III PSK 64/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 listopada 2025 r.
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z powództwa I.P.
przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej we Wrocławiu
o przywrócenie do służby, ewentualnie ustalenie istnienia stosunku służb,
ewentualnie odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17
listopada 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego we
Wrocławiu
z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt VIII Pa 75/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 240 zł (dwieście
czterdzieści) z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 marca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia
we Wrocławiu przywrócił powódkę I.P. jako funkcjonariusza Służby Celno-
Skarbowej do służby u strony pozwanej Skarbu Państwa - Izby Administracji
Skarbowej we Wrocławiu na warunkach służby i uposażania, na których powódka
pełniła służbę jako funkcjonariusz w okresie do dnia 31 maja 2017 r., z
zastrzeżeniem, że orzeczenie to nie narusza warunków służby i uposażenia
III PSK 64/25
2
powódki ukształtowanych przy ponownym nawiązaniu przez strony stosunku
służby. Uwzględniając roszczenie powódki przywrócenia do służby, Sąd uznał, że
brak jest przyczyn dla których przywrócenie takie byłoby niemożliwe bądź
niecelowe. Samo pozostawanie przez powódkę aktualnie w stosunku służby nie
prowadzi do konstatacji, iż niecelowe jest jej przywracanie do służby jako osoby,
która już w tej służbie się znajduje. Powrót powódki do służby z dniem 1 lutego
2019 r. do Oddziału Celnego Towarowy Port Lotniczy nie stanowił bowiem
przywrócenia do służby w rozumieniu art. 184 ustawy o KAS czy też w rozumieniu
art. 56 k.p., to jest ze wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami (związanymi
z nieprzerwaną służbą i z przywróceniem do służby), a był jedynie zwykłym
ponownym podjęciem służby.
Wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu
oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej we
Wrocławiu. Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji,
że przekształcenie dotychczasowego stosunku służby w stosunek pracy nie
zamyka dotychczasowemu funkcjonariuszowi Służby Celnej prawa dochodzenia
swych wolności lub praw na drodze sądowej. W ocenie Sądu drugiej instancji Sąd
Rejonowy słusznie przywrócił powódkę do Służby Celno-Skarbowej u strony
pozwanej jako funkcjonariusza na warunkach pracy i płacy według stanu z dnia 31
maja 2017 r.
Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego, to
jest art. 184 ust. 1 w zw. z art. 150 ust. 8 i 8a ustawy z 16 listopada 2016 r. o
Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: „uKAS”), art. 165 ust. 7 ustawy z 16
listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji
Skarbowej (dalej: „pwKAS”), art. 165 ust. 7 pwKAS w zw. z art. 170 ust. 2 pwKAS w
zw. z art. 171 ust. 1 pwKAS w zw. z art. 2, art. 7 oraz art. 60 Konstytucji RP.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ w
sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które może być sprowadzone do
następującego pytania: „Czy na podstawie zastosowanego w sprawie art. 184 ust.
1 uKAS dopuszczalne jest przywrócenie do służby, ze skutkiem wstecznym oraz za
zamknięty okres czasu (za okres pozostawania w stosunku pracowniczym),
funkcjonariusza służby celno-skarbowej, który przyjął propozycję zatrudnienia
III PSK 64/25
3
(został „ucywilniony") i wystąpił z roszczeniem o przywrócenie do służby na
dotychczasowych warunkach, lecz przed wydaniem prawomocnego wyroku w
sprawie ponownie wstąpił w stosunek służby odpowiadający dotychczasowym
warunkom?"
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów uzasadniających jej przyjęcie do
rozpoznania.
Analiza art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. prowadzi do wniosku, że zagadnienie
prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi
odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:
1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 Nr 3, poz. 39 i
postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571),
2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić
Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się
do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia
22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III
CZP 119/08, LEX nr 478179),
3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i
4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne)
wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w
danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa
lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.
Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione
tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty
przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie,
wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr
III PSK 64/25
4
577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).
Wniosek Prokuratorii Generalnej nie spełnia dwóch ostatnich wymagań. Po
pierwsze, lektura uzasadnień wyroków wydanych przez Sąd pierwszej i drugiej
instancji nie pozwala na twierdzenie, że Sądy te przywróciły powódkę do pracy ze
skutkiem wstecznym. Wręcz przeciwnie, racjonalne jest twierdzenie, że posłużenie
się konstrukcją „przywrócenie do służby” zostało odwzorowane pracowniczym
modelem przywrócenia do pracy, a ten nie zakłada wstecznego reaktywowania
stosunku pracy. Spostrzeżenie to samoistnie wyjaśnia, że skarga kasacyjna nie
może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Staje
się to zrozumiałe, jeśli uwzględni się, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym
środkiem zaskarżenia wnoszonym w konkretnej, indywidualnej sprawie
zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku, wobec czego argumenty za
potrzebą rozpoznania tak rozumianego środka zaskarżenia przedstawione we
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie mogą być oderwane od podstawy
faktycznej i prawnej orzeczenia objętego skargą.
Niezależnie od przedstawionych argumentów, Sąd Najwyższy zmuszony jest
przypomnieć, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne było już
przedmiotem rozpoznania w analogicznej sprawie. Sąd Najwyższy odniósł się do
tego zagadnienia w wyroku z dnia 18 września 2025 r., III PSKP 24/25, nie publ.
Przesądził, że przywrócenie do służby nie działa wstecz. W rezultacie, biorąc pod
uwagę funkcje stawiane skardze kasacyjnej, a przede wszystkim zdominowanie jej
roli interesem publicznym, przejawiające się w przypadku przesłanki z art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c. w dążeniu do wyjaśnienia nowych albo kontrowersyjnych instytucji
prawnych, zrozumiałe staje się, że Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować do
rozpoznania skargi kasacyjnej poddającej pod rozwagę zagadnienie prawne, w
sytuacji, gdy zostało ono w orzecznictwie wyczerpująco i jednolicie wyjaśnione. W
takim przypadku zagadnienie prawne nie charakteryzuje się „istotnością”, czyli nie
jest doniosłe dla praktyki stosowania prawa, jak również nie wypływa na rozwój
określonych instytucji prawnych.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art.
98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.
III PSK 64/25
5
[A.P.]
[a.ł]
