III OSK 4987/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 869/20 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 869/20, po rozpoznaniu skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., znak [...], w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego – w punkcie I stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do L. C.; w punkcie II oddalił skargę w pozostałym zakresie.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący A. C. wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2018 r, nr [...], ponieważ decyzja ta dotyczy sprawy związanej z prawem własności skarżącego, wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów przez skarżącego (wynajęcie profesjonalnej firmy w celu usunięcia i odbioru odpadów powstałych w związku z obniżeniem gruntu) oraz decyzje te zawierają braki w zakresie materiału dowodowego (wykazanie szkody na gruncie sąsiednim), które to braki mają istotne znaczenie dla zasadności wykonania ww. decyzji, a nadto wykonanie decyzji przed rozpoznaniem niniejszej skargi spowoduje trudne do odwrócenia skutki polegające na usunięciu i wywiezieniu części gruntu oraz usunięciu roślinności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Natomiast w myśl art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie o czym stanowi art. 165 P.p.s.a. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny będzie uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy.

W niniejszej sprawie, w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego w tym zakresie. Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji. Orzeczenie to – w wyniku nie wniesienia przez skarżącego środka odwoławczego – stało się prawomocne.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, obecnie rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania, z tym że zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie o czym stanowi art. 165 P.p.s.a. Wobec tego NSA będzie uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1473/19, LEX nr 2695344 oraz z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3342/19, LEX 2779403). Taka sytuacja nie ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Okoliczności powołane jako podstawy uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji są takie same, jak podnoszone na etapie postępowania przed Sądem Wojewódzkim. Kolejny raz skarżący upatruje zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w konieczności poniesienia znacznych kosztów (wynajęcie profesjonalnej firmy w celu usunięcia i odbioru odpadów powstałych w związku z obniżeniem gruntu). W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do zmiany zapadłego już w sprawie postanowienia WSA w Warszawie na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a., ani też nie ma podstaw do wstrzymania wykonania decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną, o co wniesiono we wniosku zawartym w skardze kasacyjnej. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku.

W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., oddalił wniosek.