IV KK 277/12

Sygn. akt IV KK 277/12

POSTANOWIENIE

Dnia 24 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 października 2012 r.,
‎sprawy D. P.
‎skazanego z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk i inne
‎z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎z dnia 18 kwietnia 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w J.
‎z dnia 9 marca 2011 r,

oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego D. P.

UZASADNIENIE

W kasacji adw. A. J. – obrońca skazanego D. P. zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, polegające na obrazie przepisu:

1) art. 433 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., w zakresie nie dokonania przez Sąd Odwoławczy rzetelnej i pełnej kontroli instancyjnej w zakresie odnoszącym się do zarzutów apelacji wskazujących na naruszenie przez Sąd Rejonowy:

-art. 6 k.p.k. w zw. z art. 390 § 1 k.p.k. poprzez uniemożliwienie oskarżonemu osobistego uczestnictwa we wszystkich czynnościach postępowania dowodowego sądowego, czym naruszono prawo oskarżonego do obrony,

-art. 374 § 1 k.p.k. poprzez przeprowadzenie rozpraw pod nieobecność oskarżonego, pomimo tego, że jego obecność była obowiązkowa, a oskarżony każdorazowo usprawiedliwiał swoją nieobecność na rozprawie i wnosił o odroczenie rozprawy,

-art. 404 § 2 k.p.k. w zw. z art. 401 § 2 k.p.k. polegającego na błędnym przyjęciu przez Sąd II Instancji, że prowadzenie rozprawy głównej przez Sąd I Instancji w dalszym ciągu, pomimo tego, iż przerwy w rozprawie przekraczały 35 dni, było prawidłowe, przy czym nie zachodziły wyjątkowe okoliczności pozwalające na prowadzenie rozprawy w dalszym ciągu.

-art. 410 k.p.k., w którym podnoszono, że wyrok Sądu Rejonowego został wydany na podstawie materiału dowodowego nie zebranego w toku rozprawy głównej, a wzięcie za podstawę wyroku materiału dowodowego ustalonego w postępowaniu przygotowawczym lub w toku innego postępowania, a w szczególności na podstawie akt sprawy Sądu Rejonowego w J., sygn. akt […] oraz sygn. akt […], czym naruszono zasadę bezpośredniości oraz prawo do obrony oskarżonego;

2)art. 368 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez nie rozstrzygnięcie przez Sąd Odwoławczy odrębnym postanowieniem wniosku złożonego przez oskarżonego w zakresie dopuszczenia opinii wykonanej przez inny zespół biegłych na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego D. P. i faktu czy mógł on uczestniczyć w postępowaniu sądowym, przez uznanie, że treść nieprzeprowadzonego dowodu pozostaje bez wpływu na treść poczynionych ustaleń faktycznych, co miało w sposób oczywisty wpływ na ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz argumentów podnoszonych w apelacji obrońcy oskarżonego;

3)art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym poprzez pominięcie istotnych dla oskarżonego okoliczności tj. zarzutów zgłoszonych do wydanej przed Sądem Odwoławczym opinii biegłych, która miała ma celu ustalenie czy oskarżony D. P. mógł uczestniczyć w postępowaniu sądowym. Sąd odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów złożonych przez oskarżonego do opinii dopuszczonej przez Sąd Odwoławczy, zwłaszcza do zarzutu związanego z faktem iż tylko biegły S. jest biegłym uprawnionym do wydawania opinii oraz iż pozostali lekarze nie są biegłymi sądowymi. Pominął również istotny z punktu widzenia oskarżonego fakt iż specjalność biegłego S. jest zupełnie inna niż winna być wymagana przy wydawaniu opinii w tej sprawie;

4)art. 410 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym poprzez wprowadzenie do okoliczności mających istotny wpływ na wyrokowanie, w zakresie wymiaru kary, okoliczności nieprawdziwych, w postaci bezzasadnego i nieuprawnionego twierdzenia, iż skazany był przed wydaniem wyroku w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w . uprzednio karany za przestępstwa podobne oraz że jego dotychczasowy sposób życia miał wpływ na wymiar kary (str. 55 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K.). Fakt taki nie miał miejsca, na co wskazuje karta karna zalegająca w aktach do Sądu Rejonowego w J. Wskazać należy iż w momencie kierowania aktu oskarżenia do Sądu skazany nie był w ogóle karany, a świadczy o tym str. 3 aktu oskarżenia, gdzie wśród danych dotyczących oskarżonego widnieje zapis, iż oskarżony nie był karany i jest to potwierdzone kartą karną k. 1267. Natomiast jedyny wyrok jaki widnieje w karcie karnej tuż przed wydaniem wyroku to wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 4 kwietnia 2008 r., który dotyczy materiałów wyłączonych do odrębnego postępowania ze sprawy sygn. akt II K […];

5)rażącym naruszeniu art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. poprzez wadliwe, powierzchowne i niewystarczające uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego zapadłego, w niniejszej sprawie, przejawiające się brakiem odniesienia do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego.

Obrońca skazanego podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.

Na wstępie przypomnieć należy, że w apelacji obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 9 marca 2011 r., podniesiono zarzuty obrazy przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku:

1.art. 390 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez uniemożliwienie oskarżonemu osobistego uczestnictwa we wszystkich czynnościach postępowania dowodowego sądowego, czym naruszono prawo oskarżonego do obrony,

2.art. 374 § 1 k.p.k. poprzez przeprowadzenie rozpraw pod nieobecność oskarżonego, pomimo tego, że jego obecność była obowiązkowa, a oskarżony każdorazowo usprawiedliwiał swoją nieobecność na rozprawie i wnosił o odroczenie rozprawy,

3.art. 404 § 2 k.p.k. w zw. z art. 401 § 2 k.p.k. poprzez nieprowadzenie rozprawy od początku pomimo tego, iż przerwy w rozprawie przekraczały 35 dni, przy czym nie zachodziły wyjątkowe okoliczności pozwalające na prowadzenie rozprawy w dalszym ciągu,

4.art. 391 § 1 k.p.k. i art. 392 § 1 k.p.k.. poprzez poprzestanie na odczytaniu na rozprawie zeznań świadków pomimo braku przesłanek ku temu, a zaniechaniu bezpośredniego ich przesłuchaniu na rozprawie, oraz art. 410 k.p.k.. poprzez wzięcie za podstawę wyroku materiału dowodowego nie zebranego w toku rozprawy głównej, a wzięcie za podstawę wyroku materiału dowodowego ustalonego albo w postępowaniu przygotowawczym albo w toku innego postępowania sądowego, a szczególności znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w J. o sygn. II K […] oraz II K […], czym naruszono zasadę bezpośredniości oraz naruszono prawo oskarżonego do obrony,

5. art. 7 k.p.k.. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji iż oskarżony D. P. był pomysłodawcą i inicjatorem tego przestępczego procederu, oraz art. 5 § 2 k.p.k., poprzez tłumaczenie nie dających się usunąć wątpliwości wynikających z rozbieżności zeznań oskarżonego R. G. i świadków /../, na niekorzyść oskarżonego D. P.

Obrońca wyrokowi temu zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku polegający na uznaniu, że oskarżony D. P. dopuścił się przypisanych mu czynów, pomimo tego, iż materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy, nie uzasadnia przypisania oskarżonemu winy.

W apelacji obrońca wniósł o:

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego D. P. za od popełnienia zarzucanych mu czynów, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

W pierwszej kolejności należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty stanowią w istocie powielenie treści zwyczajnego środka odwoławczego. Sąd Najwyższy zaś wielokrotnie podkreślał, że „przenoszenie” treści zarzutów z apelacji do nadzwyczajnego środka zaskarżenia – jedynie formalnie ujęte jako zarzut uchybienia reguły z art. 457 § 3 w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. – stanowi wyraz niedopuszczalnej w postępowaniu kasacyjnym powielenia kontroli apelacyjnej. Tak postępując Autor kasacji nie dostrzega rozróżnienia między kontrolą zwyczajną, prowadzoną w szerszym zakresie przedmiotowym, a kontrolą nadzwyczajną, kasacyjną, istotnie zawężoną zgodnie z treścią art. 523 § 1 k.p.k.

Kasacja może być wnoszona przez strony jedynie od prawomocnych wyroków sądów odwoławczych kończących postępowanie. Nie mogą zaś być w drodze kasacji kwestionowane wyroki pierwszoinstancyjne. Sąd Najwyższy już od wielu lat prezentuje stanowisko, że zarzuty podniesione pod adresem orzeczenia sądu pierwszej instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych zaskarżonemu kasacją orzeczeniu sądu odwoławczego. Nie można więc ich rozpatrywać w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego, nie jest bowiem funkcją kontroli kasacyjnej ponowne - niejako „dublujące" kontrolę apelacyjną - rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Ewentualne stwierdzenie zaś ich zasadności ma znaczenie tylko i wyłącznie jako racja ewentualnego stwierdzenia zasadności i uwzględnienia zarzutów podniesionych wobec orzeczenia sądu odwoławczego, gdyż jedynie to ostatnie może zostać zaskarżone kasacją.

Ten kierunek orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym niedopuszczalne jest w skardze kasacyjnej zmierzanie do powtórnego, „dublującego" kontrolę apelacyjną, rozpoznawania zarzutów stawianych w istocie orzeczeniu sądu pierwszej instancji, zwalnia Sąd Najwyższy od szerszych wywodów dotyczących skargi kasacyjnej w tych jej częściach, w których Autor tej skargi formułuje zarzuty, które ewentualnie odnoszą się jedynie do orzeczenia sądu pierwszej instancji.

Skarżący jedynie formalnie podnosi uchybienia związane z naruszeniem przez Sąd Okręgowy normy z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., przy czym nie zawsze precyzyjnie rozróżnia, czy ten Sąd danego zarzutu – według Autora – nie rozpoznał w ogóle (art. 433 § 2 k.p.k.), czy też uczynił to w sposób nierzetelny (art. 457 § 3 k.p.k.). Nadto Autor kasacji nie wykazuje w jaki sposób zaistniało podnoszone przezeń, konkretne uchybienie, w kontekście wymogów wynikających z art. 523 § 1 k.p.k., a jedynie prezentuje argumenty wcześniej podniesione w apelacji. Tak postępując skarżący całkowicie pomija wywody Sądu Okręgowego, gdyż w nadzwyczajnym środku zaskarżenia nie odnosi się w odpowiednim zakresie do treści uzasadnienia Sądu Okręgowego.

Analizując kasację i jej uzasadnienie, to w zamyśle Autora, Sąd Okręgowy w K. miał nie odnieść się, mówiąc skrótowo, do dwóch kwestii: 1. problematyki związanej z prowadzeniem postępowania przed sądem pierwszej instancji pod nieobecność D. P., czym naruszone miało zostać prawo do obrony tego skazanego (art. 6 k.p.k.) oraz 2. oceny dowodów z opinii biegłych co do stanu zdrowia D. P.

Wbrew temu stanowisku skarżącego nawet pobieżna analiza treści uzasadnienia Sądu Okręgowego dowodzi, że do tej problematyki ten Sąd odniósł się w wystarczającym zakresie.

Przecież do zarzutu obrazy art. 6 k.p.k. w zw. z art. 390 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy odniósł się na samym wstępie części argumentacyjnej uzasadnienia – por. s. 35, zaś w odniesieniu do następnych zarzutów: art. 374 § 1 k.p.k. – s. 35 – 36, art. 404 § 2 k.p.k.– s. 43, art. 410 k.p.k.– s. 44, art. 368 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. (opinie biegłych) – s. 41 – 43, art. 410 k.p.k. (jako zarzut nr 4) – s. 45 i nast.

Zwraca uwagę, że sposób konstrukcji zarzutów kasacyjnych, formułowanych jako brak należytego rozpoznania określonych zarzutów apelacyjnych jak i pozostałych kwestii podnoszonych w kasacji, stanowi niemal chronologiczne odwzorowanie wywodu uzasadnienia Sądu Okręgowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, iż Sąd Okręgowy nie naruszył przepisów art. 457 § 3 w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., gdy w sposób poprawny dokonał kontroli apelacyjnej zaskarżonego apelacją wyroku Sądu Rejonowego w J.

Przedstawione względy zdecydowały, że Sąd Najwyższy na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.

aw