III USK 194/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 października 2025 r.
SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska
w sprawie z odwołania T. C.
prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. T. C. i D. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Warszawie
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 30
października 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołujących się od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Lublinie
z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt III AUa 217/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Decyzją z 7 maja 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w
Warszawie, działając na podstawie art. 83 ust. 1, art. 68 ust. 1 lit. a) i c), art. 6 ust.
1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 36 ust. 2 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. o
systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) oraz art. 58
§ 1 i 2, art. 83 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r.,
poz. 1740 ze zm.), a także art. 21a ust. 1 ustawy z 4 lipca 2019 r. o systemie
instytucji rozwoju (Dz. U. z 2019 r., poz.1572) znowelizowanej ustawą z 31 marca
2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r., poz. 569)
oraz ustawą z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w
III USK 194/24
2
związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695)
stwierdził, że D. J. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u
płatnika składek D. T. C. i D. J. nie podlega od 1 grudnia 2019 r. obowiązkowo
ubezpieczeniu wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i
rentowym.
Wyrokiem z 29 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił częściowo
zaskarżoną decyzję i ustalił, że D. J. podlegała ubezpieczeniom społecznym:
wypadkowemu, emerytalnemu i rentowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie
umowy zlecenia u płatnika składek T. C. od 21 maja 2020 r., oddalił odwołanie w
pozostałej części, rozstrzygając o kosztach procesu. Sąd ustalił, że T. C. od 8
kwietnia 2009 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą D. T. C. i D. J.
Głównym przedmiotem tej działalności jest wykonywanie instalacji elektrycznych
m.in. systemów alarmowych i kontroli dostępu oraz instalacji fotowoltaicznej.
Ubezpieczona D. J. jako zleceniobiorca zawarła w dniu 1 grudnia 2019 r. umowę
zlecenia z T. C. jako zleceniodawcą. Umowa ta została zawarta na okres do 31
grudnia 2021 r. Na jej podstawie ubezpieczona zobowiązała się do wykonywania
czynności polegających na wystawianiu faktur sprzedaży i faktur zaliczkowych,
sporządzaniu ofert oraz wykonywaniu prac administracyjno-biurowych, w tym
nadzór nad płatnościami, za wynagrodzeniem określonym stawką godzinową w
kwocie 34 złote brutto. Od 1 grudnia 2019 r. ubezpieczona wykonywała czynności
wynikające ze zlecenia. Prowadziła dokumentację firmy, wystawiała faktury i
sporządzała inne dokumenty księgowe, a także rozsyłała oferty. Pracę wykonywała
w biurze firmy lub zdalnie z miejsca zamieszkania. Po wykonaniu zlecenia
zleceniodawca wystawiał rachunek do umowy zlecenia i gotówką wypłacał
wynagrodzenie zleceniobiorcy.
D. J. oprócz zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia jednocześnie prowadzi
pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu podlega ubezpieczeniom
społecznym. W dniu 21 maja 2020 r. wpłynęło do ZUS zgłoszenie D. J. do
obowiązkowego ubezpieczenia wypadkowego oraz dobrowolnych ubezpieczeń
emerytalnego i rentowych, w którym jako datę powstania obowiązku ubezpieczenia
i wniosku wskazano dzień 1 grudnia 2019 r. W tym samym dniu, tj. 21 maja 2020 r.
płatnik składek przekazał do Zakładu za zleceniobiorcę D. J. imienne raporty
III USK 194/24
3
rozliczeniowe (ZUS RCA) za miesiące od grudnia 2019 r. do marca 2021 r., w
których wskazano podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w
wysokości: za grudzień 2019 r. - 0,00 złotych, za okres od stycznia 2020 r. do
listopada 2020 r. - 204 złote, za grudzień 2020 r. - 102 złote, a za okres od stycznia
2021 r. do marca 2021 r. - 204 złote.
Sporną okolicznością było to, czy umowa zlecenia z 1 grudnia 2019 r. zawarta
przez ubezpieczoną D. J. jako zleceniobiorcę z T. C. jako zleceniodawcą jest
umową ważną, jak również czy była faktycznie wykonywana przez ubezpieczoną i
czy stanowiła tytuł do objęcia jej dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i
rentowymi oraz obowiązkowo ubezpieczeniem wypadkowym. W ocenie Sądu I
instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów jak również
zeznań świadków potwierdza, że ubezpieczona od 2 grudnia 2019 r. faktycznie
wykonywała, opisane w stanie faktycznym, zadania związane z realizacją umowy
zlecenia z 1 grudnia 2019 r. Potwierdzają to również spójne zeznania
ubezpieczonej D. J. i płatnika składek T. C. Organ rentowy w postępowaniu
sądowym nie przedstawił żadnych dowodów mogących wskazywać na nieważność
tej umowy.
Sąd stwierdził, że wsteczne zgłoszenie zleceniobiorcy D. J. do ZUS nie
skutkuje objęciem jej obowiązkowo ubezpieczeniem wypadkowym i dobrowolnie
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi od daty wskazanej we wniosku o objęcie
tymi ubezpieczeniami, tj. od 1 grudnia 2019 r. Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy z
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r.,
poz.266 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji,
objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym
następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie
wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, z zastrzeżeniem
ust.1a. W sprawie bezsporne jest, że dopiero w dniu 21 maja 2020 r. płatnik
składek złożył do ZUS wniosek o objęcie D. J. jako zleceniobiorcy dobrowolnie
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Zatem objęcie ubezpieczeniami
nastąpiło nie od daty wskazanej we wniosku, ale od dnia, w którym wniosek został
zgłoszony, tj. od 21 maja 2020 r.
III USK 194/24
4
Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z 12 grudnia 2023 r. oddalił apelację T.
C. i D. J. Sąd Apelacyjny w całości podzielił i przyjmuje za własne ustalenia
faktyczne i rozważania prawne przedstawione przez Sąd I instancji i przyjął je za
podstawę własnego rozstrzygnięcia. Wskazał, że podstawą wydania przez ZUS
decyzji stwierdzającej, że D. J. nie podlega od 1 grudnia 2019 r. obowiązkowo
ubezpieczeniu wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i
rentowym było zakwestionowanie ważności zawartej pomiędzy skarżącymi umowy
zlecenia jak i kilku innych umów zawartych przez płatnika z członkami jego rodziny
na takich samych warunkach finansowych i również zgłoszonych w tym samym
czasie do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych z tą samą datą wsteczną. Poza
sporem jest, że D. J. oprócz zatrudnienia podjętego od dnia 1 grudnia 2019 r. na
podstawie umowy zlecenia jednocześnie prowadziła wcześniej rozpoczętą,
pozarolniczą działalność gospodarczą, związaną z obsługą księgową firm i z tego
tytułu podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
D. J. z tytułu wykonywania umowy zlecenia, obok wcześniej dokonanego
zgłoszenia z tytułu wykonywania własnej działalności gospodarczej, została
zgłoszona do ubezpieczeń społecznych: emerytalnego i rentowego i wypadkowego
w dniu 21 maja 2020 r. Zatem od daty złożenia wniosku została objęta została
dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym oraz wynikającym z tego
obowiązkowym ubezpieczeniem wypadkowym. Sąd II instancji podzielił stanowisku
Sądu I instancji, że wsteczne zgłoszenie zleceniobiorcy do ubezpieczeń nie
skutkuje objęciem jej obowiązkowo ubezpieczeniem wypadkowym i dobrowolnie
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi od daty wskazanej we wniosku o objęcie
tymi ubezpieczeniami, tj. od 1 grudnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny jako bezpodstawny uznał zarzut, że Sąd I instancji pominął
potrzebę ustalania i oceny przyczyn uchybienia terminowi zgłoszenia odwołującej
do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywanej umowy zlecenia oraz ich
skutków. Wbrew twierdzeniom apelacji z zeznań T. C. i D. J. nie wynika
jednoznacznie, że zostali wprowadzeni w błąd przez pracownika ZUS
udzielającego porady na infolinii. T. C. zeznał, że wszyscy zleceniobiorcy nie zostali
zgłoszeni terminowo do ubezpieczenia, gdyż dotychczasowa kadrowa zwolniła się i
nie było komu tych zgłoszeń zrobić. W związku z tym zlecił to D. J. Ta zaś, chociaż
III USK 194/24
5
już od kilku lat wykonywała własną działalność gospodarczą polegającą na
obsłudze księgowej podmiotów gospodarczych twierdziła, że nie posiadała
odpowiedniej wiedzy, więc skontaktowała się z infolinią ZUS, gdzie uzyskała
informację, że może zgłosić pracowników do dobrowolnego ubezpieczenia w
dowolnym czasie, byleby wykonywali swoją pracę. Wobec tego zgłosiła ich, w tym
siebie, najszybciej jak to było możliwe. Z treści tych zeznań nie wynika, że
otrzymała od pracownika ZUS wadliwą informację. Zgłoszenie do dobrowolnych
ubezpieczeń następuje na wniosek pracownika w dowolnym czasie i rzeczywiście
wiąże się z faktycznym wykonywaniem umowy, co wcale nie oznacza, że objecie
takim rodzajem ubezpieczenia następuje z datą wsteczną od dnia rozpoczęcia
wykonywania zatrudnienia. Uwypuklenie okoliczności, że porada zawierała błędną
informację co do daty początkowej obowiązywania dobrowolnego ubezpieczenia
zostało zawarte dopiero w uzasadnieniu apelacji, ale wcale nie wynika z zeznań
skarżących.
Płatnik składek, który był uprawniony do zgłoszenia pracowników do
ubezpieczeń z tytułu zawartych umów zlecenia wyraźnie podał, że dotychczasowa
kadrowa, z której usług korzystał zwolniła się i nie było osoby, która mogła dokonać
tych czynności. Tego typu okoliczność obciąża pracodawcę, który zobowiązany jest
do takiej organizacji prowadzonej działalności, aby terminowo wywiązywać się ze
swoich powinności. Poza tym jest wysoce wątpliwe, by D. J. od wielu lat
prowadząca działalność gospodarczą związaną z obsługą księgową firm,
zatrudniająca pracowników, nie posiadała podstawowej wiedzy dotyczącej
zgłaszania do ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny wskazał, że
przedstawiony w apelacji dowód z wydruku internetowej infolinii ZUS na
okoliczność, że ZUS realizuje wskazane w art. 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy
systemowej obowiązki informowania płatników i ubezpieczonych o przepisach
prawa dotyczących ubezpieczeń społecznych przez infolinię ZUS wskazuje na
pewną oczywistość, która nie ma znaczenia dla indywidualnego rozstrzygnięcia
odwołania. Z zeznań skarżących wynika, że o informacje związane z datą
zgłoszenia do dobrowolnych ubezpieczeń zwrócili się już po zatrudnieniu
zleceniobiorców, po podjęciu zatrudnienia przez skarżącą. W sprawie nie
przedstawiono dowodów, że organ udzielił informacji nieadekwatnych do
III USK 194/24
6
przedstawionych okoliczności. W ocenie Sądu Apelujący nie udowodnili, że
zgłoszenie D. J. do ubezpieczeń społecznych w dniu 21 maja 2020 r. nastąpiło z
powodu wprowadzenia w błąd płatnika przez pracownika ZUS. Sąd Apelacyjny
wskazał, że przytoczone przez apelujących orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz
sądów apelacyjnych nie dotyczy stanu faktycznego analogicznego jak w niniejszej
sprawie. Orzeczenia zacytowane w apelacji dotyczą kontrowersyjnego problemu
ciągłości dobrowolnych ubezpieczeń chorobowych po zakończeniu zasiłku
macierzyńskiego, ewentualnie kwestii korekty dokumentów w związku z
możliwością wyrażenia przez ZUS zgody na opłacenie składek po terminie
zgłoszonego wcześniej dobrowolnego ubezpieczenia, co wiąże się z datą ustania
tego ubezpieczenia a nie pierwotnego faktu zgłoszenia do dobrowolnych
ubezpieczeń. Tezy zawarte w tych orzeczeniach nie mają odpowiedniego
zastosowania w sprawie, nawet w drodze analogii.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie zaskarżyli oboje odwołujący się w
całości. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:1) 14 ust. 1 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej także
ustawa systemowa) przez błędną wykładnię poprzez stwierdzenie, że wskazany w
tym przepisie termin do zgłoszenia ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych ma
charakter zawity i nie ma podstaw do jego „przywracania” czy oceny przyczyn
uchybienia terminowi, a zatem nie jest możliwe objęcie D. J. ubezpieczeniami
społecznymi z datą wsteczną od dnia 1 grudnia 2019 r., tj. przed datą wpływu
wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, podczas gdy udzielenie płatnikowi przez
organ rentowy nieprawidłowej, niepełnej informacji co do terminów zgłoszenia
ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych, może być podstawą stwierdzenia, że
ubezpieczona podlegała tym ubezpieczeniom od pierwszego dnia wskazanego w
zgłoszeniu, tj. od dnia 1 grudnia 2019 r., choć zgłoszenie zostało dokonane po
terminie wynikającym z art. 14 ust. 1 ustawy systemowej; 2) art. 83 ust. 1, art. 68
ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 2a ust. 1 i 2 pkt 1-4 w zw. z art. 7, art. 12 ust. 1 ustawy
systemowej oraz art. 83 § 1 k.c. i art. 734 § 1 k.c. w zw. z art. 750 k.c. przez ich
niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż D. J. podlega
ubezpieczeniu wypadkowemu, ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od 21
maja 2020 r. na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek T. C., podczas gdy
III USK 194/24
7
odwołująca faktycznie wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika
składek od dnia 1 grudnia 2019 r., a zgłoszenie jej do ubezpieczeń społecznych w
dniu 21 maja 2020 r. nastąpiło z powodu wprowadzenia w błąd płatnika przez
pracownika ZUS, co powinno skutkować objęciem odwołującej ubezpieczeniami
społecznymi od dnia 1 grudnia 2019 r.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: 3) art.
98 k.p.c. i § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
przez brak zasądzenia na rzecz odwołujących od ZUS kosztów procesu z
odsetkami według norm przepisanych; 4) art. 227 i art. 233 § 1 k.p.c. przez błędne
stwierdzenie, że zeznań D. J. T. C. nie wynika jednoznacznie, że zostali oni
wprowadzeni w błąd przez pracownika ZUS co do terminów zgłoszeń pracowników
do ubezpieczeń społecznych, co skutkowało odmową objęcia odwołującej
ubezpieczeniami społecznymi od dnia 1 grudnia 2019 r. podczas z ich zeznań
wynika, że organ rentowy udzielił płatnikowi nieprawidłowej, niejasnej, niepełnej
informacji co do terminów zgłoszenia odwołującej do ubezpieczeń społecznych, co
winno skutkować objęciem odwołującej ubezpieczeniami społecznymi od dnia 1
grudnia 2019 r.
Wnioskując o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona skarżąca
wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, oraz że w sprawie istnieje
potrzeba wykładni przepisów ustawy wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano, że art. 14 ust. 1 ustawy o systemowej wywołuje rozbieżności w
orzecznictwie sądów. Z jednej strony występuje liczne orzecznictwo sądowe, z
którego wynika, że udzielenie płatnikowi przez organ rentowy nieprawidłowej,
niepełnej informacji co do terminów zgłoszenia ubezpieczonej do dobrowolnych
ubezpieczeń społecznych może być podstawą stwierdzenia, że podlegała ona tym
ubezpieczeniom od pierwszego dnia wskazanego w zgłoszeniu, choć zgłoszenie
zostało dokonane po terminie wynikającym z art. 14 ust. 1 ustawy systemowej – tak
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2020 r., II UK 384/18, z dnia 22
stycznia 2020 r., I UK 311/18 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 4
lutego 2015 r., III AUa 902/14. Z kolei orzecznictwo powołane przez Sądy
III USK 194/24
8
orzekające w niniejszej sprawie wskazuje na to, iż termin z art. 14 ust. 1 ustawy
systemowej do zgłoszenia ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych ma
charakter zawity i nie ma podstaw do jego „przywracania” - wyrok Sądu
Najwyższego z 30 stycznia 2020 r., II UK 257/18, postanowienie Sądu
Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., I UK 309/17. W ocenie strony skarżącej skarga
kasacyjne jest oczywiście uzasadnione z uwagi na to, że fakt niezgłoszenia
ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych w terminie, przez płatnika
wprowadzonego w błąd przez ZUS, nie może powodować negatywnych
konsekwencji dla ubezpieczonej, chociażby w postaci skrócenia okresu
składkowego i zmniejszenia wysokości składek na koncie ubezpieczonej w ZUS. Z
tych względów ubezpieczona winna być objęta ubezpieczeniami emerytalnym,
rentowymi, wypadkowym od dnia faktycznego rozpoczęcia pracy, tj. od dnia 1
grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest
środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej
instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w
charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim
modelem skargi kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn
kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powiązano z
przesłankami wymienionym w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. - w sprawie istnieje
potrzeba wykładni przepisów ustawy wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów oraz skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Obydwie przesłanki
związano z tą samą okolicznością – niezgłoszeniem ubezpieczonej do ubezpieczeń
III USK 194/24
9
społecznych w terminie przez płatnika wprowadzonego w błąd przez ZUS. Tak
ujęte w skardze kasacyjnej przesłanki przedsądu wzajemnie się wykluczają.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zwykle wynika z oczywistego, widocznego
prima facie naruszenia przepisów prawa. Zatem strona skarżąca nie może
powoływać się na to, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie
określonego przepisu prawa, który jednocześnie jest rozbieżnie interpretowany
przez sądy i z tego powodu wymaga wykładni (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 14 maja 2008 r., II PK 17/08, z dnia 14 kwietnia 2011 r., II UK
24/11 i z dnia 27 listopada 2012 r., I UK 378/12).
Jeżeli chodzi o przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., z przepisu
tego wynika, że Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania,
gdy w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Wskazany
przepis wymaga przede wszystkim tego, by potrzeba wykładni występowała "w
sprawie". Potrzeba wykładni przepisów musi pozostawać zatem w związku z
istniejącym w sprawie stanem faktycznym i prawnym, a dokonanie wykładni ma
służyć właściwemu rozstrzygnięciu sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego
z dnia 6 lutego 2014 r., I PK 246/1; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13).
W związku z ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego
wyroku, które na podstawie art. 39813 § 2 k.p.c. wiążą Sąd Najwyższy w
postępowaniu ze skargi kasacyjnej, ewentualne rozstrzygnięcie rozbieżności w
orzecznictwie w zakresie określonym we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, nie
będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Tym samym rozstrzygnięcie
ewentualnych rozbieżności w orzecznictwie sądów dotyczących wykładni art. 14
ust. 1 ustawy systemowej w zakresie skutków ewentualnego udzielenia płatnikowi
przez organ rentowy nieprawidłowej, niepełnej informacji co do terminów zgłoszenia
ubezpieczonego do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych, nie pozostaje w
związku w sprawą. Wobec tego nie wykazano potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania z tej przyczyny.
Powołane orzeczenia, mające uzasadniać istnienie rozbieżności w
orzecznictwie, dotyczyły stosowania art. 14 ust. 1 ustawy systemowej w sporach,
których przedmiot był odmienny od przedmiotu sporu w tej sprawie, a dodatkowo
III USK 194/24
10
okoliczności faktyczne tych spraw były odmienne. W sprawach, w których wydano
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2020 r., II UK 384/18 oraz z dnia 22
stycznia 2020 r., I UK 311/18, chodziło o skutki udzielenia przez organ rentowy
wadliwego pouczenia o warunkach dalszego objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem
chorobowym bezpośrednio po zakończeniu okresu pobierania zasiłku
macierzyńskiego. Z kolei w sprawie, w której zapadł wyrok Sądu Apelacyjnego w
Lublinie z dnia 4 lutego 2015 r., III AUa 902/14, chodziło o skutki, także w zakresie
ubezpieczenia chorobowego, dokonanej w uzgodnieniu z organem rentowym
korekty tytułu ubezpieczenia. Natomiast w sprawie II UK 257/18 (wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 30 stycznia 2020 r.) ubezpieczona zgłosiła wniosek o objęcie
dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w dniu 2 maja 2014 r., a
argumentowała, że skoro 1 maja jest dniem ustawowo wolnym od pracy, wniosek z
dnia 2 maja 2014 r. należy traktować jakby został zgłoszony organowi rentowemu z
dniem 1 maja 2014 r. Z kolei w sprawie o sygn. I UK 309/17 (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r.) wnioskodawczyni po zakończeniu
pobierania zasiłku macierzyńskiego nie zgłosiła się do dobrowolnego
ubezpieczenia chorobowego, w efekcie czego nie miała prawa do zasiłku
chorobowego za okres niezdolności do pracy, który nie powstał w trakcie
ubezpieczenia chorobowego. Zestawienie tych orzeczeń nie wskazuje na
rozbieżności w wykładaniu art. 14 ust. 1 ustawy systemowej, gdyż „rozbieżności”
wynikały z odmiennych okoliczności faktycznych, stanowiących podstawy
porównywalnych rozstrzygnięć. Należy podkreślić, że w przypadku powołania na
przesłankę przedsądu określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. chodzi o rozbieżności w
wykładni, a nie w stosowaniu prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
20 lutego 2014 r., III SK 63/13, LEX nr 1455742).
Przechodząc do analizy twierdzenia o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej, należałoby w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny wyjaśniający,
w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego
twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ
28/06; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK
70/07; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK
352/07 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Takiego wywodu jednak w skardze
III USK 194/24
11
zabrakło. Skarżąca nie sprecyzowała, naruszenie których przepisów prawa
materialnego lub procesowego doprowadziło do oczywistej zasadności skargi.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie
dotyczącym twierdzenia o jej oczywistej zasadności sprowadza się do stwierdzenia,
że fakt niezgłoszenia ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych w terminie, przez
płatnika wprowadzonego w błąd przez ZUS, nie może powodować negatywnych
konsekwencji dla ubezpieczonej. Twierdzenie to sformułowano w sprawie, w której
ustalono, że strona skarżąca nie udowodniła, aby organ rentowy wprowadził
płatnika składek w błąd. Dlatego skarga nie mogła zostać uznana za oczywiście
zasadną.
Mając na uwadze powołane argumenty, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
[KK]
[a.ł]