Sąd Najwyższy

IV CZ 40/11

postanowienie z dnia 2011-09-16

Pełna treść

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaIV CZ 40/11

Data orzeczenia2011-09-16

Rodzaj orzeczeniapostanowienie

SądSąd Najwyższy

WydziałWydział IV

SędziowieAgnieszka Piotrowska, Krzysztof Pietrzykowski (autor uzasadnienia), Marian Kocon

Przepisy powołane w orzeczeniu

Treść przepisu, jego omówienie i inne orzeczenia, które go stosują.

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 63. Na liście 20 z nich. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

II CZ 149/12Sąd Najwyższy · postanowienie · 2013-01-16
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, nie publ. i in.).”
V CZ 30/12Sąd Najwyższy · postanowienie · 2012-08-09
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011r., IV CZ 40/11, nie publ., i in.).”
I Ca 625/25Sąd powszechny · 2026-02-23
„Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w orzeczeniach wydawanych w sprawach IV CZ 13/12 i IV CZ 40/11, stwierdzając dodatkowo, że bez względu na to jakie są między stronami tych postępowań stosunki własnościowe oraz stanowiska co do sposobu podziału majątku wspólnego wyrażane w toku postępowania nie można mówić o sprzeczności ich interesów.”
II Ca 724/23Sąd powszechny · postanowienie · 2025-06-04
„II CZ 28/13, z dnia 9 sierpnia 2012 r., V CZ 30/12, z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 13/12, z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 133/11, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11).”
XVI Ca 112/23Sąd powszechny · 2023-09-15
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, nie publ., z 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, nie publ. i in.).”
III Ca 2028/21Sąd powszechny · 2023-01-05
„… wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, nie publ. i in.) Koszty opinii biegłych podlegały rozdzieleniu pomiędzy wszystkich uczestników postępowania, z uwagi na to ich poniesienie było niezbędne do ustalenia wszystkich składników majątku …”

Pokaż pozostałe (14)

I Ns 28/20Sąd powszechny · postanowienie · 2022-04-05
„Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym /m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt IV CZ 40/11 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt III CZP 46/10/ wyrażono pogląd, iż w tzw. sprawach działowych nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność …”
I Ca 19/22Sąd powszechny · postanowienie · 2022-03-03
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane ich wynikiem, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, nie publ.”
III Ca 1943/20Sąd powszechny · 2021-09-03
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11 i in.).”
XV Ca 2019/19Sąd powszechny · postanowienie · 2020-10-20
„Inaczej jest jednak, gdy jeden z uczestników kwestionuje prawo wnioskodawcy do złożenia wniosku domagając się oddalenia (odrzucenia) wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011r. IV CZ 40/11, Legalis nr 464808).”
II Ca 1518/18Sąd powszechny · postanowienie · 2020-10-14
„Pruś Komentarz do art.520 Kodeksu postępowania cywilnego teza 6 LEX, postanowienie SN z 16 września 2011 r. (IV CZ 40/11, LEX nr 1147785), postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r. (III CZ 47/10 LEX nr 970082).”
I Ns 170/18Sąd powszechny · postanowienie · 2019-09-24
„Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt IV CZ 40/11 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt III CZP 46/10 wyrażono pogląd, iż w tzw. sprawach działowych nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność …”
I Ns 59/18Sąd powszechny · postanowienie · 2019-02-15
„… dnia 19 listopada 2011 r., sygn. akt III CZ 46/10, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., sygn. akt III CZ 47/11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt IV CZ 40/11).”
I Ns 711/16Sąd powszechny · postanowienie · 2019-01-18
„W sprawie natomiast działu spadku, interesy uczestników postępowania mogą być uznane wyjątkowo za sprzeczne w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c., jeżeli jeden z nich żąda oddalenia wniosku na tej podstawie, że już wcześniej został dokonany umowny dział spadku, drugi zaś mimo to domaga się orzeczenia przez sąd o dziale spadku (postanowienie SN z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, Lex nr 1147785).”
III Ca 1230/18Sąd powszechny · 2018-12-04
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, nie publ., i in.).”
III Ca 1051/18Sąd powszechny · 2018-10-31
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, niepubl., z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, niepubl. i in.).”
III Ca 732/18Sąd powszechny · 2018-10-17
„W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011 r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, nie publ. i in.)”
III Ca 822/18Sąd powszechny · 2018-08-21
„W orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko co do braku sprzeczności interesów pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego (zob. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, Lex nr 1147785; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2011 r., II CZ 120/11, Lex nr 1298073).”
I Ns 7/15Sąd powszechny · postanowienie · 2018-07-03
„Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął także w postanowieniu z dnia 16.09.2011r. IV CZ 40/11, czy w postanowieniu z dnia 19.11.2010r.”
II Ns 627/17Sąd powszechny · postanowienie · 2018-02-15
„W orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko, co do braku sprzeczności interesów pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego (zob. m. in. post. SN z dnia 16 września 2011 r., IV CZ 40/11, wyd.”

Pełna treść orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 40/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSA Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku Adama B. przy uczestnictwie Piotra B. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 września 2011 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 21 października 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie drugim. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 września 2010 r. w punkcie pierwszym oddalił apelację wnioskodawcy oraz w punkcie drugim oddalił wniosek uczestnika Piotra B. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. W uzasadnieniu do punktu drugiego, odnosząc się do regulacji zawartych w przepisach art. 520 k.p.c., podkreślił, że w postępowaniu nieprocesowym nie ma dwóch przeciwstawnych stron postępowania, nie można zatem mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu (art. 98 § 1 k.p.c.). Artykuł 520 § 1 k.p.c. wyłącza zastosowanie art. 108 § 1 k.p.c., tylko zaś wyjątkowo, jeżeli uczestnicy w różnym stopniu byli zainteresowani wynikiem postępowania albo ich interesy były sprzeczne, sąd może orzec, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 520 § 2 k.p.c.) lub na zasadzie zawinienia (art. 520 § 3 k.p.c.). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1999 r., III CKN 497/98 (OSNC 2000, nr 6, poz. 116), że wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą nie uzasadnia odstąpienia od reguły określonej w art. 520 § 1 k.p.c. Uczestnik postępowania Piotr B. wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 520 § 3 k.p.c. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy interesy uczestników postępowania były sprzeczne, a apelacja wnioskodawcy została oddalona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. oddalił wniosek Adama B. o dział spadku po Annie B., ustalając w szczególności, że Adam B. i Piotr B. zawarli ustną umowę o dział spadku. Sąd Rejonowy, powołując się na art. 520 § 3 k.p.c., nałożył ponadto na Adama B. obowiązek zwrotu Piotrowi B. kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie, a szczegółowe rozliczenie kosztów postępowania pozostawił referendarzowi sądowemu. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 września 2010 r. wprawdzie oddalił apelację, aprobując 3 w ten sposób rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, inaczej natomiast niż Sąd Rejonowy ocenił zasadność wniosku uczestnika postępowania Piotra B. w kwestii zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Z takim rozstrzygnięciem nie można się zgodzić. W postępowaniu nieprocesowym jest wprawdzie zasadą, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.). Jednakże w sytuacji, gdy interesy uczestników są sprzeczne, sąd może orzec zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 520 § 2 lub 3 k.p.c.). Istnieją zaś takie sprawy rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, w których interesy stron są z natury rzeczy sprzeczne. Do takich spraw należą w szczególności sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r., III CZ 27/11, niepubl.). Natomiast w tzw. sprawach działowych nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują i jakie wnioski składają w tym względzie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, 88). Wyjątkowo jednak w sprawie o dział spadku interesy uczestników postępowania mogą być uznane za sprzeczne w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c., jeżeli jeden z nich żąda oddalenia wniosku na tej podstawie, że już wcześniej został dokonany umowny dział spadku, drugi zaś mimo to domaga się orzeczenia przez sąd o dziale spadku. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 k.p.c.).

Orzeczenia powołane w tym orzeczeniu

Liczba powołanych orzeczeń: 3. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze, z fragmentem uzasadnienia.

III CZ 27/11Sąd Najwyższy · postanowienie · 2011-05-20
„Do takich spraw należą w szczególności sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r., III CZ 27/11, niepubl.).”
III CZ 46/10Sąd Najwyższy · postanowienie · 2010-11-19
„Natomiast w tzw. sprawach działowych nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują i jakie wnioski składają w tym względzie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, 88).”
III CKN 497/98Sąd Najwyższy · postanowienie · 1999-12-09
„W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1999 r., III CKN 497/98 (OSNC 2000, nr 6, poz. 116), że wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą nie uzasadnia odstąpienia od reguły określonej w art. 520 § 1 k.p.c. Uczestnik …”