IV KK 31/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 czerwca 2025 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
SSN Zbigniew Puszkarski
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
w sprawie skazanego P. D.
o wydanie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2025 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 793/22,
utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej
z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 160/22,
1) uchyla zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z
dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 793/22, i
poprzedzający do wyrok łączny Sądu Rejonowego w Bielsku-
Białej z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 160/22, a na
podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w
przedmiocie wydania wyroku łącznego,
IV KK 31/25
2
2) kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
Zbigniew Puszkarski
Marek Pietruszyński
Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 9 czerwca 2022 r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej,
sygn. akt III K 160/22, w sprawie P. D., skazanego prawomocnymi wyrokami Sądu
Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt IX K 930/20 i Sądu
Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III K 198/21,
połączył orzeczone wobec skazanego tymi wyrokami kary pozbawienia wolności i w
ich miejsce wymierzył karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której
zaliczył skazanemu okresy odbywania kary w sprawach podlegających łączeniu.
Pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w połączonych wyrokach pozostawił do
odrębnego wykonania.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy skazanego, wyrokiem z dnia 20
października 2022 r., sygn. akt VII Ka 793/22, Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej
utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. W sprawie nie sporządzono pisemnego
uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wniósł Prokurator Generalny,
który zaskarżył powyższy wyrok w całości, na korzyść skazanego, zarzucając:
„rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt
7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w
art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na utrzymaniu w mocy wyroku łącznego Sądu
Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 160/22, na
mocy którego połączono skazanemu P. D. kary pozbawienia wolności w
wymiarze: 6 miesięcy (orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej
z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt IX K 930/20) i 3 miesięcy (orzeczoną wyrokiem
Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III K
198/21) i w ich miejsce wymierzono karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności
w sytuacji, gdy tożsame kary pozbawienia wolności wcześniej weszły w skład
kary łącznej orzeczonej wobec tego samego skazanego wyrokiem łącznym Sądu
Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt IX K 632/21,
IV KK 31/25
3
następnie zmienionym przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 7
czerwca 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII Ka 340/22, co skutkowało
zaistnieniem ujemnej przesłanki procesowej, nakazującej umorzenie
postępowania”.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy wyroku łącznego Sądu Rejonowego w
Bielsku-Białej i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw.
z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku
łącznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarzut podniesiony w kasacji, jak i argumentacja go wspierająca okazały się
oczywiście zasadne, co skutkowało skierowaniem sprawy na posiedzenie
wyznaczone w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje jednoznacznie, że Sąd
Okręgowy, wydając zaskarżony kasacją wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia
wskazanych w petitum kasacji przepisów postępowania karnego, które to uchybienie
implikuje konieczność wydania orzeczenia kasatoryjnego. Sąd Najwyższy orzekł
zatem o uchyleniu zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go orzeczenia Sądu I
instancji oraz umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Nie ulega wątpliwości, że w chwili orzekania zarówno przez Sąd II instancji,
jak i Sąd I instancji, w obrocie prawnym funkcjonował już wyrok łączny wydany przez
ten sam Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wobec P. D. w dniu 7 lutego 2022 r., sygn.
akt IX K 632/21, prawomocny z dniem 7 czerwca 2022 r., mocą którego połączono
skazanemu trzy kary pozbawienia wolności - dwie orzeczone wyrokami Sądu
Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt IX K 930/20 i III K 198/21 oraz karę łączną
z wyroku łącznego o sygn. akt III K 1333/19. Sąd I instancji nie sprawdził informacji
o toczących się postępowaniach względem P. D., choć w tym samym Sądzie toczyło
się równolegle od 2021 r. postępowanie o wydanie wyroku łącznego o sygn. akt IX K
632/21, zakończone wydaniem wyroku łącznego, który uprawomocnił się na 2 dni
przed datą orzekania w przedmiotowej sprawie. Co więcej, o ile Sąd Rejonowy nie
dysponował wskazaną informacją w pozyskanych danych o karalności skazanego (k.
IV KK 31/25
4
12-14), o tyle Sąd Okręgowy, pozyskując w toku postępowania odwoławczego
aktualne dane o karalności skazanego, miał już wyraźną informację z KRK o wydaniu
wyroku łącznego o sygn. akt IX K 632/21 (k. 58-61), obejmującego kary jednostkowe
stanowiące przedmiot procedowania w sprawie wobec skazanego i mimo to pominął
tę okoliczność.
W efekcie powyższych zaniedbań w obrocie prawnym funkcjonują aktualnie
dwa odrębne wyroki łączne obejmujące te same wyroki wydane w sprawach o sygn.
akt IX K 930/20 i III K 198/21. W realiach niniejszej sprawy ponowne połączenie tych
samych kar przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej naruszało zasadę powagi rzeczy
osądzonej, określoną w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., co uszło uwadze Sądu odwoławczego.
Tym samym doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 §
1 pkt 8 k.p.k., której Sąd II instancji nie dostrzegł. Dodać w tym miejscu trzeba, że
uregulowany w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. bezwzględny nakaz umorzenia postępowania
karnego, gdy wcześniejsze postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej
osoby zostało prawomocnie zakończone (res iudicata), dotyczy również postępowań
w przedmiocie wydania wyroku łącznego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17
listopada 2004 r., sygn. akt V KK 326/04, z dnia 3 października 2005 r., sygn. akt V
KK 151/05, z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II KK 149/11, z dnia 10 lipca 2013
r., sygn. akt II KK 14/13). Nadto, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13
września 2023 r., sygn. akt I KK 171/23, wydanie i uprawomocnienie się nowego
wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty
mocy przez poprzedni wyrok łączny, bowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1
k.p.k., może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki tam określone, a
zatem zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego.
Z uwagi na powyższe, należało uchylić chronologicznie później wydany
wyrok łączny oraz utrzymujący go w mocy wyrok Sądu II instancji, a postępowanie w
przedmiocie wyroku łącznego umorzyć.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w treści art. 638
k.p.k.
Z powodów wskazanych powyżej, należało orzec jak w sentencji.
IV KK 31/25
[J.J.]
[r.g.]
Zbigniew Puszkarski
5
Marek Pietruszyński
Paweł Wiliński
