Sąd Najwyższy

IV CZ 20/21

postanowienie SN z dnia 2021-07-27

  • Pełna treść

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaIV CZ 20/21
Data orzeczenia2021-07-27
Rodzaj orzeczeniapostanowienie SN
SądSąd Najwyższy
WydziałIzba Cywilna Wydział IV
SędziowieSSN Marcin Łochowski, SSN Mariusz Łodko, SSN Tomasz Szanciło, SSN Mariusz Łodko (przewodniczący), SSN Mariusz Łodko (sprawozdawca)

Przepisy powołane w orzeczeniu

Treść przepisu, jego omówienie i inne orzeczenia, które go stosują.

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 1. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

  • III CZ 35/25Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-06-24podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Sąd Najwyższy wypowiadał się już zaś o tym, że uzupełnienie lub „poparcie” przez profesjonalnego pełnomocnika skargi wniesionej przez stronę osobiście nie spełnia wymagań zachowania przymusu, o którym mowa w art. 871 § 1 k.p.c. (zob. np. postanowienia SN: z 27 lipca 2021 r., IV CZ 20/21; z 12 stycznia 2022 r., III CZ 45/22 oraz z 22 listopada 2022 r., I NSP 300/22).”

Oznaczenia przy wpisach nadano automatycznie na podstawie przytoczonego zdania i mogą być błędne. Samo zdanie pozwala je sprawdzić.

Pełna treść orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 20/21

POSTANOWIENIE

Dnia 27 lipca 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mariusz Łodko (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marcin Łochowski
‎
SSN Tomasz Szanciło

w sprawie z powództwa R. F.
‎
przeciwko M. W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 lipca 2021 r.,
‎
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt I Ca (…),

odrzuca zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z 11 lutego 2021 r. odrzucił skargę kasacyjną powódki. W uzasadnieniu wskazał, że skarga kasacyjna została osobiście sporządzona i podpisana przez powódkę, która nie posiada aktualnego uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego, a tym samym nie ma  zdolności postulacyjnej do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 871 k.p.c.). Ponadto powódka, mimo wezwania do uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi kasacyjnej, opłaty tej nie uiściła, powołując się na zwolnienie jej od kosztów sądowych udzielone przez Sądy I i II instancji.

Zażalenie na postanowienie wniosła powódka osobiście. Zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie, zarzucając, że jej sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenia opłaty od zażalenia w kwocie 2500 zł. Osobiste uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej uzasadniła faktem wpisania jej 1 października 1982 r. na listę radców prawnych w Okręgowej Komisji Arbitrażowej w T. przez Państwową Komisję Arbitrażową. Wyjaśniła, że wówczas wykonywała zawód radcy prawnego, natomiast od stycznia 1998 r. do września 2008 r. była zatrudniona na stanowisku Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w W. i nie miała możliwości być czynnym radcą prawnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w § 2 i 3 tego artykułu. Paragrafu 1 powołanego artykułu nie stosuje się m.in., gdy stroną inicjującą postępowanie przed Sądem Najwyższym jest radca prawny.

Uchybienie dotyczące zdolności postulacyjnej, wynikającej z art. 871 § 1 k.p.c., nie podlega konwalidacji. Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18 i z 30 czerwca 2020 r., III CZ 1/20). Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2011 r., I CZ 59/11).

Powyższe wynika z faktu, że uzupełnienie lub „poparcie” przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej lub zażalenia, wniesionych przez stronę osobiście, nie spełnia wymagań zachowania przymusu, o którym mowa w art.  871 § 1 k.p.c. Celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie, aby środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej. Cel ten nie może zostać zrealizowany, jeżeli adwokat lub radca prawny jedynie „popiera” środek zaskarżenia wniesiony bezpośrednio przez stronę lub też jedynie sygnuje własnym podpisem środek zaskarżenia sporządzony przez stronę osobiście (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; z 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; z 21 października 2015 r., III CZ 48/15; z 27 kwietnia 2021 r., II CZ 18/21).

Ze względu na przytoczoną regulację, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia, czy powódka, która osobiście sporządziła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające jej skargę kasacyjną, ma zdolność postulacyjną na podstawie art. 871 § 2 k.p.c. Zasady wykonywania zawodu radcy prawnego określone są w ustawie z dnia 16 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j.  Dz.U. z 2020 r., poz. 75; dalej: ustawa). Zawód radcy prawnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone ustawą (art. 3 ust. 1 ustawy). Prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania (art. 23 ustawy). Osoba, która nie  jest umieszczona w aktualnym spisie radców prawnych nie ma prawa wykonywania zawodu, a tym samym nie może ani jako pełnomocnik strony, ani we  własnym imieniu sporządzić kasacji lub zażalenia do Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 2001 r., I PZ 92/00).

Poza powołaniem się na wpis na listę radców prawnych Okręgowej Komisji  Arbitrażowej w T. z 1982 r., powódka nie wykazała, że legitymuje się  aktualnym wpisem na listę radców prawnych, uprawniającym do samodzielnego  działania przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 871 § 2 k.p.c. (zob.  postanowienie Sądu Najwyższego z 4 marca 2015 r., I UZ 30/14). Także weryfikacja z urzędu przez Sąd Okręgowy uprawnień zawodowych powódki tych okoliczności nie potwierdziła. Sąd Najwyższy również ustalił na podstawie  informacji zamieszczonych na stronie Krajowej Izby Radców Prawnych (…) (zob. art. 89 zd. 3 k.p.c.), że powódka nie widnieje na liście radców prawnych.

Niewykazanie przez powódkę, że jest wpisana na listę radców prawnych uzasadnia wniosek, że nie ma też prawa wykonywania zawodu radcy prawnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 871 § 1 w zw. z art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

jw

Orzeczenia powołane w tym orzeczeniu

Liczba powołanych orzeczeń: 9. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze, z fragmentem uzasadnienia.

  • II CZ 18/21Sąd Najwyższy · postanowienie · 2021-04-27
    „… przez stronę osobiście (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; z 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; z 21 października 2015 r., III CZ 48/15; z 27 kwietnia 2021 r., II CZ 18/21).”
  • III CZ 1/20Sąd Najwyższy · postanowienie · 2020-06-30
    „Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18 i z 30 czerwca 2020 r., III CZ 1/20).”
  • V CZ 16/18Sąd Najwyższy · postanowienie · 2018-03-28
    „Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18 i z 30 czerwca 2020 r., III CZ 1/20).”
  • III CZ 48/15Sąd Najwyższy · postanowienie · 2015-10-21
    „… własnym podpisem środek zaskarżenia sporządzony przez stronę osobiście (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; z 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; z 21 października 2015 r., III CZ 48/15; z 27 kwietnia 2021 r., II CZ 18/21).”
  • I UZ 30/14Sąd Najwyższy · postanowienie · 2015-03-04
    „Poza powołaniem się na wpis na listę radców prawnych Okręgowej Komisji Arbitrażowej w T. z 1982 r., powódka nie wykazała, że legitymuje się aktualnym wpisem na listę radców prawnych, uprawniającym do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 87 1 § 2 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 marca 2015 r., I UZ 30/14).”
  • II CZ 84/13Sąd Najwyższy · postanowienie · 2014-01-31
    „… przez stronę lub też jedynie sygnuje własnym podpisem środek zaskarżenia sporządzony przez stronę osobiście (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; z 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; z 21 października 2015 r., III CZ 48/15; z 27 kwietnia 2021 r., II CZ 18/21).”
Pokaż pozostałe (3)
  • I CZ 59/11Sąd Najwyższy · postanowienie · 2011-09-21
    „Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2011 r., I CZ 59/11).”
  • II CZ 2/08Sąd Najwyższy · postanowienie · 2008-03-11
    „… zaskarżenia wniesiony bezpośrednio przez stronę lub też jedynie sygnuje własnym podpisem środek zaskarżenia sporządzony przez stronę osobiście (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; z 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; z 21 października 2015 r., III CZ 48/15; z 27 kwietnia 2021 r., II CZ 18/21).”
  • I PZ 92/00Sąd Najwyższy · postanowienie · 2001-02-23
    „Osoba, która nie jest umieszczona w aktualnym spisie radców prawnych nie ma prawa wykonywania zawodu, a tym samym nie może ani jako pełnomocnik strony, ani we własnym imieniu sporządzić kasacji lub zażalenia do Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 2001 r., I PZ 92/00).”

Zapytaj AI o to orzeczenie