III UZ 9/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 października 2025 r.
SSN Jarosław Sobutka
w sprawie z odwołania M.S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Poznaniu
o wysokość kapitału początkowego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 9 października 2025 r.,
zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. akt III WSC U 63/24,
oddala zażalenie.
DS
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,
wyrokiem z 14 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III AUa 818/23), wydanym w sprawie M.S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu, o
wysokość kapitału początkowego, na skutek apelacji M.S. od wyroku z 11 maja
2023 r. (sygn. akt VIII U 1529/22) Sądu Okręgowego w Poznaniu, oddalił apelację.
Skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zaskarżył
pełnomocnik odwołującego, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę
3.000 zł.
III UZ 9/25
2
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,
postanowieniem z 13 stycznia 2025 r. (sygn. akt III WSC U 63/24), odrzucił skargę
kasacyjną.
Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wywiódł
odwołujący, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów
postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności art. 3982 § 1
k.p.c., przez bezpodstawne przyjęcie, że sprawa o wysokość kapitału
początkowego nie jest sprawą o przyznanie emerytury.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i
przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej ubezpieczonego oraz zasądzenie od
organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów procesu, wraz z
kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie wywiedzione przez pełnomocnika wnioskodawcy jest bezzasadne
i podlegało oddaleniu.
Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, wnoszony poza
tokiem instancji od prawomocnych orzeczeń, musi spełniać wyznaczone ustawowo
wymagania, które określają jej dopuszczalność. Sprawa o ustalenie kapitału
początkowego nie jest sprawą o świadczenie z ubezpieczenia społecznego lub
zaopatrzenia emerytalnego, ani sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia
społecznego, nie została zatem wymieniona wśród spraw, w których skarga
kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia,
określonych w zamkniętym katalogu zawartym w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że spór o
wysokość kapitału początkowego jest sporem o prawo majątkowe (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2016 r., II UZ 58/16, LEX nr
2203516; z 6 czerwca 2013 r., II UZ 40/13, LEX nr 1331304 czy z 20 stycznia 2011
r., II UZ 38/10, LEX nr 786803). Wobec tego skarga kasacyjna przysługuje na
podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. tylko wówczas, gdy wartość spornego prawa nie jest
niższa niż dziesięć tysięcy złotych. „Kapitał początkowy” jest prawem majątkowym,
III UZ 9/25
3
a z jego ustaleniem związana jest określona wartość materialna świadczenia, które
będzie przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie kapitału
początkowego nie jest więc sprawą o przyznanie, ani o wstrzymanie emerytury lub
renty, ani też sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których
skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Nie jest tak, jak wskazuje pełnomocnik ubezpieczonego w uzasadnieniu
zażalenia, że ustalenie kapitału początkowego będzie miało wpływ na ustalenie
prawa do emerytury. Ustalenie kapitału początkowego ma wpływ na wysokość
świadczenia przyznanego odwołującemu. Taki był tez przedmiot zaskarżonej
decyzji z 11 sierpnia 2022 r. (znak: […]), którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych
[…] Oddział w Poznaniu, po rozpatrzeniu wniosku z 18 lipca 2022 r., odmówił M.S.
ponownego ustalenia kapitału początkowego.
Podsumowując, wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o ustalenie
wysokości kapitału początkowego stanowi różnica między wysokością kapitału
początkowego, wskazywaną (postulowaną) przez wnioskodawcę, i wysokością
wyliczoną przez organ rentowy w objętej odwołaniem decyzji (tak Sąd Najwyższy w
postanowieniu z 19 grudnia 2018 r., I UZ 45/18, LEX nr 2609149 i z 6 października
2009 r., II UZ 31/09, LEX nr 583823). Z uwagi na wykazaną przez pełnomocnika
wnioskodawcy wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3.000 zł, Sąd Apelacyjny
w Poznaniu prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, z uwagi na
niespełnienie wymogu z art. 3982 § 1 k.p.c.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji orzeczenia.
[a.ł]
DS
III UZ 9/25
4
