III SA/Wa 1242/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. oddala skargę

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Wójt Gminy P. ustalił J.M. (dalej: "Skarżący") wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w wysokości 1.356 zł. Opodatkowane zostały grunty oraz budynek mieszkalny.

W odwołaniu z dnia 3 lutego 2020 r. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana pomimo braku uwzględnienia jego wniosku z dnia 8 listopada 2019 r. o dołączenie do akt sprawy dokumentów wymienionych w piśmie z dnia 13 lipca 2015r., które w jego ocenie mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Decyzją [...] kwietnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: "SKO"), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., zwanej dalej: "Op") utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że Skarżący jest właścicielem działek o nr ew. [...], nr [...], nr [...] oraz działki o nr [...].

Część działki nr [...] o pow. 0,1224 ha sklasyfikowana jako użytki rolne oraz o pow. 0,1361 ha jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych korzystały z ustawowego zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym.

Część działki nr [...] o pow. 1,1294 ha stanowiąca las, była zwolniona od podatku leśnego z uwagi na wiek lasu, który nie osiągnął jeszcze 40 lat – na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym.

Pozostała część działki nr [...] pow. 0,2378 ha była sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe - B. Działka o pow. 0,0371 ha oraz działka nr [...] o pow. 0,0381 ha były sklasyfikowane jako drogi - dr, zaś działka nr [...] o pow. 0,0139 ha była sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane – Bi, zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe.

Dalej SKO wyjaśniło, że podstawę opodatkowania dla gruntu stanowi jego powierzchnia, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i do opodatkowania ma zastosowanie stawka dotycząca gruntów pozostałych.

Następnie SKO stwierdziło, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków potwierdzają, że Skarżący jest właścicielem budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]. Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wynika, że Skarżący w zeznaniu podatkowym w sprawie spadku po zmarłej matce wskazał, że budynek ten ma powierzchnię 80 m2, które to dane posłużyły do jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W tak ustalonym stanie faktycznym Organ uznał, że był związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne i dlatego wynikająca z tych dokumentów powierzchnia stanowiła podstawę do wyliczenia wysokości zobowiązania pieniężnego na 2019 rok w wysokości 1.356 zł, stosownie do stawek wynikających z uchwały Rady Gminy w P. z dnia [...] października 2016r. nr [...].

Dlatego też, zdaniem SKO, organ I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku Skarżącego z dnia 8 listopada 2019r. w zakresie dołączenia do akt wymienionych w piśmie z dnia 13 lipca 2015r. dokumentów, jako nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

SKO podkreśliło, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miały dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie były natomiast zobowiązane do zbierania i oceny dokumentów, które stanowiły podstawę dokonania wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Dla organów podatkowych istotne były dane ewidencyjne. Dane dotyczące obszaru gruntów oraz ich klasyfikacji, zawarte w ewidencji gruntów i budynków, bezwzględnie wiązały organy podatkowe. Dopóki ewidencja nie została zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogły być przez organy podatkowe samodzielnie korygowane w toku postępowania podatkowego.

W ocenie organu odwoławczego, podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków winien wystąpić do organu prowadzącego ewidencję o wszczęcie procedury ich zmiany. W przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, mógłby wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2019 r. w całości.

Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania z uwagi na będące ich rezultatem błędy gromadzenia i oceny materiału dowodowego, tj.:

1) art. 121 § 1 O.p., wobec bezpodstawnej obstrukcji inicjatywy dowodowej strony – podatnika, a tym samym prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, bez wymaganej wnikliwości w celu ustalenia stanu faktycznego;

2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., wobec prowadzenia postępowania bez podejmowania wszelkich niezbędnych działań, w tym zebrania całego materiału dowodowego, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

3) art. 123 § 1 w zw. z art. 188 O.p., wobec bezpodstawnej odmowy przeprowadzenia dowodów, co narusza zasadę prawdy obiektywnej, pomimo wykazania logicznego związku dowodzonych okoliczności z podstawą materialną postępowania oraz, że okoliczności te do chwili wydania decyzji nie zostały przez organ uznane za udowodnione, co stanowiło przesłankę pozytywną dla przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów na tę okoliczność;

4) art. 180 § 1 O.p., poprzez naruszenie zasady otwartego sytemu dowodów, z uwagi na zastosowanie pozaprawnej oceny ich dopuszczalności, wobec stosowania nieznajdującego w prawie systemu ich hierarchizowania;

5) art. 191 O.p., polegające na dokonaniu dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem dopuszczonych prawem granic swobody, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony- podatnika na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że stanowisko SKO utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji jest błędne, ponieważ Kolegium wadliwie uznało, że "stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o inny pełny materiał dowodowy, gdy tymczasem nie dostrzeżono uchybień, a w zasadzie je zaakceptowano, uznając za wiążące dla ustaleń faktycznych".

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 23 września 2020 r. Skarżący przedstawił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z pisma nr [...] z [...] października 2017 r.; z pisma [...] z [...] grudnia 2018r. oraz z pisma nr [...] z [...] maja 2019r., które wskazują w jego ocenie, że "organ podatkowy pominął istotne fakty i wnioski dowodowe".

Wyraził także pogląd, że propozycja Kolegium o wystąpienie do Starosty P. o sprostowanie decyzji o zmianie klasyfikacji użytku gruntowego, do którego posiada tytuł własności "jest nielogiczna".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył Organ (k. 13 akt sądowych), zaś Skarżący nie zgłosił wniosku o jej przeprowadzenie na rozprawie.

Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezpodstawne.

Na wstępie Sąd zauważa, że niniejsza sprawa jest już kolejną, w której Skarżący kwestionuje wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków za poszczególne okresy podatkowe, w tym za okres będący przedmiotem niniejszej kontroli, tj. za 2019 r.

W kontekście zarzutów skargi i wobec ciążącego na organie podatkowym obowiązku oparcia się przy określeniu zobowiązania w podatku od nieruchomości na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, przede wszystkim wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie rozważano rolę ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków w kontekście brzmienia art. 21 ust.1 p.g.k., zgodnie z którym, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie tym dość powszechnie przyjmowany jest także pogląd, w świetle którego - stosownie do przywołanej regulacji - organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków.

Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, tylko w wyjątkowych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.

Dalej Sąd stwierdza, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego dla ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie.

Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane).

Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art.180 § 1 w związku z art.194 § 3 o.p.

Powyższe prowadzi do wniosku, że – co do zasady - dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Postępowanie podatkowe, czy też postępowanie przez sądem administracyjnym, nie stanowi bowiem drogi prawnej ustalenia, kwestionowania lub weryfikowania oznaczenia i powierzchni nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., II FSK 1840/14 i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r., II FSK 1635/16).

Podkreślić ponadto należy, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., choć – jak wskazano wcześniej - Ordynacja podatkowa dopuszcza na zasadzie wyjątku możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., II FSK 2521/15), wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., II FSK 3635/16).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że – jak wynika z akt sprawy - organy podatkowe, dokonując wymiaru podatku na rok 2019 oparły się na danych podmiotowych i przedmiotowych, zawartych w wypisie z ewidencji gruntów i budynków z dnia 4.09.2018 r. (k. 5 akt adm.)

Co należy podkreślić, powyższe ustalenia w zakresie przedmiotów opodatkowania – tak co do powierzchni gruntów, jak i ich klasyfikacji - mają również swoje potwierdzenie w zebranym przez organy (w związku z kwestionowaną przez Stronę prawdziwością tych danych), dodatkowym materiale dowodowym, w tym w szczególności w wydanym przez Starostwo Powiatowe w P. "Zawiadomieniu w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...].01.2017 r." Z Zawiadomienia tego wynika, iż Starosta z urzędu z urzędu dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków obręb P[...] gmina P., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. [...] Wydziału Cywilnego, w sprawie o sygn. akt [...] z [...].10.2015r.; postanowienia Sądu Okręgowego w O. Wydziału [...] Cywilnego w sprawie o sygn. akt [...] oraz operatu geodezyjnego z [...].04.2015r. oraz z [...].01.2017r. Co istotne, dokument ten w żadnej mierze nie podważa danych wynikających z wypisu ewidencji z gruntów, który stanowił podstawę wymiaru podatku.

W świetle powyższego uznać należy, że kwestionowana przez Skarżącego przedmiotowa ewidencja gruntów i budynków ma walor wiążący w odniesieniu do elementów przedmiotowych gruntu tj. jego powierzchni i klasyfikacji. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skargi, organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań podatkowych nie były uprawnione do przyjęcia innej ewidencji, niż ta klasyfikacja gruntów i budynków, która została ujawniona z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...].09.2018 r.

Inaczej mówiąc, dokumenty te były dla organów wiążące, stosownie do art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Niejako ubocznie Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie, jak wynika z przytoczonych wyżej dokumentów, a konkretnie z "Zawiadomienia w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...].01.2017 r." Starostwa Powiatowego w P., jedyną zmianą w stanie faktycznym na przestrzeni lat, był dokonany w 2017 r. podział uprzednio istniejącej działki nr [...], należącej do Skarżącego, na działki o nr [...] i [...], z których pierwsza przypadła Skarżącemu. Zmiana ta, i tylko ta, została jednak uwzględniona przez organy podatkowe przy wymiarze podatku (działka nr [...] o pow. 0,0139 ha została sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane – Bi i opodatkowana podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe i tylko od tej działki, obliczono podatek).

Skarżący, kwestionując w ogóle powierzchnie gruntu przyjętego jako podstawa opodatkowania w decyzji wymiarowej, konsekwentnie nie przyjmuje do wiadomości, iż dopiero ewentualna zmiana w ewidencji w tym zakresie będzie miała znaczenie dla postępowania podatkowego. Niemniej, tak długo, jak długo taka zmiana nie nastąpi, nie jest możliwe, aby uwzględnić stanowisko Skarżącego, według którego powierzchnia działek, a także ich klasyfikacja jest inna, niż wynikająca z ewidencji gruntów.

Tymczasem, jak słusznie podniosły organy obu instancji, żądanie dokonania oceny dowodów wskazanych przez podatnika, a mających potwierdzić jego stanowisko odnośnie niezgodności danych przedmiotowych, zawartych w ewidencji gruntów, nie jest możliwe w postępowaniu podatkowym dotyczącym zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości.

Dlatego też Sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącego uznając, że nie wnoszą one nic do rozstrzygnięcia sprawy, gdyż - jak wskazano w części wstępnej rozważań - niedopuszczalnym jest w ramach tegoż postępowania podważanie prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia faktyczne, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Odnosząc się odrębnie do zarzutu naruszenia art. 122 O.p., który Skarżący upatruje w "obstrukcji dowodowej" organów, a z którego Skarżący wywodzi zasadniczy zarzut odnośnie wadliwości postępowania podatkowego, Sąd stwierdza, że istota regulacji nakładającej na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie może być utożsamiana z obowiązkiem nieograniczonego poszukiwania przez organy faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do faktów bezsprzecznych, niepodważanych i niebudzących wątpliwości ze strony organów prowadzących postępowanie – jak w niniejszej sprawie – wypisów z ewidencji gruntów.

O potencjalnym naruszeniu zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym o których mowa m.in. w art. 121 § 1 O.p. i w dalszej kolejności, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Podobnie niekorzystne dlań rozstrzygnięcie podatkowe nie może automatycznie świadczyć o prowadzeniu postępowania w sposób naruszający ww. przepisy.

Jakkolwiek strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, rzeczone przekonanie nie musi znajdować odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Z tej przyczyny naruszenia art. 121 § 1 O.p. nie można upatrywać w niezastosowaniu bądź niekorzystnym zastosowaniu określonej normy prawnej, której zastosowania podatnik sobie nie życzy bądź żąda, jeżeli w świetle obowiązującego prawa takie działanie organu byłoby nie tylko niepożądane, ale również niezgodne z procedurą.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, zarzuty skargi są bezpodstawne. W ocenie Sądu, stanowisko przyjęte przez organy, a zaakceptowane przez Sąd, znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy, który był podstawą rozstrzygnięcia decyzji wymiarowych obu instancji.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.