III KO 68/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
Dnia 5 lutego 2026 r.
w sprawie A.C.
w sprawie dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2026 r.
wniosku obrońcy wnioskodawczyni o wyłączenie SSN M.B.
od rozpoznania sprawy III KO 68/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć SSN M.B. od rozpoznania sprawy
III KO 68/25,
UZASADNIENIE
W dniu 19 września 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy
skazanej A.C. adw. T.M. o wyłączenie SSN M.B. od rozpoznania sprawy III KO
68/25., „albowiem istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać
uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego we danej sprawie”.
Uzasadniając ten wniosek obrońca podniósł okoliczność powołania
wymienionej sędzi na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelizacją z 2017 r. i na
konsekwencję tego faktu dla stwierdzenia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd
Najwyższy z jego udziałem oznaczałoby jej rozpoznanie w nienależytym składzie.
III KO 68/25
2
Wniosek ten został ponowiony kolejnym wniesionym do Sądu Najwyższego
wnioskiem sporządzonym w tym samym przedmiocie przez tego samego obrońcę,
który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 9 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wnioski są zasadne.
Przemawia za tym potrzeba zapewnienia stronie postępowania karnego
dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, ustanowionego ustawą. Sąd
Najwyższy, na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą
trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-
1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu
w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie
sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3)”. Cytowana
uchwała ma moc zasady prawnej, co oznacza, że jest nią związany każdy skład
Sądu Najwyższego. Wynikającego z uchwały trzech Izb stanu rzeczy nie zmieniło
orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn. akt U 2/20,
OTK-A 2020, poz. 61; Dz. U. 2020, poz. 376). Argumenty na rzecz tej tezy zostały
obszernie zreferowane m.in.: w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 23
listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; z
dnia 6 lipca 2023 r., IV KO 14/23; czy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 maja
2023 r., V KK 17/23, a Sąd Najwyższy orzekający w tej sprawie je podziela.
Stanowisko zawarte w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego zostało
następnie potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie wskazano
m.in., że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego,
który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do
III KO 68/25
3
sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Jest
ono także aprobowane w kolejnych orzeczeniach (por. m.in. uchwała Sądu
Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, z. 10, poz. 95;
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z
dnia 19 stycznia 2023 r., I KK 240/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego
2024 r., II KK 627/23).
Ponadto, zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
(dalej: „ETPCz”) z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce
(skarga nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu
ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności (dalej: „EKPC”, „Konwencja”), udział w
procesie powoływania sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w składzie
ukształtowanym w ww. trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od
władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak
powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i
bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt
284 – szerzej w tym zakresie m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16
września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z
dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr
49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp.
z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20 oraz wyroku pilotażowym ETPCz z dnia
23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).
Poza tym, wnioskodawca zwrócił uwagę, że zarzut sformułowany w skardze
wznowieniowej na wyrok sądu odwoławczego dotyczył zasiadania w jego składzie
sędziego powołanego w tej samej kwestionowanej przez obrońcę procedurze z
udziałem KRS po nowelizacji z 2017 r. W konsekwencji rozpoznając tę skargę
sędzia SN M.B. odnosiłaby się do oceny okoliczności, które dotyczą jej samej, co
podważa jej bezstronność w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
III KO 68/25
4
