IV CSK 113/16

Sygn. akt IV CSK 113/16

POSTANOWIENIE

Dnia 21 października 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z wniosku Gminy K.
‎przy uczestnictwie A. K., B. K. , R. L. , K. W., S. R. , J. M., M. B., B. T. , E. Z., H. K. , Z. L. , E. K. , S. N. , K. B., H. W. i Skarbu Państwa - Starosty K.
‎o stwierdzenie zasiedzenia,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 października 2016 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania

A.K. i B. K.

od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
‎z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt III Ca (…),

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) nie obciąża skarżących kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację uczestników A. K. i B. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 marca 2015  r., którym zostało stwierdzone, że Gmina K. nabyła w drodze zasiedzenia z dniem 5 listopada 2001 r. prawo własności opisanej nieruchomości.

Uczestnicy w skardze kasacyjnej powołali obie podstawy przewidziane
‎w art. 398³ § 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazali przyczyny objęte art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Występowanie istotnego zagadnienia prawnego połączyli z potrzebą udzielenia odpowiedzi na pytania: czy wejście przez Skarb Państwa bezprawnie w posiadanie nieruchomości i następnie przejęcie tego posiadania przez jednostkę samorządu terytorialnego oraz niepodjęcie żadnych działań w celu uregulowania stanu prawnego tych nieruchomości przez okres
‎około 65 lat może być ocenione jako samoistne posiadanie oraz czy odmowa zainteresowanym osobom uregulowania stanu prawnego nieruchomości może wypełniać przesłanki władania nią jak właściciel.

Potrzeba wykładni, z uwagi na poważne wątpliwości dotyczy art. 336 k.c.,
‎w odniesieniu do sformułowania „faktycznie włada jak właściciel” i posiadania nieruchomości przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek
‎prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona
‎interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie
‎i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 398^9
‎§ 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w  każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce.

Powołanie przyczyny objętej art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga przedstawienia zagadnienia prawnego ze wskazaniem konkretnych przepisów prawa, wykazania, że jest istotne i nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, ale także innych podobnych spraw. Przyjmowane jest jednolicie
‎w orzecznictwie, że w odrębnym od uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej uzasadnieniu wniosku skarżący powinien przedstawić argumenty, które prowadzą do rozbieżnych ocen, wyjaśnić dlaczego zagadnienie jest istotne albo określić przepisy, które wymagają wykładni Sądu Najwyższego z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.;
‎z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15-16, poz. 243; niepubl.; z  dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r.,
‎I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.,
‎z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11, niepubl.). Zagadnienie wskazane przez uczestników nie spełnia wymagań przewidzianych dla tej przyczyny, brak
‎w nim zarówno cech istotności, jak i nowości. Problematyka samoistności posiadania nieruchomości była przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny
‎i  orzecznictwa sądowego, które wskazały na istotne cechy posiadania, nie przewidując wymagania uregulowania przez posiadacza stanu prawnego nieruchomości, ani sankcji w razie niepodjęcia działań w tym kierunku. Przedstawione w uzasadnieniu wniosku wywody nie zawierają argumentów przemawiających za potrzebą zmiany dotychczasowych zapatrywań.

Potrzeba dokonania wykładni przepisów prawnych, przewidziana w art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c., obligowała skarżących do wskazania przepisu, który wymagałyby wykładni, ponieważ dotychczas do tego nie doszło albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 13 czerwca 2008 r.,
‎III CSK 104/08; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.), jak też wyjaśnienia na czym polegają wątpliwości związane z rozumieniem tego przepisu oraz przedstawienia, że wątpliwości te mają poważny i rzeczywisty charakter,
‎nie są zaś zwykłymi wątpliwości, które wyłaniają się w każdym procesie stosowania prawa. Jeśli na tle stosowania tych przepisów powstały już rozbieżności
‎w orzecznictwie na skarżącym spoczywa obowiązek ich przedstawienia.

Nie ma podstaw do uznania, że podniesione przez skarżących
‎kwestie budzą poważne wątpliwości. Nie zostały przedstawione w skardze
‎kasacyjnej argumenty, które przekonałyby do podejmowania wykładni art. 336 k.c. w przedstawionym aspekcie. Liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryna wypracowały przesłanki rozumienia „faktycznego władania jak właściciel”,
‎przy uwzględnieniu tego, że odnoszą się do podmiotu, który nie jest właścicielem rzeczy. Nie wprowadza różnicy także w tym względzie, czy dotyczą one osoby fizycznej, czy też prawnej, którą jest Skarb Państwa. Ujawnianie woli posiadania jak właściciel przez osoby prawne oceniane być powinno w oparciu o wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, które prowadzą do wniosku, że rzeczą włada mający prawo do korzystania z niej i rozporządzania.

W postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie doszło do nieważności, której podstawy Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu (art. 398¹³ § 1 k.p.c.).

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Odstąpienie od obciążenia skarżących kosztami postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej
‎w art. 102 w związku z art. 13 § 2, art. 391 § 1 oraz art. 398²¹ k.p.c. i podyktowane istotnym dla nich przedmiotu sprawy.

aj