III OZ 88/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 763/24 w sprawie ze skargi B.D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 25 marca 2024 r., nr DS.523.1985.2023.WP.TL 250893 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

B.D. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 25 marca 2024 r., nr DS.523.1985.2023.WP.TL 250893 w przedmiocie umorzenia postępowania. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z 29 lipca 2024 r., sygn. akt II SPP/Wa 121/24 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania, z uwagi na jego nieuzupełnienie przez złożenie formularza PPF. Postanowieniem z 3 września 2024 r., sygn. akt II SPP/Wa 121/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Wobec powyższego, zarządzeniem z 14 października 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 763/24 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie skarżąca została poinformowana o skutkach jego nieuiszczenia w zakreślonym terminie. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącej w dniu 24 października 2024 r., zatem termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 31 października 2024 r.

Jak wynika z akt sprawy, pomimo upływu wyznaczonego terminu, należny wpis sądowy od skargi nie został uiszczony, natomiast w dniu 22 listopada 2024 r., a zatem już po upływie terminu do uiszczenia wpisu, skarżąca złożyła osobiście w Biurze Podawczym Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), w którym wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wobec nieuiszczenia wpisu od skargi, postanowieniem z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 763/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę wskazując, iż stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. nieuzupełnienie braku fiskalnego skargi uniemożliwia nadanie sprawie prawidłowego biegu i obliguje Sąd do odrzucenia skargi.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie Sądu I instancji wniosła skarżąca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

Z akt przedmiotowej sprawy wynika także, że skarżąca nie należy do podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczania kosztów sądowych wymienionych w art. 239 p.p.s.a. Przypomnieć również należy, że postanowieniem z 3 września 2024 r., sygn. akt II SPP/Wa 121/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W zaistniałych okolicznościach uznać należało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarżąca, wobec wypełnienia przesłanek z art. 220 § 3 p.p.s.a., tj. nieuiszczenia wpisu od skargi, po wyczerpaniu trybu instancyjnego w zakresie prawa pomocy, zasadnie została wezwana do uregulowania tej opłaty w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia opłata nie została uiszczona, co uzasadniało zastosowanie przez Sąd I instancji art. 220 § 3 p.p.s.a.

Jednocześnie wskazać należy, że bez znaczenia pozostaje kwestia złożenia przez skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 22 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 634/17, 7 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2274/10, 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 252/09, 3 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 53/09, sygn. akt 8 maja 2007 r., II FSK 649/06 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999, nr 11, poz. 196 i postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999, nr 9, poz. 153) ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy.

W konsekwencji stwierdzić należy, że kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zawiesił biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem, na skutek uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia odnoszącego się do wniosku strony o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe, zatem na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie skarżącej podlegało oddaleniu.