IV CZ 3/12

Sygn. akt IV CZ 3/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa H. T. – K. i L. K. przeciwko Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "U." w L. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2011 r., I. zmienia zaskarżone postanowienie w punkcie 2 w ten sposób, że zasądzoną od pozwanej na rzecz powodów kwotę 3600 zł obniża do kwoty 600 (sześćset) zł; II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda L. K. kwotę 317 (trzysta siedemnaście) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie z powództwa H. T.-K. i L. K. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „U.” w L. o ustanowienie odrębnej własności lokalu, ze względu na skuteczne cofnięcie pozwu oraz zniósł koszty procesu pomiędzy stronami. W zażaleniu na postanowienie w części dotyczącej kosztów procesu powodowie, oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 7 200 zł wnieśli o zmianę postanowienia i zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 21 września 2011 r. zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 7200 zł tytułem kosztów procesu oraz kwotę 3600 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Jako podstawę orzeczenia o kosztach procesu Sąd Apelacyjny wskazał art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r. Nr 233, poz. 1779 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach tych koszty zastępstwa procesowego pokrywa spółdzielnia. Jako podstawę orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego Sąd powołał art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W zażaleniu na to postanowienie w części orzekającej o kosztach postępowania zażaleniowego pozwana wniosła o jego zmianę przez zasądzenie tych kosztów w kwocie 600 zł. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. W odpowiedzi na zażalenie powód L. K. pozostawił „uznaniu Sądu Najwyższego ocenę prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia” oraz wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym, na podstawie art. 491 u.s.m. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Ustalenie opłaty za czynności pełnomocników zastępujących strony w niniejszym postępowaniu powinno nastąpić na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W sprawach o prawa majątkowe, nieobjętych regulacją na innych zasadach (np. w § 10 rozporządzenia), wysokość stawek stanowiących podstawę ustalenia należnego wynagrodzenia zależy od wartości przedmiotu sprawy, a w postępowaniu odwoławczym – od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zażaleniem powodów, które zostało uwzględnione zaskarżonym postanowieniem Sądu Apelacyjnego, objęte było rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w pierwszej instancji; wartość przedmiotu zaskarżenia i uwzględniona kwota kosztów zastępstwa procesowego (7200 zł) odpowiadają stawce minimalnej według § 6 pkt 7 rozporządzenia, mającej zastosowanie ze względu na wartość przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sprawy (zaskarżenia) w postępowaniu zażaleniowym wynosiła zatem 7200 zł i ona stanowiła podstawę określenia kosztów zastępstwa w tym postępowaniu. Dlatego rację ma skarżący, że koszty zastępstwa na rzecz powodów w postępowaniu zażaleniowym powinny zostać ustalone na podstawie § 6 pkt 4 rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych (1200 zł), co przy uwzględnieniu § 12 ust. 2 rozporządzenia, prowadzi do określenia należnych kosztów na kwotę 600 zł. Zaskarżone orzeczenie, oparte na wadliwie zastosowanej podstawie prawnej, należało zatem zmienić, co uzasadniało orzeczenie jak w sentencji, stosownie do art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c. Pomimo uwzględnienia zażalenia pozwanej zasądzono od niej na rzecz powoda koszty postępowania zażaleniowego, mając na względzie jednolitą i utrwaloną w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładnię art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którą w sprawie wymienionej w tym przepisie, bez względu na jej wynik, koszty postępowania poniesione przez strony zawsze pokrywa spółdzielnia (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10, niepubl. oraz postanowienia tego Sądu z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, OSNC-ZD 2010, nr 3, poz. 95, z dnia 26 stycznia 2011 r., IV CZ 100/10 i z dnia 9 listopada 2011 r., II CZ 87/11, ostatnie niepublikowane). jw