III SA/Wr 395/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar, Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 29 czerwca 2020 r. nr UM01-65150-UM100111/19 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy postanawia: odrzucić skargę.

Wnioskodawca – W. Sp. z o. o. - złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach trwającego w miesiącach lipiec-wrzesień 2019 r. naboru wniosków o przyznanie pomocy na realizację operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa w ramach poddziałania Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów malej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego PROW na lata 2014-2020. Po zakończeniu naboru dokonana została wstępna ocena wniosków. Lista rankingowa projektów, które uzyskały wymaganą minimalną liczbę punktów przyjęta została uchwałą nr 1779/VI/20 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 12 lutego 2020 r.

Wniosek złożony przez W. Sp. z o. o. został podpisany przez Prezesa zarządu Spółki M. K., zaś wszystkie załączniki złożone wraz z wnioskiem "wystawione" zostały na wnioskodawcę (z wyjątkiem pozwolenia na budowę, którego stroną była zarówno spółka W. jak i Gmina S.).

W trakcie weryfikacji Samorząd Województwa Dolnośląskiego wystosował do wnioskodawcy pismo wzywające do usunięcia braków we wniosku/złożenia wyjaśnień. W piśmie tym poinformowano Spółkę, że w ramach poprzedniego naboru na realizację operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" wykonała operację - pierwszy etap budowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w miejscowości Przedborowa, za który została jej wypłacona pomoc w wysokości 1 915 257 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że na realizację tego typu operacji wysokość pomocy ze środków EFRROW nie może przekroczyć 2 mln zł na beneficjenta w okresie realizacji PROW na lata 2014-2020, Samorząd Województwa Dolnośląskiego wskazał, że wnioskodawca w ramach aktualnie złożonego wniosku może się ubiegać o pomoc w wysokości 83 743 zł (różnica między limitem 2 mln zł a kwotą wypłaconej pomocy 1 915 257 zł.). Jednocześnie Samorząd Województwa Dolnośląskiego wezwał Spółkę do odpowiedniego pomniejszenie zawnioskowanej kwoty pomocy, przy zachowaniu wszystkich kosztów całkowitych.

W odpowiedzi na wezwanie Spółka przekazała nowy wniosek, w którym zmieniono wnioskodawcę i wpisano Gminę S. Złożony wniosek podpisany został przez Wójta Gminy S., a załączniki "wystawione" na Gminę. Jednocześnie wraz z wnioskiem wniesiona została prośba o zmianę wnioskodawcy ze Spółki na Gminę S. W wyjaśnieniach Spółka wskazała, że pierwotny wnioskodawca (W. sp. z o.o.) złożył wniosek przez pomyłkę, a właściwym wnioskodawcą miała być Gmina S. Na potwierdzenie tego Spółka przedłożyła porozumienie nr 11/2017 z dnia 27 listopada 2017 r. zawarte pomiędzy Spółką a Gminą w sprawie podziału zakresu inwestycji pn. "Budowa infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie Gminy S. - wodociąg [...]", z którego wynika, że Spółka podjęła się realizacji pierwszego etapu inwestycji, natomiast Gmina odpowiedzialna była za realizację drugiego etapu inwestycji.

Rozstrzygnięciem z 29 czerwca 2020 r. (nr UM01-65150-UM0100111/19) Zarząd Województwa Dolnośląskiego odmówił przyznania W. sp. z o.o. pomocy na realizację operacji "Budowa infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie Gminy S. – wodociąg [...] etap II".

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Gmina S. W uzasadnieniu podkreśliła, że Zarząd Województwa nie powinien mieć wątpliwości w zakresie właściwego określenia wnioskodawcy – przyszłego Beneficjenta pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że Gmina nie ma uprawnienia do wywiedzenia skargi i popierania jej w celu uzyskania ochrony własnych lub cudzych praw podmiotowych. Gmina nie była wnioskodawcą o udzielenie pomocy i organ nie rozpatrywał jej wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności Sąd bada dopuszczalność skargi w tym legitymację do jej wniesienia.

Na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Zgodnie z przyjętą na gruncie sądownictwa administracyjnego zasadą ogólną skargowości do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/WA 1958/07). Postępowanie sądowoadministracyjne może być zatem wszczęte przez wniesienie przez legitymowany podmiot skargi oraz - w pewnych przypadkach - na wniosek. Skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową - legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują w takim wypadku możliwości konwalidacji skargi (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2376/11,; wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1551/10). Podkreślić należy, że interes prawny musi być własny. Oznacza to, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870). Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub o zwolnienie z nałożonego obowiązku. Legitymacja do złożenia skargi oparta jest na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. A zatem, zaskarżona do sądu decyzja może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 198/06, LEX nr 283599).

Istota niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w tej konkretnej sprawie wniesienie przez Gminę S. skargi jest dopuszczalne w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku W. Sp. z o. o. o przyznanie pomocy w ramach trwającego w miesiącach lipiec-wrzesień 2019 r. naboru wniosków o przyznanie pomocy na realizację operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa w ramach poddziałania Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów malej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego PROW na lata 2014-2020.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie Gmina nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Dolnośląskiego z 29 czerwca 2020 r. Rozstrzygnięcie to zostało wydane wskutek rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez W. sp. z o.o. Wskazać należy, że zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. określające szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 7a ustawy (Dz.U. z 2020 r., poz. 526). wniosek o przyznanie pomocy zawiera dane niezbędne do jej przyznania, w szczególności - nazwę, siedzibęi adres podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, itd. Skoro zatem w formularzu wniosku jako wnioskodawca została wpisana Spółka, to tym samym jej wniosek podlegał rozpoznaniu przez organ. W konsekwencji zostało wydane rozstrzygnięcie dotyczące wniosku Spółki i tylko Spółka jako podmiot, który złożył wniosek, miała interes prawny w jego zaskarżeniu.

Dodatkowo należy wskazać, że sam fakt doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Gminie nie powoduje przyznania jej statusu strony postępowania administracyjnego i nie uprawnia automatycznie do wniesienia skargi, zwłaszcza, że w pouczeniu wyraźnie wskazano, że tylko "podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu". Podmiotem ubiegającym się o przyznanie pomocy była natomiast Spółka z o.o. W.

Podkreślenia wymaga, że kompetencje do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zwłaszcza przez podmioty, które nie są stronami postępowania administracyjnego, należy wykładać ściśle. Za takim podejściem przemawia przede wszystkim zasada pewności obrotu, będąca gwarancją niezmienności sytuacji prawnej strony (uprawnionej lub zobowiązanej), której interesów dotyczy dane postępowanie administracyjne. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone – jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości – tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.