III SAB/Gl 450/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 2) zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie.

Pismem z dnia 5 lipca 2021 r. R.S. (dalej: Skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w G. (dalej: Dyrektor) w sprawie o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z 7 czerwca 2021 r. Skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci kart, instrukcji, zaleceń, wytycznych, zarządzeń itp. wydanych przez organy nadrzędne ochronne, wydawania osadzonym konsol do gier od dnia 1 stycznia 2020 r.

Odpowiadając w piśmie z 23 czerwca 2021 r. Dyrektor poinformował Skarżącego, że "sposób użytkowania sprzętu (konsoli do gier) został określony w Porządku Wewnętrznym Aresztu Śledczego w G.. Zgodnie z jego § 44.1 "skazani przebywający w oddziale zakładu karnego, za zgodą dyrektora, mogą posiadać: odtwarzacz płyt DVD lub CD, konsolę do gier, płyty zawierające muzykę, filmy lub gry, w ilości nieprzekraczającej 10 sztuk. 2. Zabrania się posiadania w celu mieszkalnej płyt: zawierających tematykę pornograficzną, odnoszących się do symboli subkultur albo będących symbolami subkultur, szerzących nienawiść lub kult przemocy." Jednocześnie Dyrektor wskazał, że przedstawiona informacja dotyczy okresu od 1 stycznia 2020 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi.

W takim stanie rzeczy Skarżący uczynił bezczynność Dyrektora w sprawie o udostępnienie informacji publicznej przedmiotem skargi wniesionej 5 lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi podniósł, że odpowiedź jakiej udzielono mu w piśmie Dyrektora z 23 czerwca 2021 r., miała na celu uniknięcie udzielenia informacji publicznej, gdyż otrzymał informację dotyczącą sposobu użytkowania konsoli do gier, co było informacją, o którą nie wnosił.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi i obciążenie Skarżącego kosztami postępowania, ponieważ Skarżący w ustawowym terminie otrzymał odpowiedź na wniosek. Zdaniem Dyrektora Skarżący nie zwracał się o udzielenie informacji w zakresie liczby zgód na wydanie konsol do gier.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 października 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 145/21 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Dyrektor nie pozostawał w bezczynności informując Skarżącego co do żądanej informacji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kart, instrukcji, zaleceń, wytycznych, zarządzeń itp. odnośnie wydawania konsol do gier. Odpowiedź została udzielona w terminie wynikającym z art. 13 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2020 r. poz.2176) dalej zwanej "u.d.i.p." Dalej Sąd uznał za bezzasadny zarzut dotyczący treści odpowiedzi na wniosek. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (...) nie nakazują dyrektorom aresztów śledczych prowadzenia ścisłego ewidencjonowania wymiany informacji prowadzonej ze skazanymi, zwłaszcza iż znaczna jej część jest dokonywana w formie ustnej. Prośby i wnioski osadzonych mogą być w większości załatwiane natychmiast, niezależnie od nadania im określonej formy, zaś jedynie te podania i wnioski, które wymagają uruchomienia odrębnej procedury, są wpisywane w odrębnym rejestrze spraw. Zdaniem Sądu nie należą do tej grupy wnioski o wydanie osadzonemu rzeczy do niego należącej, rozpoznawane w trybie Kodeksu karnego wykonawczego i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych, w którym to zakresie nie stosuje się przepisów k.p.a. i nie zachodzi właściwość sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego (pkt 1), tj.:

1. art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 14 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że pismo Dyrektora z 23 czerwca 2021 r. (Nr [...]) stanowi informację publiczną, o którą Skarżący zwrócił się do tego organu wnioskiem z 7 czerwca 2021 r.;

2. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że informacja publiczna będąca przedmiotem wniosku skarżącego z 7 czerwca 2021 r., została udostępniona przez Dyrektora w terminie określonym w tym przepisie.

Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu przewidzianego w tym przepisie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz powoływanie się na okoliczność, że skarżący "nie wnosił ponaglenia".

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o rozpoznanie skargi i zobowiązanie Dyrektora do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 7 czerwca 2021 r. z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącego kwoty 2.000 zł oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2137/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) jako że jej przedmiotem była bezczynność Dyrektora.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola - o której mowa powyżej - obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13).

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej wyrokiem z 8 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2137/22 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 października 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 145/21 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art.190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Podkreślić przy tym należy, że związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt. I FSK 1346/22).

W przywołanym wcześniej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszystkie wymagane w tym przepisie elementy. W szczególności, wbrew omawianemu zarzutowi Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd I instancji uznał, że Dyrektor udostępnił żądaną przez wnioskodawcę we wniosku z 7 czerwca 2021 r. informację publiczną w 14 dniowym terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., co zwalnia Dyrektora od zarzutu bezczynności. Dlatego Sąd na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Odnośnie do wskazanej przez Sąd okoliczności, że Skarżący nie wniósł ponaglenia na bezczynność organu to Sąd ten nie przyjął, aby był to wymóg konieczny do wniesienia skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej i uznał, że skarga jest dopuszczalna i ją rozpoznał. Zatem trudno dostrzec w tym ustaleniu Sądu jakiegokolwiek naruszenia prawa.

Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał także pierwszy zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 61 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 14 u.d.i.p. w zw. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Autor skargi kasacyjnej upatruje tego naruszenia w bezpodstawnym uznaniu przez Sąd, że pismo Dyrektora z 23 czerwca 2021 r. do Skarżącego stanowi informację publiczną o którą zwrócił się Skarżący. Tymczasem Sąd uznał, że żądane we wniosku z 7 czerwca 2021 r. informacje stanowią informację publiczną a Dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji publicznej. Natomiast oddalił skargę wyłącznie z tego powodu, że przyjął iż Dyrektor udostępnił żądaną informację w piśmie z 23 czerwca 2021 r. Zatem Sąd nie podważał prawa wnioskodawcy do dostępu do informacji publicznej wynikającego z art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i kwalifikacji tej informacji jako informacji publicznej wynikającej z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Niezasadnie zarzucono także naruszenie art. 14 u.d.i.p. Abstrahując już od niesprecyzowania, o którą normę zawartą w art. 14 u.d.i.p. chodzi, bowiem składa się on z dwóch ustępów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy te dotyczą formy i sposobu udostępnienia informacji publicznej a nie postaci żądanej informacji (np. dokumentu lub informacji o treści dokumentu zawartej w piśmie).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie natomiast zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd niezasadnie przyjął, że będąca przedmiotem wniosku Skarżącego z 7 czerwca 2021 r. informacja publiczna została udostępniona przez Dyrektora w określonym w tym przepisie terminie. Sąd I instancji bez głębszej analizy treści wniosku z 7 czerwca 2021 r. i odpowiedzi na wniosek z 23 czerwca 2021 r. stwierdził, że "Skarżący otrzymał odpowiedź na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie czternastu dni, wynikającym z przepisu art. 13 u.d.i.p.". Tymczasem Skarżący we wniosku żąda "udostępnienia informacji publicznej w postaci kart, instrukcji, zaleceń, wytycznych, zarządzeń itp. wydanych przez organy nadrzędne ochronne, wydawania osadzonym konsol do gier od dnia 1 stycznia 2020 r." Natomiast Dyrektor w odpowiedzi tj. w piśmie z 23 czerwca 2021 r. stwierdził, że "sposób użytkowania sprzętu (konsoli do gier) został określony w Porządku Wewnętrznym Aresztu Śledczego w G.. Zgodnie z § 44.1 Porządku Wewnętrznego Aresztu Śledczego w G. skazani przebywający w oddziale zakładu karnego, za zgoda dyrektora, mogą posiadać: odtwarzacz płyt DVD lub CD; konsole do gier; płyty zawierające muzykę, filmy lub gry, w ilości nieprzekraczającej 10 sztuk. 2. Zabrania się posiadania w celi mieszkalnej płyt: zawierających tematykę pornograficzną; odnoszących się do symboli subkultur albo będących symbolami subkultur; szerzących nienawiść lub kult przemocy. Przedstawiona informacja dotyczy okresu od 1 stycznia 2020 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi." Z zacytowanego wniosku wynika wprost, że Skarżący domaga się udostępnienia mu informacji publicznej w postaci wyliczonych we wniosku dokumentów. Na takie uprawnienie wskazuje treść art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) tiret pierwszy u.d.i.p. Skarżący w skardze i skardze kasacyjnej kwestionuje aby udostępniono mu żądane dokumenty. Tymczasem z pisma 23 czerwca 2021 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek i z odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie wynika aby Dyrektor udostępnił Skarżącemu żądane dokumenty. Pisemna informacja o treści przepisu § 44.1 Porządku Wewnętrznego Aresztu Śledczego w G., nie stanowi udostępnienia informacji w postaci tego dokumentu. Z przedmiotowego pisma nie wynika też, czy wskazany dokument jest jedynym dokumentem wydanym przez Dyrektora dotyczącym wydawania osadzonym konsol do gier od 1 stycznia 2020 r. Zatem nie wiadomo czy Dyrektor posiada też karty, instrukcje, zalecenia wytyczne i inne zarządzenia dotyczące wydawania osadzonym konsol do gier od 1 stycznia 2020r. Zatem w świetle dotychczas zebranego w sprawie materiału dowodowego nieuzasadnione jest stanowisko Sądu I instancji, że Skarżący otrzymał odpowiedź na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie czternastu dni, wynikającym z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien uwzględnić przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i rozstrzygnąć o żądaniach zawartych w skardze.

W pierwszej kolejności należy z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2005).

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Z uwagi na argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę - Sąd wskazuje, że zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ww. u.d.i.p. Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 45/16).

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć - na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06 - o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej a organ pozostaje w zwłoce (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Bd 31/14).

W przedmiotowej sprawie nie było sporu między stronami co do tego, że Dyrektor należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Więziennictwo należy do zadań publicznych, a Dyrektor niewątpliwie te zadania wykonuje. Nie było sporu między stronami i co do tego, że żądane dane stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.

Spór koncentrował się na tym, czy Dyrektor w piśmie z 23 czerwca 2021 r. udostępnił informacje publiczne, o których domagał się Skarżący we wniosku z 7 czerwca 2021 r. W ocenie Skarżącego nie udostępnił i tym samym jest bezczynny wobec jego wniosku z 7 czerwca 2021 r. Odmienne stanowisko w tej kwestii reprezentuje Dyrektor.

W ocenie Sądu Skarżący nie otrzymał informacji publicznej, której zakres wyznaczył we wniosku z 7 czerwca 2021 r. Żądał w nim udostępnienia dokumentów to jest cyt. "kart, instrukcji, zaleceń, wytycznych, zarządzeń itp. wydanych przez organy nadrzędne ochronne, wydawania osadzonym konsol do gier od dnia 1 stycznia 2020 r." Tymczasem Dyrektor w piśmie z 23 czerwca 2021 r. de facto udostępnił wprawdzie informację publiczną, ale jej przedmiotem była treść przepisu wewnętrznego obowiązującego w Areszcie Śledczym w G., a mianowicie § 44 Porządku Wewnętrznego Aresztu Śledczego w G. dotyczącego sposobu użytkowania sprzętu (konsoli do gier). Nie takiej jednak informacji oczekiwał Skarżący, co wynika z analizy jego wniosku z 7 czerwca 2021 r. Niewątpliwie udzielenie pisemnej informacja o treści przepisu § 44 Porządku Wewnętrznego Aresztu Śledczego w G. nie może być uznana za realizację wniosku Skarżącego z 7 czerwca 2021 r. Domagał się bowiem udostępnienia mu informacji publicznej w postaci wyliczonych w nim dokumentów.

W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że Dyrektor pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 7 czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Jeśli bowiem żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy posiadając żądaną informację, udziela jej w sposób nieadekwatny do treści wniosku, udziela informacji niepełnej lub wymijającej albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18).

Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, choć błędnie uznał, iż wniosek ten dotyczył jego indywidualnej sprawy. Po stronie organu nie można dopatrzyć się złej woli czy też lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 7 czerwca 2021 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Co do wniosku Skarżącego przyznania na jego rzecz 2000 zł zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że środek ten ma charakter fakultatywny, a jego zastosowanie pozostawiono uznaniu Sądu. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Sąd zważył, że jej celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Gd 17/21). Przyznanie wspomnianej sumy ma przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej (wyrok NSA z 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19). Skarżący nie przedstawił w skardze żadnych dowodów uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej tj. nie wykazał poniesionej szkody, dlatego Sąd nie uznał tego roszczenia za zasadne.