III USK 359/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 grudnia 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania P. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy
o rentę z tytułu niezdolności do pracy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 11
grudnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu
z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III AUa 2212/20,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania bez
obciążania skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 23 kwietnia 2024 r., III AUa 2212/20, oddalił apelację odwołującego się
P. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z 4 listopada 2020 r., V U 2329/20,
oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddziału w Legnicy z 11 marca 2020 r., którą to odmówiono przyznania
odwołującemu się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając
ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
III USK 359/24
2
rozpoznania wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ
orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało wydane na skutek kwalifikowanych
naruszeń przepisów materialnych i procesowych, możliwych do dostrzeżenia bez
konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy sprawy, tj. z całkowitym
zaniechaniem oceny i w konsekwencji nieuwzględnieniem przy wskazywaniu
podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku części materiału
dowodowego zgromadzonego w sprawie, a to skutkowało wydaniem orzeczenia w
oparciu o nie w pełni przeanalizowany materiał dowodowy zgromadzony w sprawie
i na podstawie wybiórczo ustalonego stanu zdrowia skarżącego, oraz oczywiście
błędnej wykładni art. 12 ust. 1 i 3, art. 13 ust. 1 w związku z art. 57 ust. 1 ustawy z
dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa
emerytalna) polegającej na przyjęciu, że skarżący, który utracił w znacznym stopniu
możliwość pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, ale ma możliwość
podjęcia prac niewymagających umiejętności, do których utracił zdolność, nie może
zostać uznany za niezdolnego do pracy i tym samym nie spełnia warunków do
uzyskania prawa do renty z tytułu tejże niezdolności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na
rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
III USK 359/24
3
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że nawiązanie do przesłanki z art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta
rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego
ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty
wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać
kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego
polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca
2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,
LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia 2012
r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej
instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego
uzasadnieniu, niezbędne jest zatem powołanie konkretnych przepisów prawa, z
którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr
1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może
decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie
Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).
III USK 359/24
4
Tymczasem skarżący nie wykazał, że Sąd drugiej instancji dopuścił się
oczywistego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu, ani że zaskarżony wyrok
jest oczywiście wadliwy. Polemiczna skarga kasacyjna zawiera rozmaite
kontrowersje faktyczne i prawne, które, wszakże nie zostały objęte adekwatnymi -
innymi niż rzekomo oczywista zasadność wniesionej skargi - wnioskami o przyjęcie
jej do merytorycznego rozpoznania, których Sąd Najwyższy nie może domyślać się
ani zastępować strony skarżącej w sformułowaniu takich wniosków o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, które wymagałyby merytorycznej interwencji
najwyższej instancji sądowej. Oczywistość naruszenia przepisów prawa powinna
być widoczna od razu, bez wnikania w szczegóły sprawy oraz bez potrzeby
ponownej analizy istotnych kontrowersji prawnych, których, autor skargi kasacyjnej
nie sformułował w postaci potencjalnie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c.) lub potencjalnej potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
wątpliwości na gruncie złożonych ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy (art.
3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Takich potencjalnie adekwatnych wniosków o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie może domyślać się ani poszukiwać
w procedurze przedsądu.
Dodatkowo wskazać należy, że nawet niezdolność do wykonywania pracy
dotychczasowej nie jest wystarczająca do nabycia prawa do renty z tytułu
niezdolności do pracy, jeżeli wiek, poziom wykształcenia i predyspozycje
psychofizyczne usprawiedliwiają rokowanie, że mimo upośledzenia organizmu
możliwe jest podjęcie innej pracy w tym samym zawodzie albo po
przekwalifikowaniu zawodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2005
r., I UK 299/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 93).
Tym samym podnoszone przez skarżącego argumenty zmierzają w istocie
do podważenia suwerennej i niepoddającej się kontroli kasacyjnej sędziowskiej
oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co na tym etapie
postępowania nie jest możliwe ze względu na to, że na mocy art. 3983 § 3 k.p.c.
oraz art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba
rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec
III USK 359/24
5
czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach
postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 102 k.p.c. ze względów
natury społecznej.
[a.ł]
