„SN z 21.II.1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1974, nr 1, poz. 10, z 24.I.1974 r., II CR 761/73, OSPiKA 1975, nr 11, poz. 238, z 31.VIII.1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
„Wyjątkowo błąd może dotyczyć także sfery motywacyjnej, jeżeli odnosi się do okoliczności wewnętrznie powiązanej z treścią czynności prawnej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNC 1990/9/108).”
I ACa 1205/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2020-01-13
„… skutków tych czynności wyznaczonych ustawą lub ustalonymi zwyczajami, (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1967 r., III CZP 59/67, OSNCP 1967, nr 7, poz. 117 i z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 października 1972 r., I CR 177/72, OSNCP 1973, nr 10, poz. 171, z dnia 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1974, nr 1, poz. 10, z …”
I ACa 48/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-11-13
„Takie stanowisko reprezentuje także judykatura (uzasadnienie uchwały SN z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, LexisNexis nr (...), OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
V AGa 37/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-07-12
„W orzecznictwie zauważono też, że jeżeli do treści czynności prawnej została włączona określona motywacja, to wówczas błąd w pobudce, który sam w sobie jest prawnie obojętny i nie uzasadnia uchylenia się od skutków oświadczenia woli na podstawie art. 84 k.c., „urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej" (tak uzasadnienie uchwały SN z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
I ACa 1431/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-04-01
„… co do treści czynności prawnej, podczas gdy powyższy wniosek Sądu pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem Sądu Najwyższego (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r., sygn. akt III PZP 37/89), zgodnie z którym, gdy motywacja włączona zostaje do treści czynności prawnej, błąd w pobudce urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a to z …”
I ACa 474/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-11-14
„Potraktowanie błędu w pobudce jako błędu co do czynności prawnej, jednakże tylko wówczas, gdy motywacja włączona została do treści czynności prawnej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r., sygn. akt III PZP 37/89, OSNCP z 1990 r. poz. 108, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt II CKN 51/98, LEX nr 1214656).”
I ACa 1169/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-03-28
„… przeważnie dotyczy faktów, rzadziej natomiast prawa (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, z dnia 24 stycznia 1974 r., II CR 761/73 i z dnia 31 sierpnia 1989 r. III PZP 37/89).”
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszczono możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, co do prawa (por. wyrok SN z dnia 6 czerwca 2003 r., IV CK 274/02, Lex nr 146440; wyrok SN z 5 grudnia 2000 r. IV CKN 179/00 LEX nr 52505; uchwała SN z 31 sierpnia III PZP 37/89 niepubl.).”
„… uchylenia się od skutków oświadczenia woli na podstawie art. 84 kc „urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej" (vide uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 9/90/108).”
„… tych czynności wyznaczonych ustawą lub ustalonymi zwyczajami (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1967 r., III CZP 59/67, OSNCP 1967, Nr 7, poz. 117 i z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, Nr 9, poz. 108, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 października 1972 r., I CR 177/72, OSNCP 1973, Nr 10, poz. 171, z dnia 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1974, Nr 1, poz. 10, z dnia …”
„Istotność błędu musi być "także obiektywna, czyli tego rodzaju, że rozsądnie działający człowiek znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści" (uchw. SN z 31.8.1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, Nr 9, poz. 108).”
„Istotność błędu w świetle art. 84 § 2 k.c. polega natomiast na tym, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
I C 528/22Sąd powszechny · 2022-11-08
„Istotność błędu musi być „także obiektywna, czyli tego rodzaju, że rozsądnie działający człowiek znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r. w sprawie III PZP 37/89, OSNCP z 1990 r., Nr 9, poz. 108).”
„W potocznym rozumieniu uważa się, że błędem jest niezgodne z rzeczywistością wyobrażenie o czynności, a niezgodność może dotyczyć zarówno faktów, jak i prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1974, nr 1, poz. 10; wyrok z 24 stycznia 1974 r., II CR 761/73,, OSPiKA 1975, nr 11, poz. 238 i uchwała z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
„Z kolei obiektywna istotność błędu sprowadza się do tego, że żaden rozsądny człowiek, znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 31 sierpnia 1989 roku, III PZP 37/89, OSN 1990/9/108 i P.”
„… (por. chociażby uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990/9/108, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2000 r., IV CKN 144/00, OSNC 20014/60, z dnia 5 grudnia 2000 r., IV CKN 179/00, niepubl.).”
I C 588/18Sąd powszechny · 2019-12-18
„Co więcej powódka nie zdecydowała się włączyć swoich oczekiwań do treści czynności prawnej, a zatem brak jest podstaw do uznania słuszności stanowiska powódki, stosując nawet najbardziej liberalną wykładnię pojęcia błędu (por. wyr. SN z 15.10.1997 r., III CKN 214/97; uchw. SN z 31.8.1989 r., III PZP 37/89).”
„Nie wystarczy bowiem subiektywna istotność błędu wynikająca z przeświadczenia osoby, która złożyła oświadczenie, lecz musi ona mieć charakter obiektywny (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
I C 1/18Sąd powszechny · wyrok · 2018-09-12
„Uchwała SN z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, Nr 9, poz. 108).”
„… lutego 1973 r. III CRN 415/72, OSNC 1974, nr 1, poz. 10; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1974 r. II CR 761/73, OSPiKA 1975, nr 11, poz. 238; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r. III PZP 37/89, OSNC 1990, nr 9, poz. 108).”
„Zwrócić przy tym należy również uwagę na to, że istotność błędu winna być zarówno subiektywna, tj. wynikająca z przeświadczenia osoby, która złożyła oświadczenie, jak i obiektywna tego rodzaju, że rozsądnie działający człowiek znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści (por. uchwała Sądu Najwyższego z 31 sierpnia 1989 roku, sygn. akt III PZP 37/89, OSNCP 1990/9/108).”
„Istotność błędu musi być „także obiektywna, czyli tego rodzaju, że rozsądnie działający człowiek znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści” [uchwała SN z 31.08.1989 r. w sprawie III PZP 37/89, OSNCP z 1990 r., Nr 9, poz. 108].”
„… z 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1974, nr 1, poz. 10, wyrok Sądu Najwyższego z 24 stycznia 1974 r., II CR 761/73, OSPiKA 1975, nr 11, poz. 238, uchwała Sądu Najwyższego z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108; wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 2010 r., I CSK 595/2009; wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2012 r., III CSK 221/2011, OSNC- ZD 2013, nr C, poz. 55).”
„… obojętny i nie uzasadnia uchylenia się od skutków oświadczenia woli na podstawie art. 84, „urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej" (tak uzasadnienie uchwały SN z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, LexPolonica nr 302216, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
II C 262/16Sąd powszechny · 2017-08-17
„Takie stanowisko reprezentuje judykatura (por. uzasadnienie uchwały SN z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
I C 1069/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-07-24
„W piśmiennictwie i orzecznictwie uważa się, że błędem jest niezgodne z rzeczywistością wyobrażenie o czynności, przy czym niezgodność może dotyczyć zarówno faktów, jak i prawa (tak SN w orz.: z 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1/74, poz. 10, z 24 stycznia 1974 r., II CR 761/73, OSPiKA 11/75, poz. 238 i z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 9/90, poz. 108).”
„W piśmiennictwie i orzecznictwie uważa się, że błędem jest niezgodne z rzeczywistością wyobrażenie o czynności, a niezgodność może dotyczyć zarówno faktów, jak i prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72, OSNCP 1974, nr 1, poz. 10; wyrok z 24 stycznia 1974 r., II CR 761/73,, OSPiKA 1975, nr 11, poz. 238 i uchwała z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 1990, nr 9, poz. 108).”
X GC 1165/15Sąd powszechny · 2017-04-06
„… i nie uzasadnia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli na podstawie art. 84 k.c., urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej (tak SN w uchwale z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, opubl.”
II C 925/16Sąd powszechny · 2017-01-03
„Istotność błędu "musi być (…) także obiektywna, czyli tego rodzaju, że rozsądnie działający człowiek znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści" (uchw. SN z 31.8.1989 r., III PZP 37/89, OSN 1990, Nr 9, poz. 108).”
VII Pa 280/15Sąd powszechny · 2016-03-14
„… nr; z dnia 19 października 2000 r„ III CKN 963/98, OSNC 2002 nr 5, poz. 63; z dnia 8 marca 2012 r., III CSK 221/11, OSNC- ZD 2013 nr 3, poz. 55 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNC 1990 nr 9, poz. 108;”
„… określona motywacja, to wówczas błąd w pobudce, który sam w sobie jest prawnie obojętny i nie uzasadnia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli na podstawie art. 84 k.c., urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej (tak SN w uchwale z 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, opubl.”
„Istotność błędu "musi być (…) także obiektywna, czyli tego rodzaju, że rozsądnie działający człowiek znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści" (uchwała SN z 31.8.1989 r., III PZP 37/89, OSN 1990, Nr 9, poz. 108).”
„… jak i prawa (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniach: z dnia 21 lutego 1973r., III CRN 415/72, OSNCP 1/74, poz. 10, z dnia 24 stycznia 1974r., II CR 761/73, OSPIKA 11/75, poz. 238 i z dnia 31 sierpnia 1989r., III PZP 37/89, OSNCP 9/90, poz. 108).”
II Ca 781/14Sąd powszechny · wyrok · 2015-03-16
„… obojętny i nie uzasadnia uchylenia się od skutków oświadczenia woli na podstawie art. 84 k.c. "urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej" (por. uchwała SN z dnia 31 sierpnia 1989 r., III PZP 37/89, OSNCP 9/90/108; wyrok SA w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2012 r., I ACa 1485/11, LEX nr 1236066).”
„W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli do treści czynności prawnej włączona została określona motywacja to wówczas błąd w pobudce, który sam w sobie jest obojętny i nie uzasadnia uchylenia się od skutków oświadczenia woli na podstawie art. 84 k.c., urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej (tak SN w uzasadnieniu uchwały z dnia 31.08.1989 r. sygn. akt III PZP 37/89 OSNCP 9/90 poz. 108).”
„W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli do treści czynności prawnej włączona została określona motywacja to wówczas błąd w pobudce, który sam w sobie jest obojętny i nie uzasadnia uchylenia się od skutków oświadczenia woli na podstawie art. 84 kc, urasta do błędu istotnego co do treści czynności prawnej (tak SN w uzasadnieniu uchwały z dnia 31.08.1989 r. sygn. akt III PZP 37/89 OSNCP 9/90 poz. 108).”
I C 72/14Sąd powszechny · wyrok · 2014-11-04
„W literaturze zauważa się, że jeżeli do treści czynności prawnej została włączona motywacja do jej zawarcia, wówczas błąd co do pobudki staje się błędem co do treści czynności prawnej (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1989 roku, sygn. akt III PZP 37/89, OSNCP 9/90/108).”
„… (postanowienie SN z dnia 21 lutego 1973 r. III CRN 415/72, OSNC 1974, nr 1, poz. 10; wyrok SN z dnia 24 stycznia 1974 r. II CR 761/73, OSPiKA 1975, nr 11, poz. 238; uchwała SN z dnia 31 sierpnia 1989 r. III PZP 37/89, OSNC 1990, nr 9, poz. 108).”
II Ca 566/13Sąd powszechny · wyrok · 2013-10-24
„Reasumując chodzi o błąd co do okoliczności objętych treścią oświadczenia woli (por. uchwałę SN z 31.VIII.1989 r. III PZP 37/89, OSNCP 9/90, poz. 108).”
„Błędem jest niezgodne z rzeczywistością, wyobrażenie o czynności, (tak SN w orzeczeniach z 21.02.1973r III CRN 415/72 OSNCP 1/74 poz.10, z dnia 24.01.1974r II CR 761/73 OSPiKA 11/75 poz.238, z dnia 31.08.1989r III PZP 37/89 OSNCP 9/90 poz.108).”