III SA/Gl 252/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za listopad 2020 r. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w L. (dalej jako spółka lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za miesiąc listopad 2020 r., żądając stwierdzenia jej bezskuteczności.

Strona oparła skargę na zarzucie naruszenia przepisu art. 34 ust. 1

w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dalej w skrócie jako" "u.f.z.o.") w zw. § 10 ust. 9-13 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 poprzez nieprzekazanie w listopadzie 2020 r. dotacji w pełnej wysokości, podczas gdy zostały spełnione przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia. Tymczasem w ocenie skarżącej organ wypłacił dotację w zaniżonej kwocie dla słuchaczy "B" w R., "C" w R., "D" w R. oraz "E" w R..

W uzasadnieniu skargi dokonano przytoczenia przepisów regulujących wysokość dotacji, w tym również w związku z ograniczeniem funkcjonowania szkół. Wskazano, że szkoły prowadzone przez skarżącą przekazały w listopadzie 2020 r. organowi dotującemu informację o liczbie słuchaczy, na których dotacja winna zostać przekazana do końca miesiąca w oparciu o stawkę wynikającą z przepisów prawa. Organ zaś wypłacił dotację w zaniżonej wysokości. Potrącenia z kolejnej transzy dotacji gmina lub powiat może dokonać jedynie na podstawie decyzji, lecz taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodził.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, przez wzgląd na brak kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał, że zaskarżona czynność ma wyłącznie charakter techniczny. Z ostrożności procesowej organ wniósł również o oddalenie skargi w całości w przypadku nieuwzględnienia wyżej wskazanego wniosku o odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej w skrócie, jako: "P.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg (katalog zawarty w § 2) na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane

w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.

Mając na uwadze treść samej skargi oraz czynność, której skarga dotyczy należy zbadać, czy zaskarżona czynność mieści się w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowią te, które: po pierwsze, w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzjami ani postanowieniami; po drugie, mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; po trzecie, podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; po czwarte, są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się – między innymi – jednostronnością działania; po piąte, są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por.: B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19).

Co istotne, akty lub czynności, w stosunku do których właściwość sądów administracyjnych formułuje art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia.

W konsekwencji odpowiadają one raczej formule wykonywania prawa niż jego stosowania, a zatem urzeczywistniają dyspozycję normy prawnej kreującej już konkretny (tj. istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por.: Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351).

Badając kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na czynność wypłaty dotacji należy zwrócić uwagę, iż wypłata ta odbywa się na zasadach określonych w art. 34 u.f.z.o. Z kolei przepis art. 47 u.f.z.o. zawiera zamknięty katalog czynności podejmowanych przez organ dotujący, które stanowią czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem bowiem czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15 - 21, art. 25, art. 26, art. 28 - 32 i art. 40 - 41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15 - 21, art. 25, art. 26, art. 28 - 32 i art. 40 - 41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Z powyższego wynika, że przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie został wymieniony

w katalogu art. 47 ustawy, w związku z czym czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych

(tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 10 kwietnia 2019 r.

o sygn. akt I GSK 453/19 z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 1514/20).

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd na mocy

art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.