III UZ 21/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 grudnia 2025 r.
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z odwołania Z. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie
o prawo do renty z tytułu wypadku przy pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 4 grudnia 2025 r.,
zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z dnia 25 sierpnia 2025 r., sygn. akt WSC U 40/25, III AUa 540/23,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. odrzucił
skargę kasacyjną Z. Z. (skarżący) od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 25
marca 2025 r., III AUa 540/23 oddalającego jego apelację od wyroku Sądu
Okręgowego w Lublinie z 4 maja 2023 r., VIII U 920/20.
Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego z 25 marca 2025 r. wraz z uzasadnieniem
został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 maja 2025 r. W dniu 8 lipca
2025 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od powyższego
orzeczenia. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2025 r. skarżący został wezwany do
uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie dwóch odpisów skargi kasacyjnej oraz
oznaczenie orzeczenia, od którego wnoszona jest skarga i dołączenie uzasadnienia
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w terminie tygodniowym pod
III UZ 21/25
2
rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełniania braków formalnych zostało
doręczone stronie w dniu 25 lipca 2025 r. W dniu 1 sierpnia 2025 r. pełnomocnik Z.
Z. złożył do sądu dwa odpisy skargi kasacyjnej oraz pismo procesowe, w którym
oznaczył zaskarżony wyrok i stwierdził, że odnośnie uzasadnienia wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje art. 3989§ 1 pkt 4 k.p.c., jako
że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podniósł, że w toku całego
postępowania przewijał się problem przyznania skarżącemu renty mimo naruszenia
sprawności organizmu i nierokowania odzyskania zdolności do pracy po
przekwalifikowaniu. Uzasadnienie podstaw skargi zostało natomiast sformułowane
w skardze kasacyjnej z dnia 8 lipca 2025 r.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, pomimo prawidłowego wezwania strony do
uzupełnienia braków formalnych skargi, nie zostały one uzupełnione w sposób
należyty, ponieważ skarga nie zawiera uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do
rozpoznania.
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania i jego uzasadnienie jest jednym z elementów konstrukcyjnych skargi
kasacyjnej. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w
uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
powinien wskazać na przynajmniej jedną z przesłanek przedsądu z art. 3989 § 1
k.p.c. i wykazać, że występuje ona w danej sprawie. Jedynie wyraźne odniesienie
się do co najmniej jednej z tych przesłanek i przedstawienie argumentacji
przekonującej, że przesłanka taka w sprawie istnieje, stanowi zadośćuczynienie
obowiązkowi wynikającemu z art. 3984 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z 9 czerwca 2020 r., V CSK 27/20, z 19 lutego 2020 r., II CSK
576/19). W niniejszej sprawie w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania skarżący powołał się jedynie na przepis art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
oraz wskazał, że w sprawie „przewijał się problem przyznania skarżącemu renty
mimo naruszenia sprawności organizmu i nierokowania odzyskania zdolności do
pracy po przekwalifikowaniu”. Z uwagi na fakt, iż termin do uzupełnienia braków
formalnych skargi kasacyjnej upłynął skarżącemu z dniem 1 sierpnia 2025 r., a nie
wszystkie braki skargi zostały uzupełnione, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 3986
§ 2 k.p.c. odrzucił skargę.
III UZ 21/25
3
Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego złożył Z. Z.
zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu skardze
kasacyjnej z dnia 8 lipca 2025 r. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że zaskarżone
rozstrzygnięcie jest krzywdzące i nie do przyjęcia dla skarżącego jako strony
toczącego się postępowania. W ocenie skarżącego zdziwienie budzi fakt, iż Sąd
drugiej instancji wywodzi, iż strona wymaga, aby Sąd Najwyższy domyślał się lub
poszukiwał okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Sam fakt, że Sąd drugiej instancji pozostawił poza sferą swoich
rozważań sprawę interesu publicznego, który w sprawie tej występuje przez co
może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej jako takiej. W sprawie niniejszej cały
czas była mowa o przyznaniu skarżącemu renty, mimo naruszenia sprawności
organizmu i nierokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego wgłębianie się w merytoryczną analizę trafności
orzeczenia sprowadza się w istocie do nieprawidłowego orzeczenia, które Sąd
drugiej instancji usankcjonował. Wskazał, że nie do przyjęcia jest stanowisko Sądu
drugiej instancji, iż upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych skargi
kasacyjnej w dniu 1 sierpnia 2025 r. ponieważ złożone w sprawie z dnia 31 lipca
2025 r. zawiera prezentatę z dnia 1 sierpnia 2025 r. godzina 15.20.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione.
Brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej lub jego uzasadnienia jest
„zwykłym” brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu na wezwanie sądu. Art.
3984 § 2 k.p.c. ustanawiający to wymaganie formalne nie określa, jakie powinno
być uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w
szczególności, że ma to być uzasadnienie wyodrębnione, zawierające pogłębioną
argumentację prawną itp. Oznacza, że to wymaganie formalne jest spełnione, gdy
skarga zawiera „jakiekolwiek” uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania
(taka skarga nie może zostać odrzucona przez sąd drugiej instancji). Brak formalny
skargi kasacyjnej stanowi całkowity brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi
do rozpoznania (brak przytoczenia przez stronę skarżącą okoliczności, które w jej
III UZ 21/25
4
ocenie mają świadczyć o potrzebie przyjęcia skargi). Tylko w takim przypadku
konieczne (uzasadnione) jest wezwanie do usunięcia tego braku oraz - w razie
niewykonania tego wezwania - odrzucenie przez sąd drugiej instancji skargi
kasacyjnej jako niespełniającej wymagań formalnych (jest to konstrukcja zbliżona
do sytuacji, w której powód w ogóle nie przytoczył w pozwie okoliczności
faktycznych, co stanowi przeszkodę w nadaniu takiemu pismu procesowemu
właściwego biegu, postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2016 r., III UZ
6/16, LEX nr 2122062).
Mając powyższe na uwadze, skoro w skardze kasacyjnej nie sformułowano
wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i nie zawarto uzasadnienia tego wniosku, to
Sąd Apelacyjny słusznie wezwał pełnomocnika do usunięcia między innymi tych
braków formalnych skargi. Braki te zostały uzupełnione jedynie częściowo dlatego
Sąd drugiej instancji odrzucił skargę kasacyjną. Nie zrozumiałe są argumenty
pełnomocnika skarżącego przedstawione w zażaleniu dotyczące zarzutów co do
braku upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej,
ponieważ Sąd drugiej instancji nie odrzucił skargi kasacyjnej z powodu
spóźnionego uzupełnienia jej braków, ale z powodu nieprawidłowego ich
uzupełnienia.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że oprócz wskazania przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (w tym przypadku wskazania oczywistej
zasadności) pełnomocnik skarżącego nie zawarł jakiegokolwiek uzasadnienia
wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania. Nie można uznać, za „jakiekolwiek
uzasadnienie” takiego wniosku twierdzenia (zdania) na które powołuje się
pełnomocnik w zażaleniu: „w toku całego postępowania przewijał się problem
przyznania skarżącemu renty mimo naruszenia sprawności organizmu i
nierokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu”. Twierdzenie
to nie może stanowić rozumianego za uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania.
Profesjonalny pełnomocnik powinien znać utrwalone w zakresie konstrukcji
skargi kasacyjnej zarówno przepisy jak i stanowisko orzecznictwa. Zgodnie z art.
3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna
powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.
III UZ 21/25
5
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że
zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej
art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie powinno zawierać argumenty świadczące o
tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje
potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana stanowi jej element samodzielny -
wyodrębniony w oddzielnej jednostce normatywnej i nie może być utożsamiany z
innymi wymogami formalnymi skargi kasacyjnej, w tym jej podstawami i ich
uzasadnieniem (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2008 r.,
II UZ 18/08, LEX nr 496392, z 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500, z 8
stycznia 2019 r., IV CSK 243/18, LEX nr 2603314).
Skarga kasacyjna nie jest (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym
od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w
sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego.
Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem
weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego
orzeczenia (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2020 r., III
PK 135/19, LEX nr 3277150, z 26 kwietnia 2022 r., I UZ 43/21, LEX nr 3431683).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[a.ł]
