Postanowienie z dnia 21 czerwca 2001 r., IV CZ 58/01
Ustalenie treści doręczonego stronie przez sąd zarządzenia może być
oparte na domniemaniu faktycznym.
Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący), Sędzia SN Henryk
Pietrzkowski (sprawozdawca), Sędzia SA Jan Kremer
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Anny Ż. przeciwko Gminie Miasta E.,
Zarządowi Budynków Komunalnych w E. o nakazanie, po rozpoznaniu w Izbie
Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2001 r., zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 31 stycznia 2001 r.
oddalił zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w Elblągu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2001 r. w sprawie,
w której powódka żądała zobowiązania pozwanej Gminy do złożenia oświadczenia
woli o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie oraz przeniesienie własności
garażu, odrzucił kasację powódki, stwierdzając, że jej pełnomocnik nie wykonał
doręczonego mu w dniu 12 stycznia 2001 r. zarządzenia w części wzywającej do
wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Zarządzenie to zawierało także
wezwanie do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach
powódki.
W złożonym na to postanowienie zażaleniu, zawierającym wniosek o jego
uchylenie, pełnomocnik powódki – podkreślając, że w rozpoznawanej sprawie
„wartość przedmiotu sporu była zawsze jednoznaczna i wynosiła 1200 zł” –
podniósł, że „nigdy nie był wzywany do wskazania wartości przedmiotu sporu,
natomiast był wezwany do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym
powódki”.
Zażalenie przedstawione zostało z dołączoną do akt sprawy odpowiedzią
pełnomocnika powódki na zarządzenie sądu, w której informuje, że nie dysponuje
oryginałem wezwania sądowego, doręczonego w dniu 12 stycznia 2001 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione. Ustalenie Sądu Okręgowego, że pełnomocnikowi
powódki doręczone zostało w dniu 12 stycznia 2001 r. zarządzenie obejmujące swą
treścią nie tylko wezwanie do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym,
dochodach i majątku powódki, ale także wezwanie do wskazania wartości
przedmiotu zaskarżenia, oparte jest na domniemaniu faktycznym (art. 231 k.p.c.).
Ustalenie dotyczące treści doręczonego stronie zarządzenia sądowego może być
oparte na takim domniemaniu. Wprawdzie Sąd Okręgowy dokonując tego ustalenia,
nie odwołał się do art. 231 k.p.c., ale nie może budzić wątpliwości, że wniosek
prowadzący do przyjętego przez ten Sąd ustalenia – kwestionowanego w zażaleniu
– wyciągnięty został na podstawie innych ustalonych faktów. Są nimi treść
zarządzenia, adnotacja sekretarza sądowego o jego wykonaniu oraz fakt
otrzymania przez pełnomocnika powódki korespondencji sądowej, która – wedle
urzędowej adnotacji w aktach sprawy – powinna zawierać pełną treść zarządzenia.
Ciężar obalenia faktu wynikającego z domniemania faktycznego spoczywa na
osobie, która twierdzi, że fakt taki nie zaistniał. Pełnomocnik powódki wyjaśnił, że
nie dysponuje doręczonym mu zarządzeniem, nie zaofiarował żadnych dowodów
ani nie powołał się na fakty, w świetle których domniemanie mogłoby zostać
obalone.
Dokonywanie ustaleń w drodze domniemania faktycznego jest w istocie oparte
na swobodnym wnioskowaniu, które powinno odpowiadać zasadom logicznego
rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Skarżący nie wykazał, aby
rozumowanie Sądu Okręgowego przy konstruowaniu domniemania faktycznego
było nielogiczne, nie przytoczył także argumentacji, która by podważała
prawidłowość dokonanych ustaleń i ich powiązanie z pozostałymi okolicznościami w
całość zgodną z doświadczeniem życiowym. (...)
Z przytoczonych względów należało zażalenie oddalić (art. 385 w związku z art.
397 § 2 i art. 39319
k.p.c.).
