III OSK 2748/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. U. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy w sprawie ze skargi kasacyjnej A. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 32/24, w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Rektora [...] z dnia 6 listopada 2023 r. nr RD.5501.5.2023 w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej stypendium rektora i odmowy przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2022/2023 postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy.

W skardze kasacyjnej z 11 października 2024 r. A. U., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 193 p.p.s.a., zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.

Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie złożony wniosek o wstrzymanie uzasadnił złym stanem majątkowym skarżącej. Podniósł, że w związku

z wykonaniem zaskarżonego orzeczenia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca może utracić płynność finansową, a co gorsze - środki na własne utrzymanie. Podkreślił, że należy mieć w szczególności na względzie fakt, iż skarżąca pozostawała w przekonaniu o słuszności decyzji przyznającej świadczenie stypendialne, wobec czego uzyskane z tego tytułu środki pieniężne zużyła w taki sposób, że nie jest już wzbogacona. Stwierdził też, że niewątpliwie, bacząc na konsekwencje w sferze prywatnej skarżącej, jej interes należy przedłożyć nad interes społeczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 2 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 32/24, prawomocnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że w skardze z 15 grudnia 2023 r. strona wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniła w sposób dostateczny swojego wniosku. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych konkretnych okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że wstrzymanie wykonania tej decyzji jest w stosunku do niej uzasadnione. Strona wskazała wprawdzie, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia może spowodować utratę przez nią środków na własne utrzymanie oraz, że przyznane jej środki w postaci stypendium rektora "zużyła", jednak nie wykazała w żaden sposób swojej sytuacji finansowej, ani rodzinnej. Zdaniem Sądu I instancji, we wniosku brak było w szczególności jakiejkolwiek informacji o obecnych źródłach utrzymania skarżącej, w tym o posiadanych przez skarżącą (bądź nie) oszczędnościach.

Jakkolwiek skarżąca kasacyjnie nie wniosła wprost o zmianę powyższego postanowienia, to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy (a nie decyzji poprzedzającej, jak podał pełnomocnik skarżącej kasacyjnie) dotyczy kwestii, która została już ostatecznie rozstrzygnięta.

W tym stanie rozpoznanie ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi nastąpić z uwzględnieniem art. 61 § 4 p.p.s.a

Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wynikającą z powyższego przepisu przesłanką zmiany lub uchylenia orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zmiana okoliczności sprawy. Podstawą do zmiany nie jest natomiast kwestionowanie stanowiska zajętego przez sąd, ponieważ wniosek strony o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być traktowany jak środek zaskarżenia takiego postanowienia (szerzej zob. postanowienia NSA: z 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1353/18, LEX nr 2578493 i z 28 lutego 2012 r. sygn. akt I GZ 24/12, LEX nr 1125340).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podane w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie świadczą o zaistnieniu przesłanki zmiany okoliczności sprawy. Przede wszystkim wiążące pozostaje stanowisko zawarte w postanowieniu z 2 lutego 2024 r odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdzie wskazano, iż skarżąca w żaden sposób nie wykazała swojej sytuacji finansowej, ani rodzinnej, a zatem nie można wstrzymać jej wykonania.

Powyższego postanowienia strona skarżąca nie zaskarżyła, wobec czego nie jest na obecnym etapie uprawniona do jego kwestionowania. Stosownie do treści

art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Od postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przysługuje zażalenie (art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W konsekwencji postanowienie to nie podlega kontroli NSA na podstawie

art. 168 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym "[m]imo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia nie stają się prawomocne postanowienia podlegające rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy Sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano".

Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że skarżąca kasacyjnie nie wskazała w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów z 9 czerwca 2023 r., stosownie do wymogów wynikających z art. 61 § 4 p.p.s.a., że doszło do zmiany okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy.