Sygn. akt IV KK 36/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Dorota Szczerbiak
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
w sprawie P. M.
skazanego z art. 244 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 lutego 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w C.
z dnia 6 listopada 2007 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w C., uwzględniając na posiedzeniu złożony przez prokuratora
w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosek, wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 r., uznał
oskarżonego P. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art.
244 k.k. i za to skazał go na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby; w okresie próby oddał
2
oskarżonego pod dozór kuratora; wymierzył mu grzywnę w wysokości 30 stawek
dziennych po 10 zł każda oraz rozstrzygnął o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w
pierwszej instancji w dniu 14 listopada 2007 r.
Od tego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w
całości na korzyść oskarżonego i zarzucił:
I. rażące naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 113 k.p.k.
polegające na nie podpisaniu wyroku przez sędziego sprawozdawcę
orzekającego w sprawie, co stanowi bezwzględną przyczynę
odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.;
II. rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenie
przepisów postępowania karnego – art. 343 § 5 k.p.k. w zw. z art. 117 §
1 i 2 k.p.k., polegające na wydaniu wobec P. M., na posiedzeniu, pod
jego nieobecność, wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy,
w sytuacji, gdy brak było dowodu, że został o nim prawidłowo
powiadomiony.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w
trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma skarżący, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem
przepisów postępowania wskazanych w zarzucie kasacji.
Zgodnie z art. 113 k.p.k. orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu
orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie
zamieszczono w protokole. Zgodnie zaś z art. 418 § 1 k.p.k. ogłoszenie wyroku
następuje po jego podpisaniu.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że wydany na posiedzeniu w dniu 6 listopada
2007 r., w składzie jednoosobowym, wyrok nie został podpisany przez sędziego
przewodniczącego. Został on następnie ogłoszony przez orzekającego w tej
sprawie sędziego.
Zaniechanie podpisania wyroku przez sędziego orzekającego w sprawie w
składzie jednoosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną
w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Uchybienie to w aktualnym stanie prawnym, nie może być
3
w żaden sposób konwalidowane - skutkuje obowiązkiem uchylenia dotkniętego nim
orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2012 r., IVKK 18/12,
LEX nr 1119558; z dnia 4 listopada 2010 r., III KK 145/10, LEX nr 653504; z dnia 9
grudnia 2010 r., III KK 285/10, LEX nr 686811).
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy w C., wydając
zaskarżony wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia art. 343 § 5 k.p.k. oraz art.
117 § 1 i 2 k.p.k.
Przepisy art. 117 § 1 i 2 k.p.k. stanowią, że uprawnionego do wzięcia udziału w
czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, natomiast czynności
nie przeprowadza się m.in. wtedy, gdy osoba uprawniona nie stawiła się a brak jest
dowodu, że została o niej powiadomiona. Zgodnie zaś z art. 343 § 5 k.p.k.,
oskarżony ma prawo wziąć udział w posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania
wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k.
Sąd Rejonowy w C. posiedzenie w przedmiocie wniosku prokuratora o
skazanie P. M. bez przeprowadzenia rozprawy wyznaczył na dzień 6 listopada
2007 r. Oskarżony nie stawił się na to posiedzenie. Sąd uznał, że oskarżony został
prawidłowo zawiadomiony o terminie tego posiedzenia, po czym po
przeprowadzeniu niezbędnych czynności procesowych, wydał wyrok.
Decyzja Sądu uznająca, że zawiadomienie o terminie i miejscu posiedzenia
zostało oskarżonemu prawidłowo doręczone, nie znajduje oparcia w materiałach
sprawy i jest oczywiście błędna. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodu
doręczenia oskarżonemu zawiadomienia o terminie tego posiedzenia. Znajduje się
nich jedynie nieodebrana przez oskarżonego korespondencja dotycząca
przesłanego mu odpisu aktu oskarżenia (k.63).
W tej sytuacji Sąd Rejonowy w C. powinien był odroczyć posiedzenie w
przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i
zawiadomić oskarżonego w sposób prawidłowy o nowym terminie posiedzenia. Nie
czyniąc tego i rozpoznając na tym posiedzeniu, pod nieobecność oskarżonego,
wniosek o jego skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, rażąco naruszył przepisy
art. 343 § 5 k.p.k. i art. 177 § 1 i 2 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść wydanego
orzeczenia.
Ponadto zauważyć trzeba, że z odpisu wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 5
listopada 2011 r., sygn. akt IV K …/07, oraz danych o okresie zaliczonym na poczet
orzeczonej tym wyrokiem kary (k. 11 – 12 akt SN) wynika, że P. M. w okresie od
4
dnia 30 września 2007 r. do dnia 15 listopada 2007 r. był pozbawiony wolności. W
konsekwencji zawiadomienie o terminie posiedzenia wyznaczonego na dzień 6
listopada 2007 r., wysłane w dniu 11 października 2007 r. na podany przez niego
adres dla doręczeń, nie mogło zostać mu doręczone.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, oceniając zarzuty i wniosek skarżącego
za oczywiście zasadne, uwzględnił kasację na posiedzeniu.
Ponownie rozpoznając sprawę sąd właściwy będzie procedował z
poszanowaniem przepisów postępowania karnego i uniknie stwierdzonych powyżej
uchybień. Wymierzając oskarżonemu karę uwzględni działanie zakazu
reformationis in peius.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
