IV KK 458/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 marca 2025 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie M.C. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 18 marca 2025 r.
wniosku obrońcy skazanego M. C.
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego I.Z.
na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania sprawy
o sygn. IV KK 458/24.
UZASADNIENIE
W dniu 25 lutego 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy
skazanego M. C. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od orzekania w
sprawie o sygn. IV KK 458/24 zawisłej na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez
Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść M.C. i W.R. od prawomocnego wyroku
Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2022 r. sygn. II AKa 15/21.
Obrońca skazanego odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego
kwestionującego status Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowany
został na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) oraz
status sędziów, zwłaszcza sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na stanowisko
IV KK 458/24
2
sędziego na wniosek tak ukształtowanej Rady, wniósł o wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego I.Z. z uwagi na niespełnianie przez niego wymogu instytucjonalnej
bezstronności w rozumieniu wskazanym m.in. w pisemnych motywach uchwały
trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-
1/2020 oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22,
prowadzącego w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy jest zasadny.
Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje
możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej
sprawie. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w
postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, warto przypomnieć, że
wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w
sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do
jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez
sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego
uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw
Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i
bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej
sprawie.
Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu
Najwyższego przez I. Z. w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., na których oparł swój wniosek obrońca,
w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem
Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych
Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tego
względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia I. Z. od
rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (m.in.
postanowienia SN: z dnia 11 grudnia 2024 r., V KK 423/24; z dnia 6 listopada 2024
r., II KK 450/24). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni ten pogląd aprobuje.
IV KK 458/24
3
Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się podjęcie przez Sąd
Najwyższy decyzji o wyłączeniu I. Z. od rozpoznania sprawy wywołanej kasacją
Rzecznika Praw Obywatelskich (IV KK 458/24).
[WB]
[a.ł]
