III KO 91/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
Dnia 2 lipca 2025 r.
w sprawie J. S.
składającego zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej
Kraków - Prądnik Biały w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2022 r. o odmowie wszczęcia
śledztwa (sygn. akt […]),
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie o przekazanie
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
(sygn. akt II Kp 1174/22/S),
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Wadowicach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa -
Śródmieścia w Krakowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o
przekazanie niniejszej sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu
równorzędnemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Na uzasadnienie Sąd podniósł, że wskutek zawiadomienia złożonego przez
J. S. Prokuratura Rejonowa Kraków - Prądnik Biały w Krakowie postanowieniem z
dnia 28 kwietnia 2022 roku odmówiła wszczęcia śledztwa o przestępstwo z art. 231
III KO 91/25
2
§ 1 k.k. W sprawie tej jako sprawcę zawiadamiający wskazał sędziego Sądu
Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie II Wydziału Karnego, który
aktualnie jest Prezesem tego Sądu. J.S. wniósł zażalenie na to postanowienie.
Wnioskujący Sąd podniósł, że – „Okoliczność, iż właściwym do rozpoznania sprawy
jest Sąd Rejonowy, którego Prezesem jest Sędzia wskazany przez
zawiadamiającego jako prawdopodobny sprawca czynu zabronionego, może być
postrzegana w opinii społecznej jako ta, która nie tylko nie będzie sprzyjać
obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu sprawy, ale wręcz może rodzić
spekulacje co do wpływu powiązań i <> tej osoby na rozstrzygnięcie
niniejszej sprawy. W takiej sytuacji regularność kontaktów zawodowych, a także
potencjalna możliwość podtrzymywania osobistych znajomości - niezależnie od ich
charakteru oraz możliwości ich wpływu na procedowanie i orzekanie - wywołać
może, tak w opinii stron jak i w opinii społecznej, wątpliwości, a nawet przekonanie
o braku bezstronności Sądu w tej sprawie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie
zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w
trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej
zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w
sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro
wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Przez dobro wymiaru
sprawiedliwości, które uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi
równorzędnemu, w trybie określonym w art. 37 k.p.k., należy rozumieć także
potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu
sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. Do okoliczności
przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać
wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do
rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd właściwy (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 39/2018, LEX nr
2509721; z dnia 14 marca 2018 r., IV KO 14/2018, LEX nr 2499824; z dnia 5
grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575).
III KO 91/25
3
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy uczynił zadość wskazanemu
standardowi i w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności mieszczących
się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k. W
opinii Sądu Najwyższego w zaistniałej sytuacji można obiektywnie uznać, że
istnieje niebezpieczeństwo podważenia przekonania o obiektywnym działaniu
mającego orzekać w sprawie Sądu i bezstronności sędziów w opinii społecznej i w
opinii samego skarżącego w razie rozpoznania niniejszego zażalenia przez Sąd
Rejonowy rzeczowo i miejscowo właściwy do jego rozpoznania. Należy stwierdzić,
że okoliczności faktyczne wskazane przez wnioskujący Sąd przemawiają za jej
przekazaniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Występujący w
sprawie kontekst sytuacyjny powoduje, że z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości jest rzeczą niepożądaną, aby w przedmiotowej sprawie orzekali
sędziowie wnioskującego Sądu.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za
przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd
Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Wadowicach. Sąd Najwyższy nie
widzi natomiast podstaw do przekazania przedmiotowej sprawy do innego
równorzędnego Sądu poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Krakowie,
o co wnioskował Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie.
[J.J.]
[a.ł]
