IV CSK 326/15

Sygn. akt IV CSK 326/15

POSTANOWIENIE

Dnia 25 listopada 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z wniosku J. T.
‎przy uczestnictwie Z. K., A. W., E. W., M. W., R. W., T. W., B. L., M. Ł., A. W. i J. W.
‎o podział majątku wspólnego i dział spadku,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 listopada 2015 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni i uczestników postępowania

A.W. i Z. K.

od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku
‎z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II Ca 908/14,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od J. T., A. W. i Z. K. na rzecz M. W. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżący (wnioskodawca i dwoje uczestników postępowania) jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazali na zagadnienie prawne dotyczące sposobu ustalania wartości darowizny podlegającej zaliczeniu na schedę spadkową: czy jeżeli w dacie darowizny była to nieruchomość rolna, a  w  dacie działu spadku już nie (bo teren ten włączono do powiększającego się miasta), to należy uwzględniać wartość rynkową leżących dalej, poza miastem nieruchomości rolnych, czy też wartość sąsiadujących z nią nieruchomości miejskich, dla ustalenia wartości darowizny. Kwestia ta nie powinna budzić wątpliwości, ponieważ jednoznacznie reguluje ją art. 1042 § 2 k.c. (który zresztą został w tej sprawie zastosowany prawidłowo przez Sądy meriti). Zgodnie z nim wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili dokonania darowizny, a według cen z chwili działu spadku. Jest to trafne unormowanie, które najlepiej odzwierciedla wartość przysporzenia uzyskanego przez obdarowanego. Jeżeli zatem np. nieruchomość w dacie darowizny była zniszczona, a potem obdarowany ją wyremontował, to należy uwzględnić ceny z chwili działu spadku, ale oczywiście nieruchomości zniszczonych, a nie wyremontowanych. Analogicznie, jeżeli obdarowany uzyskał przysporzenie w postaci nieruchomości rolnej, znajdującej się poza miastem, która później zmieniła swój status i stała się nieruchomością miejską, to jednak przysporzenie dotyczyło nieruchomości rolnej. W niniejszej sprawie należy zatem uwzględnić ceny z chwili działu spadku, ale nie nieruchomości miejskich, choćby sąsiadujących z daną nieruchomością, lecz nieruchomości rolnych, znajdujących się pod miastem. Taki mechanizm powoduje, że wzrost wartości nieruchomości dokonuje się na korzyść obdarowanego, a nie zmarłego darczyńcy. Jest to trafne, bo przecież prawo do nieruchomości przechodzi z chwilą darowizny, a więc od tego momentu pożytki służą obdarowanemu, ale jego dotyczy też ryzyko związane np. ze zniszczeniami na nieruchomości. Wskazane w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne nie budzi zatem wątpliwości interpretacyjnych.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398⁹ § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.