III OZ 859/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 10/21 w sprawie z wniosku A.G. o wymierzenie grzywny Radzie Miasta Pruszkowa za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 30 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek A.G. (dalej: skarżący) o wymierzenie grzywny Radzie Miasta Pruszkowa za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 26 stycznia 2021 r. skarżący wniósł o wymierzenie grzywny Radzie Miasta Pruszkowa za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z 3 grudnia 2020 r. na odmowę wstępu na sesję rady prowadzonej z wykorzystaniem środka porozumiewania się na odległość.

Oddalając wniosek Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie kwestionował terminu przekazania skargi Sądowi (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 35/21), ale podważał kompetencje Prezydenta Miasta Pruszkowa w zakresie przekazania akt sprawy, wskazując, że powinna to uczynić Rada Miasta Pruszkowa.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.), wójt (burmistrz, prezydent miasta) reprezentuje gminę na zewnątrz. Oznacza to, że podmiotem, który realizuje zadania z zakresu administracji publicznej jest gmina, którą reprezentuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) bez względu na to, czy zadanie to z uwagi na przepisy ustrojowe realizuje rada gminy czy wójt (burmistrz, prezydent miasta). Nie można z działania gminy za pomocą organu stanowiącego i wykonawczego wyprowadzać tezy o przyznaniu zdolności sądowej w postępowaniu sądowym osobno każdemu z organów samorządu terytorialnego, a nie samym gminom. Jeżeli podmiotem władzy publicznej jest gmina mająca osobowość prawną, zdolność sądową i dokonująca czynności w postępowaniu sądowym przez organy albo osoby upoważnione do dokonywania czynności w jej imieniu, to właśnie gmina (miasto) jest adresatem postanowienia o nałożeniu grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie art. 55 § 1 w związku z art. 32 oraz w związku z art. 64 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 55 § 1 w związku art. 54 § 1 p.p.s.a., a także w związku z art. 25 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.).

Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarga została przekazana do Sądu I instancji (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 35/21), ale uczynił to Prezydent Miasta Pruszkowa, a nie Rada Miasta Pruszkowa. Kwestia ewentualnego braku uchwały o przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy może być co najwyżej przedmiotem stosownych czynności procesowych Sądu I instancji w sprawie II SA/Wa 35/21, natomiast nie stanowi podstawy do wymierzenia organowi grzywny w obecnie kontrolowanej sprawie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że grzywna w tej sprawie nie mogła zostać wymierzona Radzie Miasta Pruszkowa, lecz co najwyżej Miastu Pruszków. Jak wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. I OPS 3/12 to Prezydent Miasta Pruszkowa, jako organ reprezentujący gminę (miasto) na zewnątrz, powinien sporządzić odpowiedź na skargę w niniejszej sprawie i przesłać akta wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, to gmina jest zdecentralizowanym podmiotem władzy publicznej, wyposażonym w osobowość prawną.

Zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a., osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa), czyli zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków procesowych w tym postępowaniu. Tym samym zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym posiada w obecnym stanie prawnym rada gminy (miasta) jako organ administracji publicznej. Zgodnie jednak z art. 26 § 1 p.p.s.a. zdolność procesową, czyli zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 p.p.s.a. Natomiast przepis art. 28 § 1 p.p.s.a. stanowi, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W tym zakresie zastosowanie nadal ma więc teza przywołanej uchwały z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12, w zakresie zdolności procesowej organu wykonawczego gminy (por. wyroki NSA z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3027/15 i z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1008/15 - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że zarzuty zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki do wymierzenia grzywny Radzie Miasta Pruszkowa.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.