III KO 83/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 czerwca 2025 r.
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie z zażalenia M. B.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście-Zachód
w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa
o sygn. akt […]
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 11 czerwca 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie,
zawartego w postanowieniu z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt II Kp 728/25/S,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi
na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę Sądu Rejonowego dla Krakowa-
Śródmieścia w Krakowie o sygn. akt II Kp 728/25/S do
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie postanowieniem
wydanym na posiedzeniu w dniu 16 maja 2025 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego
z inicjatywą rozważenia przekazania sprawy o sygn. akt II Kp 728/25/S innemu
sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Motywując
III KO 83/25
2
swoje wystąpienie wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozpoznania
zażalenia M. B. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, którego
przedmiotem jest przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez
sędziów Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie oraz Sądu
Okręgowego w Krakowie, w tym jego prezesa i wiceprezesa oraz prokuratora z
krakowskiej jednostki organizacyjnej prokuratury. Powyższe okoliczności w ocenie
sądu wnioskującego rodzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozpoznania
w tym sądzie sprawy w sposób w pełni obiektywny i bezstronny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie
wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem
wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla
kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy
przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania
lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania
o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie SN z
dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23). Sytuacja taka niewątpliwie powstaje wtedy,
gdy stawiane zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy
lub sądu nad nim przełożonego (vide postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2003 r.,
IV KO 10/03, ROSNKW 2003, poz. 680; postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2009
r., IV KO 77/09; postanowienie SN z dnia 14 października 2009 r., V KO 81/09).
Tego rodzaju okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie. Sąd
Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie rozpoznawałby bowiem zażalenie
na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przestępstw, których
zdaniem skarżącego mieli dopuścić się m.in. sędziowie sądu instancyjnie
nadrzędnego, tj. Sądu Okręgowego w Krakowie, w tym jego prezes i wiceprezes.
Niewątpliwie powyższe uwarunkowania mogą nie tylko mieć wpływ na swobodę
orzekania sędziów sądu właściwego miejscowo, lecz również powodować w
odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i
rzetelnego rozpoznana sprawy, co istotnie godzi w dobro wymiaru
III KO 83/25
3
sprawiedliwości. Powyższe stanowisko wspiera także pozostała argumentacja
zawarta w rozpoznawanym wniosku, choć ani fakt, iż zaskarżone postanowienie
obejmuje sędziów sądu, który ma siedzibę w tym samym budynku co sąd właściwy
miejscowo, ani też objęcie zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia
przestępstwa miejscowego prokuratora, samodzielnie nie stanowiłyby podstawy do
zastosowania nadzwyczajnego trybu określonego w art. 37 k.p.k.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową
sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w
Tychach. Wskazany sąd ma siedzibę usytuowaną w odległości stosunkowo bliskiej
od sądu właściwego, a jednocześnie położony jest w innej apelacji, co winno
zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny i wolny od jakichkolwiek
nacisków, co tym samym wzmocni przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości
realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
