III USK 208/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 marca 2025 r.
SSN Jarosław Sobutka
w sprawie z odwołania T. Z.
od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
o wysokość emerytury policyjnej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 11
marca 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu
z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt III AUa 2210/21,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Decyzją z 27 lutego 2017 r. o waloryzacji policyjnej skardze kasacyjnych
przesłanek przedsądu to wskazać należy na ugruntowane orzecznictwo Sądu
Najwyższego, z którego wynika, że odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście
zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie)
wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że
rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia
(nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem
III USK 208/23
2
wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona
skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05,
OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9
marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11,
LEX nr 1215774). Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie
się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób
ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Takiej
okoliczności strona skarżąca jednak także nie wykazała.
Z powyższych przyczyn Sąd emerytury dla T. Z. ustalono jej wysokość na
kwotę 2.951,66 zł.
Decyzją z 6 lipca 2017 r. (nr […]) ponownie ustalono T. Z. wysokość
emerytury policyjnej, przyznając ją od 1 października 2017 r. w kwocie 2.069,02 zł,
obniżając wysokość podstawy jej wymiaru do 49,73% na podstawie informacji z 21
kwietnia 2017 r. IPN o pełnieniu służby na rzecz totalitarnego państwa w okresie od
1 września 1974 r. do 15 maja 1990 r.
Sąd Okręgowy w Opolu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,
wyrokiem z 28 października 2021 r. (sygn. akt V U 1297/21), wydanym w sprawie T.
Z. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie, o wysokość emerytury policyjnej,
zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał T. Z. prawo do emerytury
policyjnej z pominięciem regulacji wprowadzonych decyzją z 6 lipca 2017 r.,
poczynając od 1 października 2017 r.
Na skutek apelacji organu emerytalno-rentowego od wyroku Sądu
Okręgowego w Opolu, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 2 lutego 2023 r. (sygn. akt III AUa 2210/21),
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił odwołanie oraz zasądził od T. Z.
na rzecz Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
III USK 208/23
3
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania za obie instancje.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, do Sądu
Najwyższego wywiódł odwołujący, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając
rozstrzygnięciu:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 13b ust. 1, art. 15c i art. 22a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r.,
poz. 723) - zwaną dalej ustawą zaopatrzeniową - poprzez dokonanie ich błędnej
wykładni, a następnie ich niewłaściwe zastosowanie polegające na
nieprzeprowadzeniu indywidualnej oceny służby wnioskodawcy w spornym okresie
z uwzględnieniem kryteriów pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, tj.
oceny wszystkich okoliczności sprawy, w tym także indywidualnych czynów i ich
weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka - w
myśl uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. (sygn. akt III UZP
1/20), jak również wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r.
(sygn. II USKP 120/22);
Bezpośrednią konsekwencją wskazanego wyżej naruszenia przepisów
prawa materialnego było zdaniem skarżącego przyjęcie błędnego założenia, że
służba pełniona przez wnioskodawcę miała charakter służby na rzecz totalitarnego
państwa bez indywidualnej oceny rodzaju i charakteru faktycznie wykonywanych
przez wnioskodawcę czynności w trakcie służby, miejsca jej odbywania oraz
historycznego usytuowania rzeczonej w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca
1990 r.
Ponadto, orzekając o zmianie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji Sąd
odwoławczy oparł się de facto wyłącznie na podstawie jednostki w której
wnioskodawca pełnił służbę, podczas gdy załączona do akt sprawy informacji
Instytutu Pamięci Narodowej nie pozwala na przypisanie wnioskodawcy działań
III USK 208/23
4
bezprawnych, które mogłyby być kwalifikowane jako działania (służba) na rzecz
totalitarnego państwa i brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących, że
wnioskodawca naruszał prawa i wolności obywatelskie, a w konsekwencji pełnił
służbę na rzecz totalitarnego państwa w myśl dyspozycji art. 13b ustawy o
zaopatrzeniu (sama służba w określonym wydziale, którą skarżący pełnił nie jest
zdaniem skarżącego wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że była to służba na
rzecz państwa totalitarnego, zwłaszcza, że dotyczyła ona praktycznie tylko i
wyłącznie zbierania informacji, co nie miało żadnego związku ze stosowaniem
niedozwolonych technik operacyjnych, czy też stosowaniem szantażu lub innymi
metodami godzącymi w podstawowe prawa i wolności obywatelskie);
2. art. 33 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego niezastosowanie i
obniżenie świadczenia emerytalnego przyznanego wnioskodawcy po upływie 5 lat o
którym mowa w przepisie;
3. art. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że
dopuszczalne jest arbitralne obniżenie przysługującego skarżącemu świadczenia
emerytalnego, co narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości
społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie
prawa oraz niedziałania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego
państwa prawnego (zwłaszcza w sytuacji, kiedy skarżącemu już raz obniżano
emeryturę na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy zaopatrzeniowej z
dnia 23 stycznia 2009 r., a na skutek odwołania wnioskodawcy Sąd zmienił
ówczesną decyzję i za okres służby od 1 października 1976 - do 29 czerwca 1979 r.
przyjął wskaźnik 2,6% z uwagi na to, że wówczas skarżący był słuchaczem WSO w
Legionowie);
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik
sprawy:
1. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 1 k.p.c. w
zw. z art. 232 k.p.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na
zaniechaniu przez Sąd odwoławczy dokonania rozważań prawnych
uwzględniających wszystkie przesłanki dotyczące oceny służby wnioskodawcy - w
ślad za uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. (sygn. akt III UZP
1/20), czego konsekwencją było przyjęcie błędnego założenia, że czynności
III USK 208/23
5
wykonywane przez wnioskodawcę na pewno nie były obojętne i nieprzydatne,
stanowiły bowiem podstawę do dalszych czynności operacyjnych poszczególnych
służb, podczas gdy w treści opinii Instytutu Pamięci Narodowej próżno szukać
jakiejkolwiek przesłanki uzasadniającej przyjęcie takiego stanowiska, skutkiem
czego Sąd odwoławczy nie dokonał rekonstrukcji całości przebiegu służby
wnioskodawcy, która pozwalałby na określenie, że bezpośrednią konsekwencją
czynności wykonywanych przez wnioskodawcę było rozpoznawanie i wykrywanie
działalności środowisk wrogich Państwu;
Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że dokonując przytoczonych
wyżej ustaleń, Sąd odwoławczy wyszedł poza granice zaskarżenia wyznaczone
przez apelację organu, czego bezpośrednią konsekwencją było ustalenie, że
czynności wykonywane przez wnioskodawcę były przydatne dla funkcjonowania
państwa totalitarnego, wobec czego Sąd Apelacyjny nie podzielił oceny materiału
dowodowego dokonanej przez Sąd Okręgowy, a działania te były bezprawne,
godziły w podstawowe prawa i wolności obywatelskie, a racją ich podejmowania
było jedynie zabezpieczenie bytu narzuconego siłą ustroju komunistycznego. Taka
ocena materiału dowodowego dalece wykracza poza granice oceny określone
przez art. 233 § 1 k.p.c. W toku postępowania nie przeprowadzono żadnego
dowodu, z którego można by wywodzić, że działania skarżącego były bezprawne i
godziły w podstawowe prawa i wolności obywatelskie;
2. art. 379 § 4 k.p.c. poprzez nienależytą obsadę Sądu odwoławczego,
skutkiem czego skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa - w
myśl uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.
a w konsekwencji nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym we
Wrocławiu (co się tyczy faktu orzekania przez sędziego powołanego na wniosek
tzw. neoKRS).
Z uwagi na stawiane zarzuty skarżący wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zmianę zaskarżonej decyzji
Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w Warszawie i zobowiązanie
Dyrektora ZER MSWiA w Warszawie do przeliczenia prawa do emerytury policyjnej
wnioskodawcy, z pominięciem przepisów art. 22a i 15c ustawy zaopatrzeniowej,
poczynając od 1 października 2017 r.;
III USK 208/23
6
2. zasądzenie od organu na rzecz powoda kosztów procesu za wszystkie
instancje, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem
przepisanych;
alternatywnie,
3. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o dotychczasowych kosztach postępowania.
Skarżący wniósł także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
wskazując jako podstawę art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku
skarżący w pierwszej kolejności wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił
zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Opolu i oddalił odwołanie wnioskodawcy.
W ocenie strony wnioskującej zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem dyspozycji
ustawy o zaopatrzeniu, tj. art. 13b ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 1 pkt 1 i art. 22a
ustawy zaopatrzeniowej.
Co równie istotne w ocenie skarżącego, za przyjęciem przedmiotowej skargi
kasacyjnej do rozpoznania przemawia również fakt rozbieżnego orzecznictwa
Sądów Apelacyjnych rozpatrujących odwołania od decyzji Dyrektora ZER MSWiA w
Warszawie. Sąd Najwyższy również prezentuje dwie odmienne linie orzecznicze
dotyczące wykładni spornej ustawy, albowiem w sprawie II USKP 120/22
zakończonej wyrokiem z 16 marca 2023 r. przyjmuje, że niekonstytucyjne jest
pozbawianie świadczeń osób, które wypracowały, czy też podwyższyły je po
1990 r., natomiast w sprawie sygn. akt III UZP 1/20, zakończonej wydaniem
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. nie jest dokonywana ocena
konstytucyjności ustawy zaopatrzeniowej, a jedynie wykładnia przepisów
pozwalających na obniżenie świadczeń jedynie w oparciu o informację z IPN
dotyczącą przebiegu służby.
Tym samym, skarga w ocenie skarżącego powinna zostać przyjęta do
rozpoznania, żeby rozstrzygnąć ww. problemy z wykładnią spornych przepisów.
W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną organ emerytalno-rentowy
wniósł o wydanie przez Sąd Najwyższy postanowienia w przedmiocie odmowy
przyjęcia skargi do rozpoznania, a z ostrożności o oddalenie skargi kasacyjnej, jako
nie mającej uzasadnionych podstaw, oraz zasądzenie na rzecz organu emerytalno-
III USK 208/23
7
rentowego od odwołującego kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych. Następnie, kolejnym pismem procesowym, pełnomocnik organu
rentowego cofnął swoją odpowiedź na skargę kasacyjną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie sporządzona została
wadliwie – co uniemożliwiło jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania.
Na wstępie należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją
sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem
zaskarżenia. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej
nie może ograniczać się do ich ogólnikowego powołania czy przytoczenia (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC
2001, nr 3, poz. 52). Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i
poszukiwania argumentów przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do
rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lutego 2007 r., I UZ
47/06, OSNP 2008, nr 7-8, poz. 118). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznana stanowi jej element samodzielny - wyodrębniony w
oddzielnej jednostce normatywnej i nie może być utożsamiany z innymi wymogami
formalnymi skargi kasacyjnej, w tym jej podstawami i ich uzasadnieniem (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, niepubl, z 10
marca 2016 r., II CSK 10/16, Legalis nr 1430478; z 8 stycznia 2019 r., IV CSK
243/18, Legalis nr 1860569, czy z 19 grudnia 2024 r., I CSK 1891/24, Legalis nr
3167926).
III USK 208/23
8
Strona skarżąca, formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania wskazała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych z uwagi
na rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) oraz skarga jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Trzeba więc zauważyć, że
błędny jest sam sposób sformułowania wniosku przez stronę skarżącą – co
świadczy o jego bezpodstawności. Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest
oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego
orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a
jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów, czy też
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego - wymagających z natury
rzeczy pogłębionych rozważań (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 2019 r.,
III CSK 148/19, LEX nr 2751796 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 26
kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17, LEX nr 2497710). Tego typu argumentacja, nawet
w sytuacji podnoszenia jej w sposób „ewentualny”, podważa zasadność wniosku.
Przechodząc do wskazanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania przesłanek przypomnieć należy, że przekonanie Sądu Najwyższego
oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania, w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (istotne zagadnienie
prawne), wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm
(przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie
jego rozstrzygnięcie proponuje strona skarżąca (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 19 maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne
jest to problem, który wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub
procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia
innych podobnych spraw, ale także dla rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej
sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., I PK 158/11,
LEX nr 1215116). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o
rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa,
w związku z którymi zostało sformułowane, ze wskazaniem argumentów, które
prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do
oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym”
III USK 208/23
9
oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienia Sądu Najwyższego: z 23
marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01,
OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004, nr 7-8,
s. 51; z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11, LEX nr 1238126 i z 31 stycznia 2013 r.,
II CSK 479/12, LEX nr 1293729). Obowiązkiem strony skarżącej jest wywiedzenie i
uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki
przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd
odwoławczy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Przy czym nie można zasadnie
twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd
Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w podnoszonej
kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (postanowienie
Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14, LEX nr 2630721). Istotne jest
przy tym, aby problem prawny, ujęty w skardze kasacyjnej, dotyczył kwestii
decydującej o rozstrzygnięciu sprawy. Nie może być bowiem dla niej prawnie
obojętny. Innymi słowy, w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne tylko
wtedy, kiedy wynik sprawy uzależniony jest od interpretacji przepisów
przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (tak
postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 września 2005 r., I PK 98/05, OSNP 2006
nr 15-16, poz. 243 i z 29 czerwca 2001 r., I PKN 33/01, OSNP 2003 nr 9, poz. 228).
Strona skarżąca, poza przywołaniem art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jako jednej z
podstaw wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie uzasadniła ani
jednym zdaniem swojego stanowiska w tym zakresie.
Natomiast odwołanie się do przesłanki przedsądu, jaką jest potrzeba
wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że określony przepis
prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo
niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności
w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych,
które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 czerwca
2008 r., III CSK 104/08, Legalis nr 127030; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07,
Legalis nr 2701754 i z 9 września 2022 r., I CSK 1494/22, Legalis nr 2741242).
Stronę skarżącą obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej
III USK 208/23
10
argumentacji prawnej, wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności
uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej
szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, LEX nr 570112 i
z 29 września 2022 r. I CSK 3496/22, Legalis nr 2790349). Powołanie się na
przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania
przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i
znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie
lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze
stosownego jurydycznego wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że
mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z
rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz
publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Nie istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym
orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.
Nie można także wykazywać istnienia rozbieżności w orzecznictwie, powołując się
jedynie na odmienność wyrokowania, czy interpretowania prawa przez sądy (por.
wyrok Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2003 r., I PK 577/02, OSNP 2003 nr 15,
poz. 1). Pełnomocnik strony skarżącej także w tym przypadku nie wykazał istnienia
tej właśnie przesłanki przedsądu. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej powołał
się jedynie w sposób ogólny na rozbieżne orzecznictwo Sądów Apelacyjnych,
rozpatrujących odwołania od decyzji Dyrektora ZER MSWiA w Warszawie – nie
podając jednak ani jednego przykładu takiego rozbieżnego orzecznictwa.
Niewystarczające jest także, w myśl powyższych rozważań, przywołanie w sposób
ogólny dwóch spraw zawisłych przed Sądem Najwyższym, jako uzasadnienie
występowania tej przesłanki przedsądu – w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
Jeżeli natomiast chodzi o ostatnią ze wskazanych w skardze kasacyjnych
przesłanek przedsądu to wskazać należy na ugruntowane orzecznictwo Sądu
Najwyższego, z którego wynika, że odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście
zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie)
III USK 208/23
11
wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że
rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia
(nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem
wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona
skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05,
OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9
marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11,
LEX nr 1215774). Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie
się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób
ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Takiej
okoliczności strona skarżąca jednak także nie wykazała.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[SOP]
[a.ł]