III USK 234/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania A. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we Wrocławiu
o ustalenie wysokości kapitału początkowego i emerytury,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15
kwietnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu
z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt III AUa 1507/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza na rzecz radcy prawnego P. R. od Skarbu Państwa
- Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu kwotę 240 zł (dwieście
czterdzieści złotych) podwyższoną o kwotę podatku od towarów i
usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 30 sierpnia 2023 r., III AUa 1507/22, na skutek apelacji odwołującego
się A. S. wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 28 lipca 2022 r.,
VIII U 3819/19, w punkcie I zmienił zaskarżony wyrok w punkcie III oraz
poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we
III USK 234/24
2
Wrocławiu z 18 września 2019 r., z 22 listopada 2019 r., z 25 listopada 2019 r., z 3
września 2010 r. oraz z 4 września 2020 r. w ten sposób, że do ustalenia wysokości
kapitału początkowego i emerytury odwołującego się przyjął okres o 1 września
1969 r. do 31 lipca 1972 r. jako okres składkowy oraz wskaźnik wysokości
podstawy wymiaru kapitału początkowego obliczony z 10 kolejnych lat 1977-1986
wynoszący 71,74%, dalej idące odwołanie oddalił oraz oddalił dalej idącą apelację.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł odwołujący się
zaskarżając go w części, tj. w punkcie I w zakresie ustalonej podstawy wymiaru
składki wynoszącej 71,74%, która nie uwzględnia rzeczywistego (możliwego)
wynagrodzenia skarżącego za lata 1979-1989, a jedynie przyjęte przez organ
rentowy, jak również Sądy pierwszej i drugiej instancji, wynagrodzenia opartego na
szczątkowych angażach, zamiast proporcjonalnego do wynagrodzenia wskazanego
w przedłożonym świadectwie pracy z dnia 30 listopada 1989 r.
Skarżący zarzucił naruszenie jedynie przepisów prawa procesowego, a
mianowicie: a/ art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. przez błędną ocenę
materiału dowodowego i wywiedzenie z niego, iż przedłożone świadectwo pracy nie
stanowi wiarygodnego dowodu przedstawiającego w sposób pewny wysokości
zarobków wnioskodawcy branych pod uwagę przy ustalaniu wartości kapitału
początkowego; b/ art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. przez błędną ocenę
materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie udowodnił, że
wartość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru dla kapitału
początkowego była wyższa od przyjętej przez organ rentowy, jak również Sądy obu
instancji, podczas gdy materiał dowodowy, w tym przedstawione angaże i
świadectwo pracy w pełni potwierdzają, że wysokość wynagrodzenia pobierana w
poszczególnych okresach była wyższa od ustalonej przez organ rentowy; c/
art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. oraz w związku z art. 2352 § 1 pkt 2, 3
i 5 k.p.c. przez nieuzasadnione pominięcie wniosku dowodowego o dopuszczenie i
przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego celem dokonania wyliczenia
wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego, wysokości kapitału
początkowego i zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz wysokości samej
emerytury z uwzględnieniem spornych faktów i dowodów, oraz zarzutów
powołanych w toku sprawy.
III USK 234/24
3
W ocenie skarżącego, oparcie skargi kasacyjnej na przesłance wynikającej z
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistej zasadności skargi, jest uzasadnione
zarzutami podniesionymi w podstawach skargi kasacyjnej, które w jego odczuciu w
postępowaniu przed Sądem Najwyższym doprowadzą do rozstrzygnięcia na jego
korzyść.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Powołane przez skarżącego okoliczności nie uzasadniały przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o wniosek o rzekomym oczywistym
uzasadnieniu proceduralnych podstaw kasacyjnego zaskarżenia (art. 3983 § 1 pkt 2
k.p.c.), które wymagałyby sformułowania ponadto zarzutów naruszenia przepisów
prawa materialnego, które były podstawą negatywnego dla skarżącego
wyrokowania.
W przypadku wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartego
na przesłance przedsądu, jaką jest jej oczywista zasadność, należy w jego
motywach zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa
oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie swych twierdzeń (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr
198531; z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z 9 stycznia 2008 r.,
III PK 70/07, LEX nr 448289; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z
3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z 5 września 2008 r., I CZ 64/08,
LEX nr 512050). O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest
usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego,
polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy
dokonywania pogłębionej analizy przepisów prawa i doszukiwania się ich znaczenia
(tak m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03,
LEX nr 82274; z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z 26 lutego
III USK 234/24
4
2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364;
z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08,
LEX nr 494134).
W judykaturze podkreśla się również, że przesłanką przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu
prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to
spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut
naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi
wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (tak m.in.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004
Nr 13, poz. 230; z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z 11 kwietnia
2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr
494133).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał istnienia powołanej przesłanki
"przedsądu". Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
nie zawiera bowiem jurydycznego wywodu, potwierdzającego słuszność tezy o
kwalifikowanym naruszeniu przez Sąd drugiej instancji powołanych przepisów.
W rzeczywistości skarżący zmierza wyłącznie do podważenia ustalonego przez
Sądy orzekające stanu faktycznego sprawy, co usuwa się spod rozeznania i
kontroli kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.; por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 23 marca 2012 r., II PK 278/11, LEX nr 1214574). Sąd Najwyższy
jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi oraz oceną materiału dowodowego
dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy nie jest sądem
faktów, lecz wyłącznie sądem prawa. W ramach jego ustawowych kompetencji nie
mieści się zatem korygowanie oceny materiału dowodowego oraz dokonywanych
na tej podstawie ustaleń faktycznych, te są bowiem wiążące w postępowaniu
kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.).
W ujawnionych okolicznościach sprawy, Sąd Najwyższy postanowił, jak w
sentencji, w zgodzie z art. 3989 k.p.c.
[a.ł]
III USK 234/24
5
