Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

III SA/Po 444/23

wyrok z dnia 2023-09-13

  • Pełna treść
  • 6 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaIII SA/Po 444/23
Data orzeczenia2023-09-13
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
SędziowieIzabela Paluszyńska (przewodniczący), Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca), Walentyna Długaszewska

Słowa kluczowe

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Dnia 13 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2023 roku sprawy ze skargi P. J. na decyzję Komendanta Policji z dnia 24 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania grupy zaszeregowania w związku z zatarciem kary oddala skargę

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją nr [...] z 24 maja 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji (dalej: KWP) po rozpatrzeniu odwołania sierż. szt. P. J. – referenta Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji [...] od decyzji Komendanta Miejskiego Policji [...] (dalej: KMP) z 11 kwietnia 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania 5 grupy zaszeregowania w związku z zatarciem kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzje wydano w następującym stanie faktyczno-prawnym.

Orzeczeniem z 2 kwietnia 2212 r. nr [...] KMP [...] stwierdził winę sierż. szt. P. J. w zakresie nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej i wymierzył mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Wskutek odwołania strony, orzeczeniem z 10 czerwca 2021 r. nr [...] KWP [...] utrzymał w mocy ww. orzeczenie KMP.

W konsekwencji powyższego rozkazem personalnym z 2 lipca 2021 r. nr [...] KMP z dniem 31 sierpnia 2021 r. zwolnił P. J. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego detektywa zaszeregowanego w 5 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 2,082 kwoty bazowej służącym do ustalenia miesięcznej kwoty uposażenia zasadniczego w wys. [...] zł i z dniem 1 września 2021 r. przeniósł na niższe stanowisko referenta (tego samego jak dotychczas Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komisariatu Policji [...] KMP [...]) zaszeregowanego w 3 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,954 kwoty bazowej służącym do ustalenia miesięcznej kwoty uposażenia zasadniczego w wys. [...] zł.

Kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe uległa zatarciu 10 grudnia 2022 r. Z dniem 11 grudnia 2022 r. policjant uzyskał prawo do 4 grupy zaszeregowania zgodnie z § 3 w zw. z § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2022 r. poz. 580, dalej: rozporządzenie zmieniające).

Raportem z 19 grudnia 2022 r. sierż. szt. P. J. zwrócił się do KMP [...] z prośbą o niezwłoczne wydanie rozkazu personalnego stwierdzającego uzyskanie prawa do 5 grupy zaszeregowania zgodnie z art. 135q ust. 1 ustawy o Policji. Pismem z 16 stycznia 2023 r. KMP poinformował funkcjonariusza o odmownym rozpatrzeniu ww. prośby. Wskutek ponaglenia P. J. postanowieniem z 10 marca 2023 r. KWP stwierdził bezczynność organu I instancji w przedmiocie załatwienia ww. sprawy i wyznaczył termin 30 dni na jej załatwienie.

KMP [...] decyzją z 11 kwietnia 2023 r. nr [...] odmówił sierż. szt. P. J. przyznania 5 grupy zaszeregowania w związku z zatarciem kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z zatarciem kary w dniu 10 grudnia 2022 r. policjant uzyskał na podstawie § 5 ust. 3 rozporządzenia zmieniającego 4 grupę zaszeregowania. Powołując się na przepisy art. 135q ust. 1-2 oraz art. 34 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm., dalej: u.P.) KMP uznał, iż zatarcie kary nie uprawnia strony do roszczenia przywrócenia 5 grupy zaszeregowania . Nadto strona na dzień wydania decyzji nie spełniała wymogów do mianowania na stanowisko detektywa zaszeregowanego w 5 grupie z uwagi na brak kwalifikacji zawodowych. Mianowanie na wyższe stanowisko służbowe jest zaś sprawą uznaniową, a niesporną kwestia było, że przełożony policjanta nie wystąpił z wnioskiem w tej sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. J. powołując się na art. 135q ust. 2 pkt 3 u.P. podniósł, że wymierzona mu kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe uległa zatarciu 10 grudnia 2022 r., co oznacza uznanie kary za niebyłą. Winno się więc przywrócić mu 5 grupę zaszeregowania. Ustawodawca określił bowiem długość trwania każdej ary dyscyplinarnej i błędne jest stanowisko organu I instancji, że skutki kary dyscyplinarnej obowiązują bezterminowo. Wyjątek stanowi jedynie kara wydalenia ze służby, jak wynika z u.P. Każdy inny rodzaj kary dyscyplinarnej ma uregulowany ustawą okres trwania i po jej zatarciu nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków dla ukaranego. Odwołujący stwierdził, że na dzień 11 grudnia 2022 r. spełniał więc wszystkie wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych niezbędnych do uzyskania 5 grupy zaszeregowania.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) KWP [...] powołał przepisy art. 135q ust. 1 i 2 pkt 3 u.P., by stwierdzić na ich podstawie, że zatarcie kary dyscyplinarnej – jak słusznie uznał KMP – niweczy skutki związane z tym ukaraniem w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na fakt ukarania policjanta. Uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza natomiast możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo zatarcie kary dyscyplinarnej nie rodzi więc po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu uprawnień sprzed ukarania.

Nadto KWP nie zgodnie ze stroną, iż na dzień złożenia wniosku (19 grudnia 2022 r.) obowiązywały przepisy, które umożliwiały spełnienie żądania zaszeregowania stronę do 5 grupy. Zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 2022 r. rozporządzeniem z dnia 19 czerwca 2007 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. z 2007 r. Nr 123, poz. 857) spełniał kryteria do mianowania na stanowisko zaszeregowane do 5 grupy (np. detektywa, które posiadał przed wymierzeniem kary dyscyplinarnej), ponieważ wymagania co do kwalifikacji zawodowych ograniczały się do podstawowych. Niemniej brak było możliwości uzyskania przez niego wyłącznie 5 grupy zaszeregowania, bez zmiany stanowiska, dla którego przypisana była wskazana grupa zaszeregowania. Ta bowiem uzależniona była i jest od zajmowanego przez funkcjonariusza stanowiska służbowego. Na dzień 11 grudnia 2022 r. P. J. zajmował stanowisko referenta, które zgodnie z poz. 106 zał. nr 2 do rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm.) zaszeregowane jest w 3 grupie uposażenia. Zgodnie zaś z obowiązującym rozporządzeniem MSWiA z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim odpowiadają policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych (Dz. U. poz. 2761, dalej: r.w.k.z.) 5 grupa uposażenia zasadniczego, o która wnosi policjant uzależniona jest od stanowiska np. detektywa, które policjant zajmował przed wymierzeniem mu kary dyscyplinarnej, wymagającego posiadania wykształcenia średniego lub średniego branżowego oraz kwalifikacji aspiranckich i 3-letniego stażu służby. Bezspornie zaś odwołujący nie spełnia tych wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych.

KWP dodał, że po zatarciu kary, z dniem 11 grudnia 2022 r. strona uzyskała 4 grupę zaszeregowania, zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia zmieniającego. Z kolei zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 i 2 u.P. policjant pod pewnymi warunkami może być mianowany albo powołany na wyższe stanowisko służbowe, a wymagania wykształcenia, kwalifikacji i stażu służby stanowią jedynie warunki dopuszczające. Zatarcie kary dyscyplinarnej nie stanowi zaś obligatoryjnego przywrócenia stanu sprzed ukarania. Mianowanie na wyższe stanowisko służbowe ma charakter decyzji uznaniowej i pozostaje w sterze swobodnego uznania przełożonego, w granicach określonych prawem. Następuje zaś na wniosek bezpośredniego przełożonego. W niniejszej sprawie wniosku takiego bezpośredni przełożony strony nie złożył.

W skierowanej do Sądu skardze na powyższą decyzję P. J. zarzucił:

1. naruszenie art. 135q ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.P. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe pomimo zatarcia obowiązuje bezterminowo, podczas gdy ustawodawca w sposób jasny określił, że kara ta podlega zatarciu po 18 miesiącach od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu i po tym terminie nie może ona powodować żadnych negatywnych skutków dla skazanego,

2. naruszenie art. 7a K.p.a. poprzez nierozstrzygnięci na korzyść skarżącego wątpliwości co do wykładni przepisów u.P., które pojawiły się u organu I instancji, o czym świadczy zmieniający się, nie logiczny, sposób argumentacji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W motywach skargi uzasadniając 1. zarzut podniósł, że skoro zgodnie z art. 135q ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.P. kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe ulega zatarciu po 18 miesiącach od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu, a 10 grudnia 2022 r. kara dyscyplinarna wobec skarżącego uległa zatarciu to tym samym powinien zostać wydany rozkaz personalny przywracający go na 5 grupę zaszeregowania. Ustawodawca bowiem określił długość trwania każdej z poszczególnych kar dyscyplinarnych i błędne jest stanowisko, że skutki kary dyscyplinarnej obowiązują bezterminowo. Wyjątek stanowi kara wydalenia ze służby. Jeśli zaś KMP miał wątpliwości co do wykładni ww. przepisów to na podstawie art. 7a K.p.a. powinien rozstrzygnąć na korzyść strony, czego nie uczynił.

Nadto zdaniem skarżącego organy orzekające stosując przepisy dotyczące kwalifikacji zawodowych dla poszczególnych stanowisk służbowych, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. nie wzięły pod uwagę, że skarżący wniósł o wydanie decyzji administracyjnej ze skutkiem na dzień 11 grudnia 2022 r., tj. pierwszy dzień po zatarciu kary dyscyplinarnej.

Skarżący uznał za błędną argumentację organów dotycząca konieczności uzyskania wniosku bezpośredniego przełożonego do mianowania na wyższe stanowisku służbowe, ponieważ decyzja o obniżeniu stanowiska była wynikiem czasowego obowiązywania kary dyscyplinarnej. Skoro ustawodawca jasno określił okresy obowiązywania poszczególnych kar dyscyplinarnych, a decyzja o obniżeniu stanowiska wynikała z art. 134d ust. 1 u.P., tak decyzja o przywróceniu statusu sprzed ukarania wynika z art. 135q ust. 2 pkt 3 u.P. Jak zatem nie było wniosku bezpośredniego przełożonego o obniżenie stanowiska, tak nie był wymagany jego wniosek o przywrócenie na stanowisko po zatarciu skazania. Gdyby zgodzić się ze stanowiskiem organów należałoby przyjąć, że wyrok sądu administracyjnego uchylający orzeczenie o karze dyscyplinarnej wyznaczenia policjanta na niższe stanowisko nie zostałby wykonany przez przełożonego w sprawach osobowych, jeśli bezpośredni przełożony uniewinnionego policjanta nie wystąpiłby z wnioskiem o mianowanie go na stanowisko zajmowane przed ukaraniem.

Kończąc i powołując się na doniesienia medialne o zapaści finansowej w Policji skarżący uznał, że motywacją wydania w niniejszej sprawie decyzji musiała być potrzeba zaoszczędzenie środków pieniężnych.

W odpowiedzi KWP [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z 21 lipca 2023 r. organ wskazał, iż nie sprzeciwia się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Biorąc pod uwagę wniosek zawarty w skardze o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i jego akceptację przez organ, Sąd rozpoznał sprawę w tym właśnie trybie. Zgodnie bowiem z regulacją art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Jednocześnie przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. określa, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sad w zakresie tak określonej kognicji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z 24 maja 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji [...] z 11 kwietnia 2023 r. odmawiającą przyznania sierż. szt. P. J. 5 grupy zaszeregowania w związku z zatarciem kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Spór pomiędzy orzekającymi w sprawie organami Policji a skarżącym funkcjonariuszem sprowadza się do kwestii, czy zatarcie kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe winno być równoznaczne z przywróceniem funkcjonariuszowi Policji uprzedniego, sprzed skazania, zaszeregowania uposażenia zasadniczego. Skarżący jest zdania, że po upływie 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, czyli po zatarciu kary dyscyplinarnej, zgodnie z art. 135q ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji (publikator ustawy podano wyżej), winno się przyznać mu (przywrócić) uposażenie zasadnicze w grupie 5 zaszeregowania, albowiem obniżenie zaszeregowania (do 3 grupy) wiązało się ściśle z ukaraniem, które uległo zatarciu. Organy Policji uznają zaś, że zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy skutki związane z tym ukaraniem w tym sensie, że nie jest możliwe powołanie się na fakt ukarania policjanta, lecz uznanie kary za niebyłą nie wyklucza możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą – zdaniem organów orzekających – być wzięta pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo więc zatarcie skazania nie rodzi po stronie uprzednio ukaranego dyscyplinarnie policjanta roszczenia o przyznanie mu uprawnień sprzed ukarania.

Sąd podziela zajęte w sprawie stanowisko zajęte przez organy Policji, uznając, że odpowiada ono regulacjom tak ustawy o Policji, jak i przepisom wykonawczym do tej ustawy.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.P. wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.

Według zasady określonej w art. 103 ust. 1 u.P. policjant przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Wyjątek stanowi sytuacja określona w ust. 3 tego artykułu, gdzie ustawodawca wskazuje, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do policjantów przeniesionych na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i 3 oraz policjantów przeniesionych na własną prośbę. Przepis art. 38 ust. 1 u.P. stanowi zaś, że policjanta przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Powyższe przepisy znalazły zastosowanie w sytuacji skarżącego P. J., który w związku ze stwierdzeniem winy w zakresie zarzucanego mu nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej, rozkazem personalnym KMP [...] z 2 lipca 2021 r. został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe – z dniem 31 lipca 2021 r. został zwolniony z dotychczasowego stanowiska detektywa w Referacie do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komisariatu Policji [...] KMP [...] i przeniesiony na niższe stanowisko referenta (w tym samym Referacie) z dniem 1 sierpnia 2021 r. w 3 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,954 kwoty bazowej w wys. [...] zł. Na skutek zaś odwołania skarżącego od tegoż rozkazu personalnego KWP [...] decyzją z 5 sierpnia 2021 r. utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy w zasadniczym zakresie, uchylając go jedynie w zakresie ustalenia daty zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska (31 sierpnia 2021 r.) i przeniesienia na niższe stanowisko służbowe (1 września 2021 r.).

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 135q ust. 1 u.P. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą. Przepis art. 135q ust. 2 pkt 3 u.P. stanowi, że kary dyscyplinarne podlegają zatarciu po upływie 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Bezspornie w niniejszej sprawie z racji upływu 18 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia kary dyscyplinarnej z dniem 10 grudnia 2022 r., zatarciu uległa kara dyscyplinarna wyznaczenia (przeniesienia) na niższe stanowisko służbowe.

W ocenie Sądu organy Policji prawidłowo uznały jednak, że zatarcie skazania choć oznacza karę za niebyłą, nie jest równoznaczne z przywróceniem policjantowi grupy zaszeregowania uposażenia zasadniczego sprzed wymierzenia kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko i Sąd orzekający w niniejszym składzie je podziela, że istotą instytucji zatarcia karalności jest sui generis fikcja prawna pozwalająca traktować okoliczność faktyczną w postaci karalności jako niebyłą w świetle prawa. Konsekwencją zatarcia karalności jest uznanie, że określone zdarzenie w ogóle nie istniało. W praktyce oznacza to, że skazania z przeszłości, jeżeli uległy zatarciu, nie mogą być ujawnione. Zatarcie skazania (odpowiednio zatarcie karalności) uniemożliwia ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez pryzmat jego karalności. Nie oznacza to jednak, iż zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1568/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok SN z 4 stycznia 2011 r., sygn. SDI 32/10, publ.: OSNKW 2011/2/12). Zatarcie karalności nie jest tożsame z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. Zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy skutki związane z tym ukaraniem w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na fakt ukarania policjanta. Uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza jednak możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo zatarcie kary dyscyplinarnej nie rodzi zatem po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu uposażenia sprzed ukarania (por. wyroki NSA z 22 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1568/14 i z 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1628/06 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zważyć należy, iż ani z przepisów ustawy o Policji, ani z przepisów wykonawczych do tej ustawy nie wynika, aby po zatarciu skazania uposażenie zasadnicze miało być przywracane policjantowi niejako automatycznie w sytuacji jego uprzedniego obniżenia z powodu wymierzenia kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 655/18, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeciwnie, zastosowane przez KMP [...] wobec skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2022 r. poz. 580, dalej: rozporządzenie zmieniające) jasno regulują kwestię ustalania uposażenia zasadniczego policjanta m.in. pełniącego w dniu 1 stycznia 2022 r. służbę na stanowisku służbowym zaszeregowanym m.in. do grupy 3.

Według zasady określonej w § 3 tegoż rozporządzenia policjant taki uzyskuje z tym dniem (uw. Sądu: 1 stycznia 2022 r.) 4. grupę zaszeregowania. Jednakże przepis § 5 pkt 3 rozporządzenia zmieniającego wskazuje, że uzyskanie przez policjanta, o którym mowa w § 3 odpowiedniej grupy zaszeregowania wskazanej w tym przepisie następuje nie wcześniej niż z dniem zatarcia wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Biorąc zatem pod uwagę, że wobec skarżącego kara dyscyplinarna przeniesienia na niższe stanowisko służbowe uległa zatarciu zgodnie z art. 135q ust. 2 pkt 3 u.P. po upływie 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary, tj. od 10 grudnia 2022 r., prawidłowo zatem z dniem następnym - 11 grudnia 2022 r. przyznano P. J. 4. grupę zaszeregowania uposażenia zasadniczego.

W rezultacie organy orzekające prawidłowo na gruncie art. 135q ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.P. przyjęły, że sam fakt zatarcia skazania nie jest równoznaczny z przywróceniem uprawnień służbowych sprzed wymierzenia kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe – zaszeregowanie ponownie w grupie 5. uposażenia zasadniczego.

W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 135q ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.P. należało uznać za niezasadny. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że również w stosunku do policjanta, wobec którego zatarciu uległa kara dyscyplinarna przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zastosowanie znajduje przepis art. 34 u.P. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 34 ust. 4 pkt 3 u.P. na wyższe stanowisko służbowe nie może być mianowany ani powołany policjant ukarany karą dyscyplinarną - do czasu jej zatarcia. Zważywszy, że policjant może (nie musi) być mianowany albo powołany na wyższe stanowisko służbowe, po spełnieniu jeżeli spełnia łącznie warunki określone w art. 34 ust. 3 u.P. (1. posiada wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i staż służby wymagane na tym stanowisku; 2. posiada pozytywną opinię służbową; 3. w przypadku poddania go procedurze, o której mowa w art. 35a ust. 1, uzyskał pozytywny wynik testu lub badania przeprowadzonego w ramach tej procedury) stwierdzić należy, że policjant, wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, po zatarciu skazania (jeżeli spełnia wymogi określone w tym przepisie) może ubiegać się o mianowanie lub powołanie na wyższe stanowisko służbowe. Po stronie organów Policji nie ma obowiązku przywrócenia takiego funkcjonariusza na uprzednio zajmowane stanowisko służbowe. Skoro bezspornie skarżący po zatarciu skazania nie został mianowany ani powołany na wyższe stanowisko (np. uprzednio zajmowane), brak był również podstaw do przyznania mu wyższej aniżeli 4. grupy zaszeregowania uposażenia zasadniczego.

Wobec zarzutu skargi niezastosowania przez organy orzekające art. 7a K.p.a. Sąd stwierdza, że określona w przepisie art. 7a § 1 K.p.a. zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść prawnych strony nie mogła w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania, ponieważ § 2 art. 7a K.p.a. wyłącza stosowanie art. 7a § 1 K.p.a. w sprawach osobowych funkcjonariuszy.

Reasumując, Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie