w art. 120 k.p.k. Wniosek taki należy merytorycznie
rozpoznać, a to sam wnioskodawca ponosi ryzyko jego nieuwzględnienia w
związku z zaniechaniem jego uzasadnienia w odniesieniu do okoliczności o których
mowa w art. 623 k.p.k. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26
kwietnia 2018 r., IV KZ 15/18, LEX nr 2499858).
Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku,
postanowiono jak w części dyspozytywnej.
[J.J.]
[a.ł]
