III SA/Wa 2812/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Gurba po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Skarżącemu – S.W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – kwotę 4.000,00 (cztery tysiące) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych w dniu 21 stycznia 2022 r. pod pozycją 1839.

Pismem z 5 listopada 2021 r. S.W. (zwany dalej "Skarżący", "Strona") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zwany dalej "WSA w Warszawie") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej "DIAS") z [...] października 2021 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016 r.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III z 31 marca 2022 r. wezwano pełnomocnika strony do jednoznacznego doprecyzowania w zakresie, czy stroną skarżącą przedmiotowej skargi do WSA w Warszawie jest osoba fizyczna tj. Skarżący czy też osoba prawna tj. Spółka S. sp. z o.o. z/s w W. (zwana dalej "Spółka").

Pismem z 11 kwietnia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego, oświadczył, iż nigdy nie reprezentował Spółki w postępowaniach podatkowych prowadzonych przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. jak też – w postępowaniu odwoławczym – przed DIAS. Pełnomocnik wskazał, iż we wskazanych postępowaniach podatkowych reprezentował Skarżącego jako osobę fizyczną, o czym informował organy podatkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako "P.p.s.a") sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Zgodnie zaś z art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzja DIAS wskazuje Spółkę jako stronę postępowania podatkowego, z podaniem jej numeru NIP. Decyzję doręczono S.L. – pełnomocnikowi S.W. – działającego w postępowaniu podatkowym jako osoba fizyczna. Z analizy akt sprawy wynika, iż pełnomocnik reprezentował jedynie Skarżącego jako osobę fizyczną a nie Spółkę, która była adresatem zaskarżonej decyzji.

Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Legitymacja procesowa strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest tożsama z legitymacją procesową strony w postępowaniu administracyjnym. O istnieniu legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, lecz interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Musi jednak istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością (wyrok NSA z 17 marca 2015 r., II OSK 1955/13). Pojęcie "strony" w rozumieniu art. 50 P.p.s.a. jest kategorią prawa materialnego. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, niekiedy może mieć swoje źródło w przepisach o postępowaniu. Oznacza to, że status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać li tylko z faktycznego traktowania podmiotu, niemającego legitymacji procesowej jako strony.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja, w której stroną i podatnikiem podatku od towarów i usług, a więc jedynym podmiotem mającym interes prawny w jej zaskarżeniu jest Spółka. S.W. jednoznacznie wyjaśnia, że wnosi skargę na tę decyzję jako osoba fizyczna, a nie jako reprezentant Spółki (osoby prawnej) i nie reprezentuje Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo że wedle treści Krajowego Rejestru Sądowego jest członkiem zarządu Spółki.

W tym stanie rzeczy, Skarżący jako osoba fizyczna nie ma legitymacji do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą osoby prawnej. Interes prawny, z którego wywodzi się legitymacja do skarżenia decyzji leży po stronie Spółki. Skarżący, jako osoba fizyczna, nie może doprowadzić do uchylenia decyzji kierowanej Spółki.

W orzecznictwie przyjmuje się, że osoba, którą w decyzji administracyjnej wskazano jako stronę, choćby nią de facto nie była, ma prawo wnieść w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 50 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 13.01.2012 r. II OSK 2050/10). Ta reguła nie ma jednak zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Skarżący nie został bowiem wskazany jako strona w zaskarżonej decyzji; organ nie uznał Skarżącego za faktycznego podatnika podatku od towarów i usług zamiast Spółki. Decyzja jako stronę (podatnika) wskazuje Spółkę, a więc decyzja odnosi się jedynie do interesu prawnego Spółki, a nie do interesu S.W. jako osoby fizycznej.

Wola samej Spółki co do zaskarżenia decyzji do niej kierowanej i dotyczącej jej interesu prawnego jako podatnika podatku od towarów i usług jest obecnie nieznana Sądowi. Sądowi nie jest wiadome, aby sama Spółka (podatnik) zaskarżyła tę decyzję.

Otwartą kwestią, wykraczającą jednak poza granice niniejszej sprawy, jest ocena, czy decyzja została prawidłowo i skutecznie doręczona Spółce, (czy może ewentualnie powinien być ustanowiony kurator dla Spółki) i czy Spółka ma obecnie prawo do skutecznego skarżenia decyzji DIAS. Nie jest też oceniane, czy Skarżący wchodzi obecnie w skład zarządu Spółki i czy jego rezygnacja jest skuteczna.

Sąd obecnie stwierdza, że S.W. działający jako osoba fizyczna, a nie jako reprezentant Spółki, nie ma uprawnienia do zaskarżenia decyzji kierowanej do Spółki.

W konsekwencji należało uznać, że skarga pochodzi od podmiotu nieuprawnionego, a w rezultacie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.

W ustępie II sentencji postanowienia orzeczono o zwrocie wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.