III SAB/Gd 108/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy P. do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 7 listopada 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy P. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

A. B. (dalej także jako: "skarżący" lub "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 7 listopada 2021 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, a także naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm. – dalej jako: "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący wskazał, że w dniu 7 listopada 2021 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, złożył do Urzędu Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) zwracam się z uprzejmą prośbą o spowodowanie udostępnienia aktualnej analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, sporządzonej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz. U. z 2011 nr 208 poz. 1240 z późn. zmianami) - w odniesieniu do akwenów położonych na Państwa terenie". Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wnioskodawca wskazał skany w pdf przesłane na adres internetowy [email protected] bądź wskazanie adresu strony internetowej, na której zamieszczono wymienioną analizę.

Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, jednak pomimo jego upływu podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wskazał, że w jego ocenie skarga jest niezasadna oraz formalnie niedopuszczalna, dlatego wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie oddalenie.

Organ wskazał, że skarga jest niezasadna albowiem nie dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej. Skarżący w dniu 7 listopada 2021 r. złożył w formie elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym zwrócił się o udostępnienie aktualnej analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawniania sportu lub rekreacji, sporządzonej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych - w odniesieniu do akwenów położonych na terenie Gminy [...], wnosząc o przesłanie odpowiedzi w formie elektronicznej na adres email: [email protected]. Organ zaznaczył, że w dniu 22 listopada 2021 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi, w której wskazano, iż na terenie gminy nie występują obszary wodne przeznaczone do celów, o które pytał skarżący, natomiast w korespondencji do Rady Gminy z dnia 13 grudnia 2021 r. skarżący powoływał się na udzieloną odpowiedź, co potwierdza jej odbiór przez skarżącego.

W piśmie procesowym z dnia 13 września 2022 r. skarżący wyjaśnił, że poza sporem pozostaje, że wniósł w dniu 7 listopada 2021 do Wójta Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. analizy zagrożeń na akwenach zgodnej z odnośnym zapisem ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, przy czym wniosek nie zawierał pytań o obszary wodne na terenie gminy przeznaczone do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji. Wyjaśnił, że w dniu 22 listopada 2021 r. drogą elektroniczną otrzymał skan pisma organu (nr RIG.1431.33.2921.AKW.2), które ani nie zawierało wnioskowanej analizy, ani też nie zawierało stwierdzenia, iż organ takowej nie posiada bądź też odmawia udzielenia informacji. Bez związku natomiast z wnioskiem pozostawała treść pisma "informuję, że na terenie gminy nie występują obszary wolne (tu zapewne chodziło o obszary wodne - przyp. skarżącego) przeznaczone do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji".

Skarżący podkreślił, że zgodnie z zasadami wynikającymi z ww. ustawy i nawiązując do wymienionego w punkcie 2. pisma o zagrożeniu wynikającym z zaniedbań organu, poinformował Radę Gminy, natomiast Prokuratura Rejonowa odmówiła przyjęcia jego zawiadomienia dotyczącego zaniechania działań ustawowych przez organ ze względu na fakt, iż nie dysponował jednoznacznym potwierdzeniem faktu braku analizy czyli w istocie braku odpowiedzi na jego wniosek z dnia 7 listopada 2021 r. i niemożności uznania pisma organu z dnia 22 listopada 2021 r. jako odpowiedzi. W ocenie skarżącego organ nie odpowiedział zatem na jego wniosek, dlatego skarga pozostaje aktualna.

W piśmie procesowym z dnia 16 września 2022 r. Wójt Gminy [...] stwierdził, że bezspornym jest, iż skarżący otrzymał w dniu 22 listopada 2021 r. odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 listopada 2021 r. Organ wskazał, że od dnia udzielenia odpowiedzi, tj. 22 listopada 2021 r. do dnia wniesienia skargi skarżący nigdy nie podnosił zarzutu udzielenia niezrozumiałej odpowiedzi czy też żądania jej sprecyzowania, dlatego twierdzenie podnoszone w piśmie z dnia 13 września 2022 r. należy uznać wyłącznie jako zarzuty wytworzone na potrzeby niniejszego postępowania, po przypomnieniu skarżącemu przez organ, że żądaną odpowiedź otrzymał. W ocenie organu skarżący zrozumiał treść udzielonej mu odpowiedzi, o czym świadczy jednoznacznie treść pisma do Rady Gminy z dnia 13 grudnia 2021 r.

Jednocześnie organ stwierdził, że w przypadku wniosku składanego przez skarżącego mamy do czynienia z nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach o sygn. akt II SAB/Ke 6/19), które polega na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia innego celu aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur czy przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego oraz jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) lub komercyjnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych do celów innych niż wymienione. W tym kontekście organ wskazał, że skarżący wykonuje odpłatnie analizy zagrożeń, a "w przypadku jednej z sąsiednich gmin, nękanie organu zakończyło się, gdy gmina zleciła skarżącemu wykonanie wspomnianej analizy".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Wniosek skarżącego z dnia 7 listopada 2021 r. dotyczył udzielenia informacji publicznej poprzez udostępnienie przez Wójta Gminy [...], sporządzonej - na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 147 ze zm. – dalej w skrócie "u.b.o.w.") - aktualnej analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, w odniesieniu do akwenów położonych na terenie Gminy [...].

W tym kontekście na wstępie należy wskazać, że myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w. zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych polega w szczególności na dokonaniu, we współpracy z policją i działającymi na danym terenie podmiotami, o których mowa w art. 12 ust. 1 (tj. podmiotami wykonującymi ratownictwo wodne), analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, przy czym – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 tej ustawy – za zapewnienie bezpieczeństwa, o którym mowa w ust. 1, odpowiada na pozostałym obszarze (tj. na obszarze nie obejmującym terenu parku narodowego lub krajobrazowego czy też terenu, na którym prowadzona jest działalność w zakresie sportu lub rekreacji) właściwy miejscowo wójt (burmistrz, prezydent miasta), zwany "zarządzającym obszarem wodnym", natomiast – stosownie do art. 4 ust. 3 tejże ustawy - zadania, o których mowa w ust. 1 wykonywane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) na obszarze, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, należą do zadań własnych gminy.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p."), obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., gdyż dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej.

Stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm. – dalej w skrócie "u.s.g."), wójt jest organem wykonawczym gminy. Okolicznością bezsporną pozostaje więc, że Wójt Gminy [...] należy do podmiotów ustawowo zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznych, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Pomimo tego, że brak jest definicji legalnej pojęcia informacji publicznej, to jednak niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyroki: NSA z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt OSK 205/04; WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/08; z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 933/10; z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 117/09).

Z kolei zaś stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., informację publiczną stanowią dane publiczne zawarte w dokumentach urzędowych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.

Nie ulega wątpliwości, że informacja żądana przez skarżącego, tj. analiza zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w. stanowi informację publiczną. Jest to bowiem dokument wytworzony przez właściwy organ – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.b.o.w. – tj. wójta (burmistrza, prezydent miasta) we współpracy ze wskazanymi w ust. 1 pkt 1 podmiotami, i dotyczący sprawy publicznej jaką jest bezpieczeństwo publiczne nad akwenami wodnymi znajdującymi się na terenie gminy, które nie są jednocześnie terenem parku narodowego lub krajobrazowego oraz terenem, na którym prowadzona jest działalność w zakresie sportu lub rekreacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 185/21).

W rozpoznawanej sprawie nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Wójta, zawartym w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z dnia 16 września 2022 r., że organ w pełni zadośćuczynił żądaniu skarżącego i udzielił mu wnioskowanej informacji publicznej dotyczącej dokonania aktualnej analizy zagrożeń, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w.

Przypomnieć należy, że bezczynność w dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany u.d.i.p. - wbrew przepisom prawa - ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Należy jednak pamiętać, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/10).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 7 listopada 2021 r. zawarta w piśmie Wójta Gminy [...] z dnia 22 listopada 2021 r., informująca, że "na terenie gminy nie występują obszary wolne przeznaczone do pływania, kąpania się, uprawiania sportu i rekreacji" - abstrahując od omyłkowo użytego słowa "wolne" zamiast "wodne" – nie może w świetle powołanej regulacji art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 u.b.o.w. stanowić o udostępnieniu skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej. Z treści bowiem powołanego przepisu wynika, że wymóg dokonania (sporządzenia) analizy zagrożeń dotyczy "wszystkich" obszarów wodnych znajdujących się na terenie działania organu zarządzającego obszarem wodnym (tutaj: wójta), w tym – a więc w szczególności - identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się czy uprawiania sportu lub rekreacji. Odpowiedź zatem Wójta Gminy [...], że "na terenie gminy nie występują obszary wodne przeznaczone do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji", nie jest wystarczająca, by nawet pośrednio – jak zdaje się przyjmować to organ – móc stwierdzić, że ustanowiony przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w. obowiązek nie dotyczy Gminy [...], a w konsekwencji na Gminie (Wójcie Gminy) nie ciąży powinność dokonania analizy, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w. Brak bowiem występowania na terenie Gminy obszarów wodnych przeznaczonych stricte do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, nie oznacza samo w sobie braku istnienia także innych, aniżeli wymienione, obszarów wodnych, których istnienie – z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa na terenie gminy – nie wyłącza obowiązku dokonania (sporządzenia dokumentu) przez zarządzającego obszarem wodnym, tj. Wójta Gminy [...], we współpracy z policją i działającymi "na zarządzanym terenie" podmiotami uprawnionymi do wykonywania ratownictwa wodnego, analizy zagrożeń, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w. Jednocześnie też podkreślić należy, że udzielona w piśmie z dnia 22 listopada 2021 r. informacja przez Wójta Gminy [...] nie stanowi odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie mu żądanego dokumentu, jakim niewątpliwie jest aktualna analizy zagrożeń, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.b.o.w., skoro organ nie przedstawił (nie udostępnił) skarżącemu wnioskowanego dokumentu i jednocześnie nie wyjaśnił ewentualnych przyczyn, z powodu których nie może udostępnić skarżącemu takiego dokumentu.

Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z wyżej powołanych przepisów wynika wprost, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21).

Jak zostało to powyżej wskazane żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, której Wójt Gminy [...], jako organ, który jest adresatem normy wynikającej z art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 u.b.o.w. (a więc organ na którym ciąży wynikająca z tego przepisu powinność i który winien w związku z tym dysponować tą informacją), nie udostępnił jej skarżącemu.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że na dzień wydania wyroku organ pozostaje w bezczynności, gdyż wciąż nie udzielił w istocie żądanej przez skarżącego informacji publicznej we wnioskowanym przez niego zakresie. Z tego też powodu Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 7 listopada 2021 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, która nie ma jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Ponadto wskazuje się, że w odniesieniu do przypadków bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, rażące naruszenie prawa, jako kwalifikowana postać jego naruszenia, powinno być interpretowane ściśle. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie zachowania organu jako bezczynności naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 4016/19). W konsekwencji, bezczynność lub przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdyż organ w ustawowym terminie odpowiedział skarżącemu na jego wniosek, trwając jednak w mylnym przeświadczeniu, że tym samym udostępnił mu oczekiwaną informację publiczną. Brak załatwienia wniosku wynikał zatem z nieprawidłowego stanowiska, że żądana informacja publiczna została skarżącemu udzielona. Po stronie organu nie można zatem dopatrzeć się złej woli i w konsekwencji w tych okolicznościach przyjąć, że bezczynność organu była spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też celowym przedłużaniem postępowania. Wobec powyższego Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania (punkt 3. sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, na którą zaliczono uiszczony wpis sądowy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organ w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).