III SA/Wa 645/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca – Sędzia WSA Hanna Filipczyk po rozpoznaniu w dniu 16 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowe; 2. znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia 11 stycznia 2021 r.; 3. umorzyć postępowanie sądowe; 4. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz D. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

D. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka"), działając przez przewodniczącego rady nadzorczej Spółki, delegowanego do czasowego wykonywania czynności prezesa zarządu – M.S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2006 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 marca 2021 r., pismem z dnia 16 marca 2021 r., wezwano Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę, do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi.

Jak wynika z otrzymanej odpowiedzi - pisma M.S. z dnia 23 marca 2021 r. oraz złożonych przy nim dokumentów - uchwałą nr 1/2020 rady nadzorczej Spółki z dnia 9 października 2020 r. M.S. został delegowany do czasowego wykonywania czynności prezesa zarządu Spółki na okres trzech miesięcy od dnia podjęcia uchwały. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Potwierdza to protokół nr 7/2020 z posiedzenia rady nadzorczej Spółki w dniu 9 października 2020 r. (k. 43 i 44), jak również wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS, zawierający danej dotyczące Spółki według stanu na dzień 23 marca 2021 r. (k. 45 i nast.).

Sąd biorąc pod uwagę, że Spółka nie ma zarządu i nie posiada organów do jej reprezentowania, postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowe.

Następnie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 kwietnia 2022 r., pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. Sąd wezwał Skarżącą do usunięcia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji Spółki poprzez powołanie jej zarządu lub ustanowienie jej likwidatora – w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem zniesienia postępowania w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami, i umorzenia postępowania. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu 25 kwietnia 2022 r. Termin do usunięcia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji Spółki upłynął zatem z dniem 27 czerwca 2022 r. Jak dotąd nie zostały uzupełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Z art. 28 § 1 P.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy braki w składzie zarządu Skarżącej powodujące brak zdolności procesowej stanowią braki uniemożliwiające działanie strony. Jednocześnie jest to brak w składzie właściwych organów, który może być uzupełniony w sposób określony w art. 31 P.p.s.a.

Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ww. jednostki redakcyjnej stanowi, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei art. 31 § 3 P.p.s.a. wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.

Zarządzenie wzywające do usunięcia braków w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie właściwych organów powinno zawierać pouczenie o skutkach jego niewykonania. Konsekwencją nieuzupełnienia braków jest zniesienie postępowania w zakresie, w jakim jest dotknięte brakami. W przypadku zniesienia postępowania występuje potrzeba wydania odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie o umorzeniu postępowania (vide. wyrok NSA z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3149/12; postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2317/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 25 kwietnia 2022 r. Skarżąca odebrała wezwanie do usunięcia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji Spółki uniemożliwiającego jej działanie. Do dnia wydania niniejszego postanowienia braku tego Skarżąca jednak nie usunęła. Ustalenie w powyższym zakresie uprawnia zatem Sąd do zniesienia postępowania w części, w jakiej toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez Spółkę zdolności procesowej, co miało miejsce z dniem 11 stycznia 2021 r. (upływ okresu 3 miesięcy wyznaczonego uchwałą nr 1/2020 rady nadzorczej Spółki z dnia 9 października 2020 r., którą to uchwałą M.S. został delegowany do czasowego wykonywania czynności prezesa zarządu Spółki).

Z kolei, stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2729/17- LEX nr 2748840).

Reasumując, Skarżąca nie uzupełniła braków, które stanowią przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i dalsze prowadzenie postępowania sądowego stało się bezprzedmiotowe.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 31 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.