III OZ 575/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lipca 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 234/25 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi T.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z 6 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T.B. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 6 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 27 marca 2025 r. Przewodniczący Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez wskazanie numeru PESEL. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 8 kwietnia 2025 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, w związku z czym Sąd I instancji odrzucił skargę.

Pismem z 4 czerwca 2025 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi.

Postanowieniem z 25 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Zażalenie na powyższe postanowienie z 25 lipca 2025 r. wniósł skarżący zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że do uchybienia terminu doszło z winy skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu dawały podstawy do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest zatem prawidłowe.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15, LEX nr 1643284). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 120/20 oraz z 28 września 2018 r. sygn. akt I OZ 845/18). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.

Tego rodzaju przesłanki nie zostały w tej sprawie spełnione, ponieważ skarżący wskazał, że pismo zawierające wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi odebrał jego ojciec. O uchybieniu terminu do wskazania numeru PESEL skarżący dowiedział się dopiero z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2025 r. o odrzuceniu skargi. Wówczas jego ojciec przypomniał sobie o odebraniu wezwania i przekazał to pismo skarżącemu. To jednak na skarżącym, z którego inicjatywy miało zostać wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, spoczywał obowiązek takiego odbioru korespondencji, żeby uniknąć ewentualnych negatywnych skutków prawnych związanych z naruszeniem terminów procesowych na dokonanie określonych czynności w sprawie. Ma to szczególnie istotne znaczenie uwzględniając, że na podstawie art. 72 § 1 p.p.s.a. doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi pod nieobecność adresata, jest skuteczne i wywołuje takie same skutki prawne jak doręczenie do rąk własnych strony.

Oznacza to, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Wbrew twierdzeniom zażalenia, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Stąd też należało odmówić przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej na podstawie art 86 § 1 p.p.s.a., o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z 25 lipca 2025 r.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.