IV KK 433/20

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2019 r., w sprawie II AKa (...), Sąd Apelacyjny w (...) po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych, zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do E. Ś., a w stosunku do obu oskarżonych wyeliminował z treści obowiązku naprawienia szkody orzeczonego wobec nich sformułowanie: „a na rzecz Banku Spółdzielczego w J. tytułem częściowego naprawienia szkody kwotę 350 000 zł”. W pozostałej części utrzymał w mocy oskarżony wyrok i zasądził koszty postępowania.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) został zaskarżony kasacją przez obrońcę T. Ś. w całości na jego korzyść. W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia polegające na błędnej wykładni i niezastosowaniu art. 53 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. W związku z tymi zarzutami obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania.

Jednocześnie obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania orzeczonej w stosunku do T. Ś. kary 2 lat pozbawienia wolności. Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, że istnieje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego niezasłużonej dolegliwości wynikającej z wdrożenia do wykonania prawomocnego orzeczenia. Mając na uwadze znaczny stopień prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz wagę poniesionych zarzutów zachodzą podstawy do zastosowania tej wyjątkowej instytucji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest bezzasadny.

Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, to niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w., zaś prawomocne wyroki korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (zob. post. SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV K.K. 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; post. SN z dnia 22 lutego 2007 r„ WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku. Wtedy bowiem dochodzi do sytuacji w której skazany odbywałby karę, w sytuacji w której z racji na charakter uchybień, którymi jest dotknięty zaskarżony wyrok, nie powinien tego czynić, skoro wyrok ten na skutek wniesionej kasacji nie może się ostać.

Tego rodzaju sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.

Z uwagi na wspomniany charakter orzeczeń będących przedmiotem (prawomocne i kończące postępowanie) zaskarżenia kasacją i związane z tym procesowe skutki zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno nastąpić tylko wówczas, gdy owa zasadność zarzutów kasacji jawi się jako nieomal pewna. To dopiero może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. W sprawie niniejszej – nie przesądzając w tym miejscu końcowej oceny zasadności kasacji obrońcy skazanego – aż tego rodzaju zaszłość nie wystąpiła. Prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle wysokie, by to stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przywołanej regulacji.