III SAB/Gd 348/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego A.Z. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego A.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 marca 2025 r. do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku wpłynął wniosek o udzielenie przez Wojewodę Pomorskiego zezwolenia na pobyt stały, który złożył A. Z., obywatel Ukrainy (dalej jako "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący"). Do wniosku dołączono szereg dokumentów w tym między innymi: kserokopię paszportu; umowy o pracę z dnia 27 stycznia 2025 r.; zaświadczenie z dnia 11 marca 2025 r. o zameldowaniu; decyzję MSW i A z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr 1069/24; odpis zupełny aktu małżeństwa; zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy: 2024, 2023, 2022, 2021, 2019, 2018; decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 listopada 2018 r. o udzieleniu A. Z. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważnego do dnia 4 listopada 2019 r.; decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 listopada 2020 r. o udzieleniu wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 23 lutego 2023 r.; decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 26 stycznia 2023 r. o udzieleniu wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 25 stycznia 2026 r.

Pismem z dnia 9 lipca 2025 r. organ wezwał wnioskodawcę do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku, zgodnie z treścią ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 769), dalej jako "ustawa o cudzoziemcach". Organ wskazał jednocześnie, że w trakcie wizyty zostaną pobrane odciski linii papilarnych. W dniu 17 lipca 2025 r. wnioskodawca stawił się w urzędzie i złożył odciski linii papilarnych oraz złożył do akt sprawy dodatkowe dokumenty: decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 1 lipca 2020 r. o uznaniu za obywatelkę polską Panią I. H.; umowę o pracę z dnia 30 czerwca 2025 r., akt notarialny potwierdzający zawarcie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży; dokumenty ZUS ZUA oraz ZUS ZWUA. W tym dniu organ stwierdził zgodność z oryginałem załączonych do wniosku dokumentów oraz pouczył wnioskodawcę o zasadach i trybie postępowania oraz przysługujących prawach i ciążących obowiązkach.

W formularzu analizy formalnej wniosku z dnia 17 lipca 2025 r. oraz z dnia 31 lipca 2025 r. pracownik organu zaznaczył, że wniosek nie zawiera braków formalnych. W dniu 31 lipca 2025 r. Wojewoda Pomorski zwrócił się do Policji, Straży Granicznej oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z prośbą o zaopiniowanie wniosku.

W dniu 19 lutego 2026 r. wnioskodawca wniósł do organu ponaglenie.

W dniu 20 kwietnia 2026 r. wnioskodawca wniósł za pośrednictwem Wojewody Pomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały.

W złożonej skardze skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie bezczynności Wojewody Pomorskiego;

2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3.zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do rozpoznania jego wniosku i wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi;

4. wymierzenie organowi grzywny;

5. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały złożył bez braków formalnych, a wymagane opłaty uiścił. Organ nie wzywał go do uzupełnienia dokumentacji ani nie wskazał żadnych konkretnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Mimo złożonego w dniu 19 lutego 2026 r. ponaglenia organ nie wydał decyzji ani nie podjął skutecznych działań zmierzających do zakończenia postępowania. Skarżący podkreślił, że jest świadomy aktualnego brzmienia przepisów szczególnych dotyczących biegu terminów w sprawach pobytowych, jednak postępowanie w jego sprawie zbyt długo pozostaje niezakończone, co wywołuje dla niego poważne i realne skutki życiowe oraz finansowe. W szczególności nie może swobodnie podróżować i planować wyjazdów zagranicznych, nie może uzyskać nowego kredytu, a w związku z wygaśnięciem poprzedniej karty pobytu napotyka ograniczenia w korzystaniu z karty bankowej.

Sytuacja ta powoduje długotrwały stan niepewności prawnej i faktycznej i istotnie utrudnia mu normalne funkcjonowanie w Polsce oraz wywołuje realne negatywne skutki w jego życiu prywatnym i finansowym. Przedłużające się postępowanie uniemożliwia mu planowanie życia prywatnego i zawodowego oraz korzystanie w pełnym zakresie z podstawowych usług finansowych.

W ocenie skarżącego bezczynność organu ma charakter rażący, ponieważ mimo upływu bardzo długiego czasu od dnia złożenia wniosku oraz mimo wniesienia ponaglenia organ nie zakończył sprawy i nie zapewnił skutecznej ochrony jego praw.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o: oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 100 d ust. 1 pkt 1 a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tj. z dnia 16 listopada 2022 roku Dz.U. z 2023 roku poz. 103), zgodnie z którymi przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się oraz zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 15 kwietnia 2022 roku do dnia 4 marca 2027 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki,

W przypadku uznania art. 100 d ustawy pomocowej za niekonstytucyjny organ wniósł o:

1. o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania w terminie nie krótszym niż 30 dni od przekazania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2. na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a. o stwierdzenie, iż bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu nie miały charakteru rażącego:

a. z uwagi na art. 6 k.p.a. w zw. z art. 100 d ust. 1 pkt 1 a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy, bowiem organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie obowiązujących ich przepisów, w tym również ze wskazanymi przepisami ustawy pomocowej lub

b. z uwagi na okres ewentualnej bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania z uwagi na niezawinione przyczyny;

3. niewymierzanie na podstawie art. 149 § la p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy grzywny ani sumy pieniężnej, bowiem zgodnie z powołanym przepisem w okresie do dnia 4 marca 2027 r. organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ustawa o pomocy weszła w życie w zasadniczej części w dniu 12 marca 2022 r. z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. (art. 116 ustawy). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830 - powoływana w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa zmieniająca"), wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowił, że:

1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji;

3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej

- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:

1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;

2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach,

o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku

z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185), a konkretnie przez art. 1 pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie

z mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r.

Przepis art. 100d ustawy o pomocy był parokrotnie nowelizowany; na dzień wydania niniejszego wyroku art. 100d ustawy o pomocy określał przywołany okres "do dnia 4 marca 2027 r." (art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.; Dz. U. 2026 r. poz. 203 - zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 5 marca 2026 r.).

Należy jednak zauważyć, że w wyroku z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie II OSK 2926/24 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. NSA stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. W powołanym wyroku NSA przyjął, że po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana.

Zgodnie zatem z powyższym poglądem ograniczenia wynikające z art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie mogły być stosowane od 1 lipca 2024 r.

Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2025 r. poz. 169) dalej jako "k.p.a." przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei przewlekłość zdefiniowano w przepisie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Wyjaśnić należy, że w przypadku rozpoznawania skargi na przewlekłość i bezczynność postępowania, sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji, bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z tego, że prawne konsekwencje stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania są takie same, zaś w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (zob. w tej materii wyroki NSA z dnia 7 września 2022 r.; sygn. akt II OSK 871/22, z dnia 17 marca 2020 r.; sygn. akt II OSK 3990/19 oraz postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2019 r.; sygn. akt II OSK 2317/19). Istota sprawy dotyczącej zarówno bezczynności organu jak i przewlekłości prowadzonego przez ten organ postępowania sprowadza się do naruszenia zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia zaś sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Rzeczą sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę ze skargi na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania jest natomiast zakwalifikowanie występującej w niej formy naruszenia wymienionej wyżej zasady do kategorii bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub przewlekłości postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W sprawie znajdowały zastosowanie regulacje szczególne, zawarte w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 o cudzoziemcach (t.j. Dz.U.z 2025 poz. 1079 ze zm.) dalej jako "ustawa o cudzoziemcach", która wprowadza odmienne od przewidzianych w k.p.a. uregulowania dotyczące terminów załatwiania spraw. Zgodnie z art. 210 ust. 1 tej ustawy, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy, przy czym termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a.

Przywołane przepisy regulują w sposób ścisły terminy załatwienia wniosku o udzielenie zgody na pobyt stały, wydłużając ten termin do 6 miesięcy od dnia spełnienia wymogów określonych w art. 210 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Skoro zatem organ w niniejszej sprawie nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, to należy stwierdzić, że rzeczywista postać opieszałości organu administracji polega na jego bezczynności.

Istotą kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność jest zbadanie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidacja stanu opieszałości, występującego po stronie tego organu. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt w ogóle nie powinien zostać wydany.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt stały wpłynął do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku w dniu 14 marca 2025 r. Wojewoda Pomorski pierwszą czynność w sprawie wniosku skarżącego podjął dopiero w dniu 9 lipca 2025 r., wzywając skarżącego do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku. W dniu 17 lipca 2025 r. skarżący uczynił zadość nałożonemu obowiązkowi i złożył odciski linii papilarnych. W tym samym dniu organ dokonał analizy formalnej wniosku stwierdzając, że wniosek ten nie zawiera braków formalnych.

W dniu 31 lipca 2025 r. organ zwrócił się do organów wskazanych w art. 207 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o przekazanie informacji, czy wjazd skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z akt nie wynika, aby po tej dacie organ podjął jakiekolwiek dalsze czynności w sprawie mające znaczenie dla rozpoznanie wniosku. W dniu 19 lutego 2026 r. do organu wpłynęło ponaglenie.

W związku z tym stwierdzić należy, że 6 miesięczny termin do załatwienia sprawy rozpoczął bieg 17 lipca 2025 r. tj. z chwilą osobistego złożenia wniosku, który nie zawierał braków formalnych. Tym samym termin do jego rozpoznania upływał z dniem 17 stycznia 2026 r. Termin ten nie został zachowany i nie wydano w sprawie decyzji. Z odpowiedzi na skargę nie wynika, aby postępowanie zostało zakończone. Sąd nie uzyskał takiej informacji do dnia wyrokowania.

Zdaniem Sądu, działania organu administracji powinny być nacechowane aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Z akt administracyjnych nie wynikają żadne obiektywne okoliczności usprawiedliwiające zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy. Należy również zwrócić uwagę, że organ nie skorzystał z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił skarżącego o tym, że nie załatwi sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Takie postępowanie organu niewątpliwe godzi w sformułowaną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Podsumowując, organ nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy, czym naruszył zasadę określoną art. 12 § 1 k.p.a. i dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego.

Z uwagi na powyższe, wobec braku – do dnia wydania niniejszego wyroku - informacji o rozpoznaniu przez organ wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, WSA w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania tego wniosku w terminie 30 dni od dnia przekazania organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Będzie to czas adekwatny do możliwości organu i uwzględniający prawa strony.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, Sąd jednocześnie ocenił, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Orzekając w zakresie uregulowanym tym przepisem Sąd uznał, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne.

W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja miała miejsce, gdyż organ znacznie przekroczył zastrzeżony przepisami termin załatwienia sprawy. Przy tym w sprawie nie wystąpiły niezależne od organu przyczyny takiego stanu rzeczy, w szczególności tak długiego toku postępowania nie uzasadniał stopień skomplikowania sprawy.

Uwzględniając stan sprawy w dacie wniesienia wniosku do organu wskazać należy, że brak jest usprawiedliwienia dla bezczynności organu. W ocenie Sądu od samego początku w niniejszej sprawie czynności były podejmowane w sposób nieefektywny. Wniosek skarżącego wpłynął do Wojewody Pomorskiego w dniu 14 marca 2025 r. a organ dopiero po upływie 3 miesięcy wezwał skarżącego do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku. Natomiast po stwierdzeniu że wniosek nie zawiera braków formalnych i zwróceniu się o "zaopiniowanie wniosku" w trybie art. 207 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Skierowane do organu w dniu 19 lutego 2026 r. ponaglenie również nie wywołało żadnej reakcji organu. Organ do dnia dzisiejszego nie zakończył postępowania.

Zdaniem Sądu, sytuacja, w której strona czeka jeszcze ponad pół roku na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej po upływie ustawowego 6 miesięcznego terminu do załatwienia sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.

Należy zauważyć, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w przywołanym powyżej wyroku z dnia 19 maja 2025 r., zaakceptowane w kolejnych wyrokach NSA, zgodnie z którym po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana, powinno być znane organowi przynajmniej od roku. Art. 100d ustawy o pomocy nigdy nie stanowił zakazu dla prowadzenia postępowań w przedmiocie udzielenia zezwoleń na pobyt cudzoziemców. Nie zwalniał także organów w żadnej mierze od obowiązku sprawnego prowadzenia postępowania oraz przestrzegania zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a. Stanowisko NSA, kwestionujące konstytucyjność kolejnych przedłużeń obowiązywania tej regulacji po 1 lipca 2024 r. podkreślało ten obowiązek i dostosowanie działania organu do tego stanowiska nie wymagało bynajmniej od nich działania wbrew zasadom legalizmu i praworządności. Mimo to organ nadal pozostaje w bezczynności i nie wydał decyzji w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym należało przyjąć, że opisana zwłoka organu była znaczna i nieuzasadniona, co musiało skutkować uznaniem przez Sąd stwierdzonej bezczynności za rażące naruszenie prawa na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

W pozostałym zakresie, dotyczącym wymierzenia organowi grzywny, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając, że nie jest to w aktualnej sytuacji środek właściwy i niezbędny, by zdyscyplinować organ.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem przedmiotem skargi była bezczynność organu administracji publicznej (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.