III SA/Wa 589/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2020 r. sprawy ze skargi N. K. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. oddala skargę

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS" lub "organ odwoławczy") stwierdził, że Skarżący N.K. uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("Prezes Zarządu PFRON") z dnia [...] maja 2019r.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] maja 2019r. Prezes Zarządu PFRON orzekł o odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości K. sp. z o.o. w likwidacji (dawniej A. sp. z o.o.) z tytułu wpłat na Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od lutego 2014r. do maja 2014r. oraz za wrzesień 2014r. Decyzja ta została przesłana Skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej, listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na adres Skarżącego w S. Przesyłka z ww. decyzją była dwukrotnie awizowana w dniach 17 i 27 maja 2019r. z uwagi na niezastanie adresata. Ostatecznie korespondencja została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie.

Od powyższej decyzji Skarżący w dniu 20 września 2019r. wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego.

Postanowieniem z [...] stycznia 2020r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania.

MRPiPS wskazał, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON została doręczona zastępczo na podstawie art. 150 § 1 i § 2 zd. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.; dalej: "O.p.") po upływie 14 dni od pozostawienia Skarżącemu pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej, tj. w dniu 31 maja 2019r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. ekspirował w dniu 14 czerwca 2019r., a odwołanie złożone przez Skarżącego w dniu 20 września 2019r. zostało złożone po terminie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia MRPiPS, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 228 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia wskutek błędnego uznania przez organ odwoławczy, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] maja 2018r. oraz pozostałe pisma w przedmiotowej sprawie doręczone zostały w trybie doręczenia zastępczego, co skutkowało w konsekwencji wadliwym uznaniem, że złożone przez Skarżącego odwołanie od decyzji zostało złożone po terminie;

- art. 122, art. 187 i art. 191 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i obiektywny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującego w konsekwencji błędnym przyjęciem przez organ, że decyzja oraz pozostałe pisma w przedmiotowej sprawie doręczone zostały w trybie doręczenia zastępczego, co skutkowało w konsekwencji wadliwym uznaniem, że odwołanie zostało złożone po terminie;

- art. 148 § 1 w zw. z art. 150 O.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że miejscem zamieszkania, a tym samym adresem do doręczeń Skarżącego jest adres niebędący adresem jego zamieszkania, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania domniemania doręczenia (fikcji doręczenia) dla wszystkich pism kierowanych do Skarżącego w przedmiotowym postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że organ odwoławczy błędnie uznał, że miejscem zamieszkania, a tym samym adresem dla doręczeń Skarżącego jest adres ul. [...]. Wskazał, że adres ten nie był jego adresem zamieszkania, ponieważ zamieszkiwał pod adresem: [...]. Powyższe doprowadziło do błędnego zastosowania domniemania doręczenia (fikcji doręczenia) dla wszystkich pism w przedmiotowym postępowaniu kierowanych do Skarżącego. Skarżący podniósł, że adres: [...], wprost wynika kserokopii jego dowodu osobistego dołączonej do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem Skarżącego, skoro zamieszkuje zagranicą i posiada podwójne obywatelstwo, to Prezes Zarządu PFRON powinien wykazać się szczególną ostrożnością przy dokonywaniu doręczeń, zwłaszcza że Skarżący od samego początku postępowania nie podejmował korespondencji. Podał, że jego aktywność ujawniła się dopiero na etapie złożonego wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji. Miało to miejsce dopiero na etapie zajęcia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego jego rachunku bankowego. Dalej, w toku postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu, Skarżący przedłożył Prezesowi Zarządu PFRON kserokopię dowodu osobistego potwierdzającego posiadanie przez niego drugiego obywatelstwa oraz adresu zamieszkania. Tymczasem MRPiPS w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do podnoszonej przez Skarżącego okoliczności posiadania przez niego innego adresu zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. MRPiPS podał, że stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania miał na uwadze, iż:

- Prezes Zarządu PFRON decyzję z [...] maja 2019r. wysłał listem poleconym na adres Skarżącego widniejący w Centralnej Bazie RCIPESEL, prowadzonej w Systemie Rejestrów Państwowych,

- Urząd Skarbowy w Krapkowicach pismem z 24 grudnia 2019r. poinformował, że był właściwym Urzędem Skarbowym dla rozliczeń podatkowych dla Skarżącego;

- Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z 5 grudnia 2019r. również wskazał, że na koncie Skarżącego jako adres zameldowania i stałe miejsce pobytu figuruje: ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2019r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia ich nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie stwierdza, że nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] stycznia 2020r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] maja 2019r.

Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p.

Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas wydaje postanowienie, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o ten przepis organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2010r. sygn. akt II FSK 372/09, LEX nr 786866 oraz B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. TNOiK, Toruń 2002, s. 747–748 wraz z powołanym tam orzecznictwem).

Postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza jedynie fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz deklaruje stan istniejący, zaistniałe zdarzenia prawne. W każdym przypadku, gdy odwołanie uchybia terminowi do jego wniesienia obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie tej okoliczności w formie postanowienia. Ustawodawca nie przewidział odstępstwa od tej reguły. W szczególności, na wydanie postanowienia z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie ma wpływu złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego ewentualne uwzględnienie powoduje przywrócenie terminu już uchybionego. Postanowienie przywracające termin eliminuje ustawowe skutki uchybienia terminowi a nie sam termin wyznaczony dla dokonania oznaczonej czynności. Z drugiej strony wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie jest rozstrzygnięciem skutkującym w jakikolwiek sposób na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia uchybionego terminu. Postanowienie to dotyczy zasadniczo odmiennej kwestii: pierwsze z nich ma charakter deklaratoryjny (stwierdzający uchybienie), drugi konstytutywny (tworzący nowy stan prawny). Fakt uchybienia terminowi i wniosek o jego przywrócenie to zdarzenia, które nie tylko nie pozostają w sprzeczności, lecz są z sobą związane skoro żądanie przywrócenia terminu uwarunkowane jest jego wcześniejszym uchybieniem.

Reasumując należy stwierdzić, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p obliguje organ odwoławczy do "niezwłocznego" wydania wymienionego tam postanowienia i nie pozostawia organowi swobody działania. W rezultacie każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Obowiązek organu odwoławczego określony w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wynika też z istoty zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 128 O.p. Skoro bowiem upłynął termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji, zgodnie z ww. zasadą decyzja ta jest ostateczna i można ją wzruszyć wyłącznie w trybach nadzwyczajnych, nie zaś w zwykłym trybie odwoławczym.

Natomiast aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zweryfikował okoliczności leżące u podstaw wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.).

O ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment podjęcia postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W świetle bowiem powołanego przepisu "organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji (odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie – art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). To te determinanty są kluczowe z punktu widzenia zdiagnozowania stanu dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Nie budzi przecież wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2012r., I FSK 1443/11; zob. tak też wyroki NSA: z 6 czerwca 2003r., SA/Bk 271/03 i tam powołane oraz z 26 czerwca 2008r., II FSK 563/07, LEX nr 485300, z 7 stycznia 2010r., II OSK 9/09, LEX nr 597944 i z 8 lipca 2010r., II FSK 372/09, LEX nr 786866).

W rozpatrywanej sprawie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że w dniu 31 maja 2019r. doszło do skutecznego doręczenia, na właściwy adres, decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] maja 2019r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem 14 czerwca 2019r. Tym samym odwołanie nadane w placówce pocztowej w dniu 20 września 2019r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie, w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, sprowadza się przede wszystkim do oceny, czy decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] maja 2019r. została wysłana na właściwy adres, a zatem czy została skutecznie doręczona Skarżącemu.

Zdaniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, brak było podstaw do uznania, że decyzja nie została skutecznie doręczona Skarżącemu w trybie art. 150 O.p.

W ocenie natomiast Skarżącego, decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] maja 2019r. nie została jemu skutecznie doręczona. Skarżący podniósł, że decyzja nie została wysłana na jego adres zamieszkania.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadności stanowiska organu odwoławczego.

Zważyć przede wszystkim należy, że przepis art. 148 O.p. wskazuje miejsca, w których można dokonać doręczenia pisma osobie fizycznej, w tym miejsce zamieszkania. Zgodnie z art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2, § 3 i § 4 O.p.).

Oczywistym jest, że dla dokonania doręczenia stronie postępowania, czy to w trybie art. 148 O.p., czy w trybie tzw. fikcji prawnej doręczenia, organ musi dysponować adresem podatnika (miejsca zamieszkania albo adresem do doręczeń w kraju).

Zdaniem Sądu, przed wszczęciem postępowania podatkowego, dla organu administracji publicznej podstawowe znaczenie mają informacje zawarte w rejestrach urzędowych prowadzonych przez organy administracji publicznej, w tym w Centralnej Bazie RCIPESEL. Organ doręcza postanowienie o wszczęciu postępowania na wiadomy mu adres zamieszkania. Nie można bowiem oczekiwać, że organ każdorazowo będzie prowadził postępowanie w celu ustalenia adresu strony. Opowiedzenie się za odmienną tezą podważałoby w gruncie rzeczy skuteczność działań aparatu publicznego, który – ze względu na brak dostatecznych danych, umożliwiających komunikowanie się ze stroną (podmiotem dysponującym w sprawie interesem prawnym) – nie byłby w stanie wywiązać się z nałożonych nań obowiązków. Trudno oczekiwać, że organ każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. Taki obowiązek powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu (np. korespondencja wróciłaby z adnotacją, że adresat wyprowadził się). Tymczasem jak wynika z analizy akt sprawy, korespondencja przekazywana na adres wynikający z urzędowych ewidencji nie wracała z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do jego prawidłowości. Okoliczność tę trzeba także rozpatrywać w związku z faktem uzyskania przez organ danych od innych organów (tj. organu podatkowego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), potwierdzającymi poprawność czynności doręczania pism Skarżącemu przez Prezesa Zarządu PFRON. Skarżący podnosi, że zmienił miejsce zamieszkania, tymczasem we wszystkich rejestrach i ewidencjach urzędowych, jak też według danych innych organów administracji publicznej, jako miejsce zamieszkania Skarżącego widnieje adres: ul. [...].

W ocenie Sądu, w sytuacji w której strona konsekwentnie podaje organom administracji publicznej konkretny adres jako adres zamieszkania, organ administracji nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy jest to rzeczywiste miejsce zamieszkania strony w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Z kolei wskazanie adresu zamieszkania ma określone konsekwencje. Osoba fizyczna nie odbierając korespondencji skierowanej na prawidłowo określony adres, powinna być świadoma skutków, jakie powoduje takie postępowanie i te konsekwencje dotknęły w badanej sprawie Skarżącego. To Skarżący jako dysponent wiedzy o swoim adresie zamieszkania, w przypadku jego zmiany powinien wskazać aktualny adres zamieszkania i dokonać aktualizacji danych identyfikacyjnych (tak w rejestrze danych PESEL, jak też w rejestrach prowadzonych przez organ podatkowy, czy ubezpieczeń społecznych). Przykładowo w celu zaktualizowania danych, w tym adresu zamieszkania, jakie ujmowane są w rejestrach urzędowych wystarczyło, by Skarżący złożył w urzędzie skarbowym jakiekolwiek pismo, zeznanie, bądź deklarację, w której wskazałaby nowy adres zamieszkania.

Zatem brak jest w rozpoznawanej sprawie jakichkolwiek podstaw do postawienia organom skutecznego zarzutu niepodejmowania działań wyjaśniających, zmierzających do ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania Skarżącego, które – co należy podkreślić – aktualizują się dopiero w przypadku ujawnienia się ewentualnych wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2016r., sygn. akt II FSK 3779/13; CBOSA). Jak już wskazano, Prezes Zarządu PFRON nie miał żadnych podstaw, aby powziąć wątpliwości co do prawidłowości kierowania korespondencji na adres w S. przy ul. [...]. Na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie było adnotacji doręczyciela wskazujących, że jest to niewłaściwy adres (brak np. adnotacji o wyprowadzeniu się adresata), ani też takich, które mogły nasunąć wątpliwości co do jego prawidłowości. Nie było podstaw do poszukiwania innego adresu zamieszkania Skarżącego, skoro ten uwidoczniony był w rejestrach i ewidencjach urzędowych prowadzonych przez inne organy administracji publicznej.

Powyższej oceny nie mogła zmienić również okoliczność przedłożenia wraz z odwołaniem i wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia kserokopii dowodu osobistego wydanego przez organ administracji w Niemczech. Wydanie dowodu osobistego ze wskazaniem adresu: [...] – nie oznacza, że Skarżący w istocie tam zamieszkiwał.

Przy czym w niniejszej sprawie istotne jest nie tyle to, gdzie Skarżący faktycznie zamieszkiwał w 2019r., ale czy organy miały prawo przyjąć, że adresem zamieszkania Skarżącego w 2019r. był adres: ul. [...].

W ocenie Sądu, mając na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności, w tym zakresie, nie można zarzucić organom naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania.

Skoro Prezes Zarządu PFRON, korzystając z danych wynikających ze źródeł wskazanych wyżej, powziął wiedzę, że Skarżący zamieszkuje w S. przy ul [...], to miał prawo kierować korespondencję na jedyny znany adres zamieszkania ujawniony w rejestrach i ewidencjach urzędowych. Dodać jedynie można, że wobec zaległości spółki, w której Skarżący pełnił funkcję członka zarządu, Skarżący miał podstawy do tego aby spodziewać się, że zostanie wobec niego wszczęte postępowanie w sprawie jego solidarnej odpowiedzialności jako osoby trzeciej z tytułu tych zaległości i wydana zostanie decyzja w tym zakresie.

Z kolei zaniechanie dokonania przez Skarżącego dokonania zgłoszeń aktualizacyjnych w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organy administracji publicznej pod niewłaściwy adres. Mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak stronę, a nie organ administracji publicznej.

Należy także dodać, że doręczenia dokonywane w trybie zastępczym (przez awizo, a więc z upływem terminu, w którym adresat może je odebrać), mają takie samo znaczenie prawne, jak doręczenia do rąk adresata, toteż okoliczność, że doręczenia dokonywane były właśnie w trybie zastępczym, ani nie powodowała prawnej nieskuteczności tych czynności, ani nie nakładała na organy administracji publicznej obowiązku dodatkowej weryfikacji skuteczności tak dokonanych doręczeń (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017r., sygn. akt II FSK 3102/15).

Podkreślenia wymaga, że doręczenie w trybie art. 150 O.p. stanowi fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady głoszącej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z treścią korespondencji. Doręczenie w tym trybie znajduje zastosowanie wówczas, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia osobie fizycznej w trybie art. 148 § 1 i art. 149 O.p., a więc niemożliwe jest doręczenie korespondencji w taki sposób, by strona postępowania mogła się z nią rzeczywiście zapoznać. Doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. ma na celu umożliwienie prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy strona uchyla się od podejmowania korespondencji i stanowi przejaw dążenia do zapewnienia skuteczności podejmowanych czynności procesowych.

Sąd nie podziela ponadto stanowiska, że w świetle art. 146 § 1-2 O.p. obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu uruchamia się dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego (podatkowego). Gdyby bowiem przyjąć takie stanowisko to w wielu przypadkach organy nie były w stanie ustalić rzeczywistego miejsca zamieszkania strony (podatnika) i tam doręczać wszelką korespondencję, szczególnie w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 10 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1326/17).

W ocenie Sądu, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że przesyłka zawierająca decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] maja 2019r. została skutecznie doręczona adresatowi w dniu 31 maja 2019r., w trybie art. 150 O.p. W tym zaś stanie rzeczy czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął 14 czerwca 2019r.

Wobec tego, że Skarżący odwołanie wniósł w dniu 20 września 2019r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), to należało uznać, że nie zachował 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji także, że organ odwoławczy prawidłowo – na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. – stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Czynność wniesienia odwołania nastąpiła bowiem po dniu, w którym upłynął termin do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania powodowało potrzebę wydania zaskarżonego postanowienia.

W ocenie Sądu, organ działał na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa (art. 120 O.p.), postępowanie było staranne i merytorycznie poprawne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie okoliczności związanych z doręczeniem przesyłki. Tak więc materiał dowodowy zebrany w postępowaniu był zupełny dla potrzeb rozstrzygnięcia, jak również w sposób wyczerpujący rozpatrzony przez organ odwoławczy (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.). Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie nie ma znamion oceny dowolnej, znalazła też swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (art. 191 i art. 210 § 4 O.p.).

Nie naruszono też zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. To, że ocena dokonana przez organ różni się od tej forsowanej przez Skarżącego nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutów o naruszeniu obowiązujących zasad prowadzonego postępowania, w tym określonej w art. 121 § 1 O.p. zasady zaufania do organów podatkowych.

W świetle powyższych konstatacji postawione w skardze zarzuty musiały zostać uznane za nieusprawiedliwione. Postanowienie MRPiPS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem.

Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić w całości.