III USK 16/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2025 r.
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z odwołania F.F.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy
o emeryturę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17
czerwca 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu
z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt III AUa 356/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od odwołującego się na rzecz organu rentowego
240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 lipca 2024 r. oddalił
apelację odwołującego się F.F. od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 20
stycznia 2023 r.
Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 25 października 2022 r. odmawiającej prawa do emerytury w
wieku powszechnym od dnia 4 sierpnia 2018 r., a nie jak to uczynił organ od 1
marca 2020 r. W apelacji wnioskodawca zarzucił bezpodstawne wstrzymanie mu
III USK 16/25
2
prawa do renty, skoro miał ją przyznaną na stałe z uwagi na utratę oka. Nadto
podniósł, że nie wiedział, iż powinien powiadomić organ rentowy o zmianie miejsca
zamieszkania, a organ rentowy nie oznajmił mu takiej konieczności. Wnioskodawca
podniósł, że z uwagi na swoją trudną sytuację życiową nie miał możliwości
powiadomienia ZUS-u o zmianie adresu.
Sąd Apelacyjny stwierdził, że wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada
prawu. Sąd odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne jak i ocenę prawną
sporu. Przypomniano, że na żądanie organu rentowego rencista jest zobowiązany
do potwierdzania własnoręcznym podpisem istnienia dalszego prawa do pobierania
świadczeń. Następnie stwierdzono, że skutkiem braku poświadczenia jest
wstrzymanie świadczenia. Sąd stwierdził, że w pierwszej decyzji z dnia 5 listopada
1995 r., przyznającej wnioskodawcy prawo do renty, w pkt VIII zawarto pouczenie o
konieczności informowania organu rentowego o zmianie adresu. Pismem z dnia 2
kwietnia 2009 r. ZUS wezwał wnioskodawcę do potwierdzenia istnienia prawa do
renty. Pismo wysłano na adres wcześniej podany przez wnioskodawcę, jednak
wnioskodawca nie odebrał go. Wobec braku tego potwierdzenia organ rentowy
decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r. wstrzymał mu wypłatę renty z tytułu niezdolności
do pracy. Nadto wnioskodawca już w 2007 r. poddawany był procedurze dalszego
potwierdzenia prawa do renty i zastosował się do niej, składając w dniu 16 kwietnia
2007 r. poświadczenie dalszego istnienia prawa do renty. Wobec braku
jakiegokolwiek kontaktu z wnioskodawcą, organ nie wypłacał mu renty przez 12 lat.
Organ rentowy powziął informację, że wnioskodawca żyje dopiero wraz ze
złożeniem przez niego wniosku o emeryturę w dniu 15 października 2021 r. i
zasadnie w ocenie Sądu Apelacyjnego wydał decyzję przyznającą emeryturę
dopiero od daty złożenia wniosku.
Zaskarżając wyrok w całości, odwołujący się zarzucił naruszenie przepisu
postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 233 § 1 k.p.c.
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 135 ust. 2 w związku z
art. 134 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 1631 ze
zm., dalej jako „ustawa emerytalna”). Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu
Apelacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie odwołania.
III USK 16/25
3
Przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej uzasadniono jej oczywistą
zasadnością. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że błędne
niezastosowanie przez Sąd Apelacyjny właściwych przepisów prawa materialnego,
czyli art. 135 ust. 2 w związku z art. 134 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, a także
dalece dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego zgromadzonego w
sprawie, skutkowała dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych, które szczegółowo
wskazano w podstawie skargi kasacyjnej. Uchybienia te pozbawiły skarżącego
przyznania należnych świadczeń. Nadto wyeliminowanie z obrotu prawnego tak
szkodliwego orzeczenia będzie miało także doniosłe znaczenie społeczne.
W odpowiedzi organ wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Odnosząc się do wypowiedzi skarżącego, trzeba mieć na uwadze, że o tym,
czy skarga kasacyjna zawiera niezbędny dla niej element, o którym mowa w
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., decyduje nie tyle użycie w niej określeń nawiązujących do
ustawowo sformułowanych wymogów skargi kasacyjnej, czy też posłużenie się
zwrotami wartościującymi, lecz merytoryczna ocena argumentów przytoczonych w
skardze, które powinny w sposób wyraźny i przekonywujący świadczyć o tym, że
zachodzi przyczyna uzasadniająca uwzględnienie indywidualnego interesu strony,
a przez to wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia oczywiście naruszających
prawo. Właściwości takich nie posiada stanowisko zaprezentowane przez
skarżącego. Kategoria prawna, do której odwołuje się skarżący, została
wyznaczona niedookreślonym zwrotem. Powszechnie przyjmuje się, że oczywista
zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce wówczas, jeśli dla przeciętnego prawnika,
III USK 16/25
4
jest ona niewątpliwa, z góry widoczna, bez potrzeby głębszej analizy stosunku
prawnego oraz bez sprawdzania i oceny dowodów.
Skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku nie podjął próby wykazania, w
jaki sposób w jego sprawie doszło do naruszenia art. 135 ust. 2 ustawy emerytalnej,
który to przepis literalnie nie ma zastosowania w dotyczącej skarżącego sytuacji
opisanej w art. 134 ust. 2 tej ustawy. Ograniczono się jedynie do powtórzenia
przepisów wskazanych jako zarzuty kasacyjne oraz odesłania do ich uzasadnienia.
Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego wyręczanie pełnomocnika w poszukiwaniu
argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej w
podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu, jeżeli strona nie powołała ich we
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego: z 5
kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17; z 10 maja 2018 r.,
I CSK 800/17).
Ze względu na powyższe argumenty, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1
k.p.c.
[SOP]
