IV CZ 25/20

Sygn. akt IV CZ 25/20

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lipca 2020 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)
‎SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)
‎SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa J. N.
‎przeciwko Gminie Miasta K.
‎o zapłatę,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 lipca 2020 r.,
‎zażalenia strony pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa (…),

zwrócić akta sprawy z przedstawionym zażaleniem Sądowi Apelacyjnemu w (…).

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wniosek pozwanej Gminy Miasto K. o wyłączenie P. D. - Sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania sprawy.

Sąd wskazał, że pełnomocnik pozwanej przytoczył dla uzasadnienia wniosku jedynie fakt powołania P. D. na stanowisko Sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 poz. 3). Ocenił, że nie uprawdopodobniono, aby orzekanie tego Sędziego prowadziło w indywidualnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Pozwana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Sądu Apelacyjnego w (…), który w dniu 12 marca 2020 r. przedstawił je Sądowi Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył:

Zgodnie z art. 394² § 1¹ pkt 2 k.p.c., w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz. 1469), która weszła w życie 7 listopada 2019 r., zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji. W myśl przepisów przejściowych (art. 9 ust. 2) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, po jej wejściu w życie stosuje się przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu. Konsekwentnie do rozpoznania zażalenia właściwy był inny skład Sądu Apelacyjnego w (…).

Po wydaniu postanowienia z dnia 13 lutego 2020 r. zmienił się stan prawny o tyle, że właściwością rzeczową Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego objęto rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę został zobowiązany do przekazania niezwłocznie Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych takiego wniosku lub oświadczenia celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym - jedn. tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 825 ze zm.). Przepis w tym brzmieniu wprowadzony ustawą z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 190) obowiązuje od dnia 14 lutego 2020 r. Wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że Sądowi Najwyższemu powierzono jedynie rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń, a nie zażaleń na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Czynności sądowe (tu: postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 lutego 2020 r.) i czynności stron (tu: zażalenie na wskazane postanowienie) jako podjęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy wywołały skutki procesowe (a contrario art. 10 ust. 3). W braku podstawy prawnej, pozwalającej Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, z pominięciem właściwości rzeczowej wynikającej z art. 394² § 1¹ pkt 2 k.p.c. i wobec konieczności rozpoznania tego środka zaskarżenia stwierdzić należy, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy przejściowe zawarte w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r.

Z tych względów Sąd Najwyższy zwrócił sprawę z przedstawionym zażaleniem Sądowi Apelacyjnemu w (…).

jw