III USK 275/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania J. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziały w Opolu
o wypłatę emerytury,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25
czerwca 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu
z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III AUa 1275/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 22 lutego 2024 r., III AUa 1275/22, oddalił apelację odwołującego się J.
G. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z 10 sierpnia 2022 r., V U 759/21,
oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddziału w Opolu z 23 marca 2021 r. o przyznaniu emerytury i jej zawieszeniu z
uwagi na pobieranie emerytury wojskowej.
Odwołujący zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną wnosząc
o przyjęcie jej do rozpoznania wskazując na nieważność postępowania wobec
sprzeczności składu Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z przepisami prawa.
Sprzeczność tą w ocenie skarżącego ujawnia fakt, że w składzie Sądu orzekała
jednoosobowo osoba powołana na urząd sędziego w Sądzie powszechnym (Sądzie
III USK 275/24
2
Apelacyjnym we Wrocławiu) na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Dodatkowo skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2023, poz. 1251 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) w
związku z art. 15a ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
żołnierzy zawodowych i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 305 ze zm.,
dalej jako ustawa zaopatrzeniowa) albowiem jego interpretacja wywołuje w
orzecznictwie rozbieżności. Wskazał na rozbieżność w orzecznictwie Sądu
Najwyższego powołując wyrok z 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17 oraz uchwałę
składu siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021, III UZP 7/21. Z ostrożności procesowej
wskazał również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w związku
z nieprawidłową wykładnią art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15 a
ustawy zaopatrzeniowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi
do rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w
konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją
Sądu Najwyższego. Tymczasem, najdalej idący zarzut nieważności postępowania
okazał się oczywiście bezpodstawny i chybiony. Jak wskazuje się w judykaturze,
powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej
Krajowej Rady Sądownictwa nie jest okolicznością, która samodzielnie może
prowadzić do przyjęcia, że postępowanie z udziałem takiego sędziego jest
III USK 275/24
3
dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 21 grudnia 2023 r., I CSK 5200/22, LEX nr 3648337,czy też z 28
czerwca 2023 r., I PSK 47/22, LEX nr 3575106). We wniesionej w niniejszej
sprawie skardze kasacyjnej Skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które
poza powołaniem sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu orzekającego
w drugiej instancji w niniejszej sprawie przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa po zmianach ustawowych, mogłyby prowadzić do stwierdzenia,
że przy orzekaniu doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności.
Również pozostałe przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, na
które powołał się Skarżący, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Powołanie się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni przepisów
prawnych wymaga wykazania przez autora skargi, że określony przepis prawa,
mimo że budzi poważne wątpliwości, ze wskazaniem na czym te poważne
wątpliwości polegają, nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita
wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC
2002 nr 12, poz. 151; z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do
odpowiedzi na zarzuty autora skargi skierowane pod adresem zaskarżonego
orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić
za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania
przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02,
OSNP - wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
Natomiast co do przesłanki przedsądu, jaką jest oczywista zasadność skargi
kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w
czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego
twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,
LEX nr 198531; z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z 9 stycznia
2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr
III USK 275/24
4
448205; z 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z 5 września 2008 r., I
CZ 64/08, LEX nr 512050). O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej
podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne
jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego
lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego:
z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z 22 stycznia 2008 r., I UK
218/07, LEX nr 375616; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107; z 9 maja
2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538
i z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że
przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02,
OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743;
z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08,
LEX nr 494133).
Autor skargi nie sfomułował jednak w sposób prawidłowy żadnej
z powołanych wyżej przesłanek. Kwestia pobierania zbiegających się świadczeń
emerytalnych i rentowych, w tym emerytury nabywanej z powszechnego
ubezpieczenia społecznego oraz emerytury wojskowej, jest objęte regulacją art. 95
ust. 1 ustawy emerytalnej, który wprowadza regułę pobierania jednego świadczenia.
Z tego wynika, że w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty uregulowanych w tej
ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach z zakresu
zabezpieczenia społecznego, niezależnie od ich ubezpieczeniowego czy też
zaopatrzeniowego charakteru, obowiązuje ogólna zasada wypłaty jednego
świadczenia.
III USK 275/24
5
Zagadnienie związane z prawem do pobierania jednego ze zbiegających się
świadczeń emerytalno-rentowych zostało również omówione w orzecznictwie Sądu
Najwyższego. Faktem jest, że judykatura nie była w tym względzie jednolita.
Między innymi w wyrokach: z 4 grudnia 2013 r. (II UK 223/13, LEX nr 1394110), z 8
maja 2012 r. (II UK 237/11, OSNP 2013, nr 7-8, poz. 91) oraz z 24 maja 2012 r. (II
UK 261/11, LEX nr 1227967) Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko możliwości
jednoczesnego pobierania świadczenia wypłacanego z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych oraz z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich
rodzin. Natomiast w innych orzeczeniach, szczególnie tych, na jakie powołała się
strona odwołująca się w treści skargi kasacyjnej (wyrok Sądu Najwyższego z 24
stycznia 2019 r., I UK 426/17), wskazano że o zastosowaniu wyjątku od zasady
wypłacania jednego świadczenia decyduje brak możliwości obliczenia emerytury
wojskowej przy uwzględnieniu "cywilnego" stażu emerytalnego, a nie data przyjęcia
żołnierza zawodowego do służby wojskowej. Ostatecznie, rozstrzygając różne
poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale składu 7
sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21, LEX nr 3274620) wyraził pogląd, że
ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 1
stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej
wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych,
z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez
niego.
Wobec niewykazania przez Skarżącego istnienia jakiejkolwiek przesłanki
przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[a.ł]
