III SO/Wr 28/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie z wniosku N. S. na Wojewodę D. w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w wysokości 400,00 zł (słownie: czterysta złotych). 2. zasądzić od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z 9 marca 2021 r. skarżąca wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarga ta została przekazana przez Sąd organowi (III DK/Wr 80/21) i wpłynęła do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego 22 marca 2021 r.

Pismem z 28 kwietnia 2021 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Podała, że mimo upływu 30 dni organ nie przekazał skargi Sądowi.

Wojewoda Dolnośląski nie udzielił odpowiedzi na wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej,

w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo grzywna pełni funkcję prewencyjną, jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa

w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09; postanowienie NSA z 11 maja

2012 r. sygn. I OZ 328/12).

Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania,

z uwagi na użycie zwrotu "może orzec", nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia.

W tym miejscu podkreślić należy, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz

z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku

o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie NSA

z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. I OZ 930/18, dostępne w bazie CBOSA). Jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia

w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga została doręczona organowi 22 marca 2021 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu w terminie trzydziestu dni. Skarga do Sądu nie wpłynęła. Organ, któremu doręczono odpis wniosku o ukaranie grzywną, nie udzielił też odpowiedzi na wniosek.

Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a.

i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej CBOSA).

Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony

i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 400 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi, a także okres zwłoki w przekazaniu skargi, który wynosi ponad 4 miesiące.

Mając na uwadze charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowe

i zasadne jest nałożenie na Wojewodę Dolnośląskiego grzywny w wysokości orzeczonej w pkt 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 199 i art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.