IV KO 110/21

Sygn. akt IV KO 110/21

POSTANOWIENIE

Dnia 16 września 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Skoczkowska

po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 16 września 2021 r.

w sprawie zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 28 września 2020 r., sygn. PR 2 Ds. [...] o odmowie wszczęcia śledztwa,

wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

na podstawie art. 37 k.p.k.

postanowił:

nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 20 lipca 2021 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt II Kp [...] do rozpoznania przez inny sąd równorzędny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W postanowieniu Sąd wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozpatrzenia zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczącego czynu z art. 231 § 1 k.k., którego w ramach czynności orzeczniczych miał dopuścić się sędzia Sądu Okręgowego w K.. Jego małżonka jest zaś sędzią Sądu Rejonowego w K., pełniącą obowiązki służbowe w Wydziale Karnym.

Sąd podniósł, że z osobą tą sędziowie orzekający w Wydziale Karnym mają kontakt nie tylko urzędowy, ale także bezpośredni (poprzez wykonywanie pracy w tym samym budynku). Okoliczności te zdaniem Sądu mogą budzić – w szczególności u skarżącego – poczucie stronniczości rozstrzygnięć. Dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia zatem przekazanie sprawy przez sąd, którego siedziba nie znajduje się w budynku Sądu Okręgowego w K..

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy nie przekonują bowiem, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny. Nie zachodzą zatem wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów.

W pierwszej kolejności wypada wskazać, że regulacja art. 37 k.p.k., pozwalająca na odstępstwo od zasady właściwości miejscowej, ma charakter wyjątkowy, a tym samym jej treść powinna być wykładana ściśle.

Należy zauważyć, że sam fakt, iż zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego rozpoznawane jest przez Sąd Rejonowy w K., w którym orzeka małżonka tego sędziego, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Okoliczności powodującej taką konieczność nie stanowi to, że sędziów mogących rozpatrywać sprawę łączy z małżonką sędziego wykonywanie obowiązków w ramach tej samej jednostki organizacyjnej sądu. Jeśli natomiast in concreto pojawia się – ze względu na szczególne okoliczności – uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie, jego wyłączenie przewidują przepisy inne niż art. 37 k.p.k. Nie można nie zauważyć tego, że postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r. sędzia referent w tej sprawie, która jako jednoosobowy skład Sądu, jest również autorką wniosku o przekazanie, nie została wyłączona od rozpoznawania tej sprawy.

Należy również uznać, ze wskazane przez wnioskujący Sąd uzasadnienie, dotyczące subiektywnego postrzegania orzeczenia jako stronniczego z opisanych wyżej względów przez skarżącego lub inne osoby, jest niewystarczające dla uwzględnienia wniosku. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymagają, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.