III SA/Wr 733/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami i nakazu zwrotu dotacji wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. A. K. (skarżąca, strona skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [....] w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami i nakazu zwrotu dotacji. W treści skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca powołuje się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) - wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Informuje, że z przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że wykonanie decyzji może w sposób znaczący pogorszyć sytuację finansową jej rodziny, oraz że zalega z zapłatą należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i na Fundusz Pracy. Do skargi dołączyła wydruk z platformy PUE ZUS, z którego wynika, że na dzień [...] sierpnia 2022 r. na jej koncie powstały zaległości w opłacaniu składek w łącznej wysokości 1 207 331,64 zł. W dalszej części, skarżąca powołując się orzecznictwo, z art. 61 § 3 p.p.s.a. wywodzi, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, także w przypadku, gdy wnioskodawca nie uprawdopodobni, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż żaden przepis nie nakłada na wnioskodawcę takiego obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd jest formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania i stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie podziela zdania skarżącej, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nie nakłada na skarżącego obowiązku uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania. Pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w okolicznościach sprawy, przez zgromadzony materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 p.p.s.a., to jest przedstawienia okoliczności uprawdopodobniających, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.04.2021 r. sygn. akt I GSK 335/21).

Podkreślić trzeba, że okoliczności uzasadniające żądanie strony o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienia NSA: z 24 listopada 2015 r., II FSK 2877/15; z 26 sierpnia 2015 r., I OZ 879/15; z 16 stycznia 2013 r., II GZ 388/12;). Strona występująca o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten - niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania

o wstrzymanie wykonania decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z 10 maja 2011 r.,

II FZ 106/11; z 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z 28 września 2011 r., I FZ 219/11; z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; dostępne: j/w).

Badając wniosek, sąd bierze pod uwagę wszystkie dostępne mu dokumenty i informacje w sprawie. Skarżąca nie przedłożyła informacji wskazujących na swoją faktyczną i aktualną sytuację finansową. Sama informacja o zaległościach w zapłacie należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uprawdopodobnia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, brak bowiem informacji o dochodach skarżącej, o dochodach i wydatkach jej gospodarstwa domowego.

Ze względu na fakt, że przed tut. Sądem toczyło się postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, Sąd badając niniejszy wniosek wziął również pod uwagę dokumenty i informacje znajdujące się w aktach sprawy o przyznanie pomocy prawnej (sygn. akt III SPP/Wr 58/22). Z akt tych wynika, że skarżącą udokumentowała wysokość własnego miesięcznego dochodu w wysokości 2363,56 zł i dochód za rok 2021 r. w wysokości 132 494,96 zł brutto (PIT-37).

Wszystkie zebrane przez Sąd informacje w sprawie nie pozwalają uznać, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sąd nie posiada danych, na podstawie których można określić, jaka to miałaby być szkoda - jakiej przybliżonej wysokości i jakie dobro jest zagrożone poprzez wykonywanie zaskarżonej decyzji.

Ponadto odnosząc się do cytowanego przez stronę skarżącą fragmentu uzasadnienia wyroku NSA z dnia 21 sierpnia 1981 r. sygn. akt II SA 108/81: "możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinna zapobiegać sytuacjom, w których ze względu na wykonanie tego aktu lub czynności, ustalenie przez sąd administracyjny ich niezgodności z prawem i pozbawienie bytu prawnego byłoby pyrrusowym zwycięstwem dla skarżącego." Sąd zauważa, że uzasadnienie to dotyczy odmiennej sytuacji faktycznej oraz innego stanu prawnego.

Obecnie w orzecznictwie uznaje się, co Sąd w pełni podziela, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić przypuszczenie, że zaskarżona decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego ze względu na swoją niezgodność z prawem. O zasadności udzielenia ochrony tymczasowej nie mogą świadczyć merytoryczne zarzuty podniesione w skardze względem zaskarżonej decyzji. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się oceny zasadności zarzutów jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie nie uprawdopodobniono przesłanek do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W związku z tym - na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. - Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.