IV CZ 16/12

Sygn. akt IV CZ 16/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa Gminy Miasta G. przeciwko H. Z. o wydanie oraz sprawy z powództwa H. Z. przeciwko Gminie Miasta G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2012 r., zażalenia pozwanego na orzeczenie zawarte w punkcie trzecim postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 31 października 2011 r., oddala zażalenie; przyznaje z Kasy Sądu Apelacyjnego na rzecz adw. B. Z. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększoną o stawkę VAT. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 31 października 2011 r. Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa Gminy Miasta G. przeciwko H. Z. oddalił wniosek pozwanego - powoda wzajemnego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (pkt 2), jak również odrzucił wniosek pozwanego - powoda wzajemnego o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. (pkt 3) W zażaleniu skarżący wnosił o uchylenie postanowienia określonego w pkt 3, tj. w przedmiocie odrzucenia wniosku H. Z. o sporządzenie uzasadnienia. Ponadto wnosił na podstawie art. 380 k.p.c. o dokonanie kontroli rozstrzygnięcia określonego w pkt 2, tj. w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku tego sądu wraz z jego uzasadnieniem podlegają kontroli Sądu Najwyższego. Postanowienie to, jako niezaskarżalne, należy do kategorii postanowień, o których mowa w art. 380 w związku z art. 397 § 2 k.p.c., a więc - na wniosek strony - może być skutecznie zwalczane w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji wraz z jego uzasadnieniem, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w tym postanowieniu zawarte. Skarżący powołuje się na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Wskazano, że strona jest osobą nieporadną życiowo, ma liczne kłopoty zdrowotne i jest trwale niezdolna do pracy, ma zaburzenia pamięci, nie rozumie pouczeń, rygorów prawnych, ma trudności w poruszaniu się i zespół otępienny. Przyznane jednak zostało, że skarżący był obecny na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w dniu 20 kwietnia 2011 r., na którym został ogłoszony wyrok, był bardzo szczegółowo pouczony o sposobie i terminach zaskarżenia wyroku. Wniosek o sporządzenie wyroku z uzasadnieniem został nadany z opóźnieniem – w dniu 29 kwietnia 2011 r. Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką przywrócenia terminu, przy czym przy ocenie tej przesłanki niezbędne jest przyjęcie obiektywnego miernika staranności wymaganej od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 152/02, niepubl., wyrok SN z dnia 8 października 2010 r., II PK 70/10, niepubl.). Należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu Apelacyjnego, że wskazane przez skarżącego przyczyny, odnoszące się do zaburzeń zdrowotnych nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd zaznaczył, że skarżący w toku postępowania podejmował szereg czynności procesowych w sposób prawidłowy i mimo istnienia pewnych schorzeń mógł i dbał należycie o swoje interesy. Nie wykazano, aby po ogłoszeniu wyroku Sądu Apelacyjnego stan zdrowia H. Z. uległ pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym mu podejmowanie czynności procesowych. Ewentualne trudności i przeszkody muszą być sprecyzowane, nie mogą odnosić się do ogólnej oceny stanu zdrowia. Uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu ograniczać się może do sytuacji, kiedy w okolicznościach sprawy istnieje ku temu pewna i jednoznaczna podstawa. Zasadą jest dokonywanie czynności procesowych w terminie, odstępstwa od tej zasady powinny zdarzać się wyjątkowo i tylko wyjątkowe okoliczności mogą skutkować przywróceniem terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2011 r., I CZ 119/11, LEX nr 1096035). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. zażalenie oddalił. Postanowienie o kosztach uzasadnia § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.). jw